II SA/Ka 147/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-02-10
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Bonifacy Bronkowski, Leszek Kiermaszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy, która następnie została prawomocnie stwierdzona nieważnością, może być utrzymana w mocy?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy, która następnie została prawomocnie stwierdzona nieważnością, musi skutkować wznowieniem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy stanowi przesłankę wznowieniową, obligującą sąd do uwzględnienia skargi poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę ze skargi J. K. na decyzję Wojewody Ś. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczo-garażowego. Skarżący sprzeciwiał się budowie w granicy działki, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. naruszenia przepisów o właściwości, braku oznaczenia stron, wadliwości projektu budowlanego oraz odległości od jego budynku. Kluczowym elementem sprawy stało się stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, na podstawie której wydano pozwolenie na budowę.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Ś. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C., orzekł o niewykonywalności zaskarżonej decyzji i zasądził od Wojewody Ś. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędziowie NSA Bonifacy Bronkowski Leszek Kiermaszek Protokolant ref. staż. Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości, 3. zasądza od Wojewody Ś. na rzecz skarżącego kwotę [...] ( [...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Po rozpatrzeniu wniosku D. G. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z up. Prezydenta C., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę budynku gospodarczo garażowego. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, iż budowa jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta C., wymaganiami ważnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz przepisami Prawa budowlanego.
W związku ze sprzeciwem właścicieli sąsiednich działek – J. K. oraz K. i A. M. – co do usytuowania budynku w granicach ich nieruchomości, organ orzekający wyjaśnił, iż funkcja budynku nie spowoduje jakikolwiek uciążliwości dla działek sąsiednich i nie będzie miała negatywnego wpływu pod względem konstrukcyjnym na istniejące budynki sąsiednie, również zlokalizowane w granicy, ze względu na odpowiedni sposób wykonywania fundamentów projektowanego obiektu. Nie istnieje też problem zacienienia budynku mieszkalnego J. K. z uwagi na odległość najbliższej ściany z oknami od projektowanego obiektu o wysokości 5,0 m licząc od poziomu, wynoszącą 9,5 m. Wreszcie, zdaniem projektanta, takie usytuowanie projektowanego budynku jest najlepszym rozwiązaniem, gdyż stanowi naturalne zamknięcie między dwoma już istniejącymi budynkami na działkach sąsiednich ( rodzaj plomby ).
W odwołaniu od decyzji J. K. jako właściciel działki nr [...] sprzeciwił się budowie w granicy z uwagi na wysokość projektowanego budynku ponad sąsiednie budynki gospodarcze i obawę o naruszenie fundamentów jego budynku. Odwołujący się wskazał nadto na wadliwość decyzji jako wydanej przez Urząd Miasta C. oraz brak oznaczenia stron postępowania, a także brak uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Zdaniem odwołującego się, projekt budowlany nie spełnia wymogów z art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Błędne są natomiast ustalenia decyzji, iż odległość od jego budynku mieszkalnego wynosi 9,5 m, gdyż nie uwzględniono tzw. ryzolitu i faktycznie odległość ta wynosi 7,4 m. Projekt nie uwzględnia też sieci uzbrojenia terenu oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków i nie zawiera projektu architektoniczno – budowlanego. Brak także wzmianki co do charakterystyki energetycznej i ekologicznej. Naruszono nadto zasadę nawiązania do zabudowy sąsiedniej, a wreszcie, jakakolwiek interpretacja przepisu § 12 rozp. MGPi B z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie uprawnia do wniosku, iż możliwe jest usytuowanie budynku przy granicy działki sąsiedniej tak, aby przylegał on ścianą do istniejącego już na działce sąsiedniej budynku.
Zaskarżoną decyzją, wydaną z up. Wojewody [...], utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu lokalizacja budynku w granicy z sąsiednimi nieruchomościami jest optymalna i nie ma zasadniczego wpływu na sposób zagospodarowania sąsiednich nieruchomości. Przyjęte rozwiązania konstrukcyjne, techniczne i materiałowe, nie mają zaś negatywnego wpływu na nieruchomości sąsiednie. W toku postępowania odwoławczego inwestor przedłożył odrębne decyzje o pozwoleniu na budowę instalacji oraz przyłączy wod – kan. i gazu. Zdaniem organu, spełnione zostały zatem wymogi z art. 35 ust. 1 i 2 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Nie podzielono też zarzutu uchybienia wymogu z art. 107 kpa oraz braku oznaczenia stron, gdyż wymieniono je w załączniku do decyzji. Aczkolwiek w pieczęci nagłówkowej decyzji organu I instancji zamieszczono pieczęć Urzędu Miasta, jednak należy przyjąć, iż została ona wydana przez Prezydenta Miasta C., z którego upoważnienia została podpisana. Z tych względów odwołania nie uwzględniono.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organów obydwu instancji względnie o uchylenie decyzji organu odwoławczego, domagając się nadto zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący ponowił zarzut, zawarty już w odwołaniu od decyzji organu I instancji o naruszeniu przepisów o właściwości z powodu niespełnienia wymogów, dotyczących oznaczenia organu wydającego decyzję, wskazując na tożsame uchybienia organu odwoławczego. Podtrzymał też stanowisko o braku wskazania stron postępowania. Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja nie odnosi się do merytorycznych zarzutów, podniesionych w odwołaniu. Ponadto, skarżący zarzucił wreszcie, iż nie doręczono mu projektu budowlanego, stanowiącego integralną część decyzji organu I instancji, czym uniemożliwiono mu pełne ustosunkowanie się spornego zamierzenia inwestycyjnego.
W kolejnym piśmie skarżący powołał się na fakt stwierdzenia nieważności decyzji organów obydwu instancji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 października 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 2153/02.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty należało podzielić.
Jak ustalono w oparciu o akta tut. Sądu sygn. II SA/Ka 2153/02, prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 października 2004 r. stwierdzono nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] oraz poprzedzającej decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. nr [...]– w części dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornego zamierzenia inwestycyjnego, obejmującego realizację budynku gospodarczo – garażowego na działce nr [...].
Wyeliminowanie z obrotu prawnego powyższej decyzji administracyjnej, w oparciu o którą udzielono pozwolenia na budowę, musi zaś skutkować wznowieniem postępowania w niniejszej sprawie. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa, wznawia się bowiem postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli decyzja ta wydana została w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przesłanki wznowieniowej obligowało zaś do uwzględnienia skargi w drodze uchylenia decyzji organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparto na przepisie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wobec uwzględnienia skargi należało zasądzić na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi, po myśli art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 tej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił natomiast zarzutu skarżącego o naruszeniu przepisów o właściwości z powodu braku oznaczenia organów wydających decyzje w obydwu instancjach.
W świetle art. 107 § 1 kpa, elementem formalnym decyzji jest m.in. oznaczenie organu administracji publicznej. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż decyzja organu I instancji została wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta C., zaś decyzja organu odwoławczego – z upoważnienia Wojewody [...] jako właściwych organów administracji architektoniczno – budowlanej.
Wszelkie uchybienia w zakresie umieszczenia odcisku pieczęci nagłówkowej, nie dyskwalifikuje więc obydwu aktów, nie pozbawiając ich cech prawotwórczych. Są to bowiem wady nieistotne.
Oznaczenie strony lub stron wskazuje zaś na podmioty praw lub obowiązków, a więc te, które z decyzji nabyły prawa lub dla których ona ich nie tworzy. Z tego względu nie wymienia się w decyzji podmiotów na prawach strony, które brały udział w postępowaniu, ponieważ im decyzja będzie doręczona jedynie do wiadomości, ażeby mogły skorzystać z posiadanych uprawnień procesowych w toku weryfikacji decyzji ( vide : B. Adamiak, J. Borkowski ) Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H. Beck, W-wa 1996, str. 482 ). Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja spełnia też wymogi należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego ( art. 107 § 3 kpa ).
Wyjaśnić bowiem przyjdzie, iż naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę uwzględnienia skargi jedynie wówczas, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tymczasem zarzuty skargi co do naruszenia wymogów z art. 107 § 1 i 3 kpa, nie mogły mieć żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy.
Chybione jest też stanowisko skarżącego o obowiązku doręczenia mu projektu budowlanego. Dokument ten co prawda podlegał zatwierdzeniu decyzją organu I instancji na podstawie art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), jednakże brak podstawy prawnej do przyjęcia, iż stanowi on integralną część rozstrzygnięcia, podlegającą doręczeniu stronom postępowania.
Obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ( Dz. U. Nr 140, poz. 906 ), jednoznacznie przewidywało, iż projekt budowlany sporządza się w 3 egzemplarzach z przeznaczeniem 1 egzemplarza do archiwum właściwego organu nadzoru budowlanego i 2 egzemplarzy dla inwestora ( § 6 ust. 4 cyt. rozp.).
O dopuszczalności sytuowania budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej stanowił zaś przepis § 12 ust. 6 rozp. MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.) - obowiązującego w dacie orzekania przez organy administracji. Z treści ust. 9 cyt. przepisu wynika zaś, iż jedynie budynek produkcyjny, usługowy i magazynowy uznany za uciążliwy dla otoczenia, a także stodoła i budynek inwentarski nie mogły być sytuowane przy granicy działki budowlanej jako sąsiadujące bezpośrednio z budynkiem mieszkalnym, zamieszkania zbiorowego oraz użyteczności publicznej. Zdaniem Sądu, oznaczało to dopuszczalność sytuowania przy granicy działki innych budynków gospodarczych jako sąsiadujących bezpośrednio z budynkami gospodarczymi, zrealizowanymi w granicy.
Fakt wybudowania w granicy działek sąsiadujących dwóch budynków gospodarczych miał zaś istotne znaczenie dla możliwości dopuszczenia sytuowania spornego obiektu także w granicy działki.
Jednakże uwzględnienie skargi musiało nastąpić z przyczyn, wskazanych na wstępie rozważań.
Przy ponownym rozpoznaniu wniosku inwestora należy zaś uwzględnić zmianę stanu prawnego, dokonanego ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U Nr 80, poz. 718 ) oraz ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 93, poz. 888 ).
W aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu.
Jak wynika z uzasadnienia wyroku tut. Sądu w sprawie II SA/Ka 2153/02, obowiązujący w dacie wydania decyzji wzit miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta C., utracił moc z dniem [...]r. z mocy art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Oznacza to, iż w razie braku planu miejscowego inwestor nie legitymując się wymaganą decyzją o warunkach zabudowy nie spełnia warunków do ubiegania się o udzielenie pozwolenia na budowę spornego obiektu.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło