I OSK 660/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz, Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska(spr.), Marek Stojanowski, Protokolant Edyta Pawlak, po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S.A. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 2111/04 w sprawie ze skargi S. D. i J. D. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o uwłaszczeniu nieruchomości oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 14.02.2005 r. sygn. akt I SA/Wa 2111/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi S. D. i J. D., uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] nr [...] i poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] nr [...], którymi odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia 31.08.1992 r. nr [...]. Decyzją Wojewody uwłaszczony został Bank Państwowy Powszechna Kasa Oszczędności, nieruchomością położoną w [...] przy ul. [...], oznaczona nr 134/2 o pow. 1640 m2 , zaś wniosek J. D. i S. D. dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji w części obejmującej nieruchomość nr hip. 1574-N o pow. 89 m2 , o adresie ul. [...]. Wniosek ten był konsekwencją decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 28.10.1999 r. stwierdzającej nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia 7.12.1956 r., odmawiającego przyznania b. właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości, przy czym działkę w skład której on wchodził oznaczono w tej decyzji jako nr 134/1. Odmowę stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej w części 89 m2 Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uzasadnił tym, że wydanie decyzji z dnia 28.10.1999 r. o stwierdzeniu nieważności orzeczenia o odmowie przyznania prawa nie oznacza, że decyzja uwłaszczająca PKO rażąco narusza prawo, ale może stanowić podstawę wznowienia postępowania, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Uchylając decyzję o odmowie stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, Wojewódzki Sąd stwierdził, iż wydane one zostały bez wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy oraz z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd zwrócił uwagę na rozbieżności dot. numeru nieruchomości, która raz ma oznaczenie 134/1, a raz 134/2 i powołał pismo Urzędu [...] z dnia 19.01.2005 r. wyjaśniające, że działka o nr 134/2 nigdy nie istniała, stwierdzając, iż w takim razie dz. nr 134/2 nie mogła być przedmiotem uwłaszczenia. W konsekwencji Sąd uznał, iż materiał dowodowy postępowania nadzorczego, które podlega takim samym regułom jak postępowanie zwykłe, został oceniony z naruszeniem art. 7, 77 i 80 k.p.a. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła P. SA, reprezentowana przez radcę prawnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania przez błędne zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oparte na wadliwym wnioskowaniu, że pominięty przez organ fakt, iż nr działki 134/2 będącej przedmiotem decyzji Wojewody [...] z dnia 31.08.1992 r. dot. uwłaszczenia Banku Państwowego Powszechna Kasa Oszczędności nie odpowiada wypisowi z ewidencji gruntów, w której działka ma raz numer 134/1, może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy rozbieżność w numeracji działek jest oczywistą omyłką w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. i nie ma żadnego wpływu na wynik. S. D. i J. D., odpowiadając na skargę kasacyjną, wnieśli o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie uznał, iż w sprawie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uchylił decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, wydane w obu instancjach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej "ppsa". S. D. i J. D. wnieśli o przeprowadzenie postępowania nadzorczego dot. decyzji o uwłaszczeniu P. S.A. z tego względu, iż została stwierdzona nieważność orzeczenia o odmowie przyznania b. właścicielowi, którego są następcami prawnymi, prawa do nieruchomości objętej w części decyzją uwłaszczeniową. Stwierdzenie nieważności tego orzeczenia oznacza, iż co do części uwłaszczonej nieruchomości postępowanie o przyznania prawa następcom prawnym b. właściciela jest w toku, co nie pozostaje bez wpływu na uwłaszczenie. Uwłaszczenie bowiem, dokonujące się na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), nie może naruszać praw osób trzecich, zgodnie z tym przepisem. Stwierdzenie nieważności orzeczenia o odmowie przyznania prawa do nieruchomości warszawskiej pociąga za sobą ten skutek, że b. właściciel tej nieruchomości lub jego następca prawny staje się osobą trzecią w rozumieniu cyt. art.2 ust.1 i stroną postępowania uwłaszczeniowego, którego przedmiotem jest nieruchomość lub jej część objęta stwierdzeniem nieważności. Uwłaszczenie praw tych osób nie może naruszyć. Konsekwencją stwierdzenia nieważności orzeczenia dot. prawa do nieruchomości warszawskiej jest również i to, że b. właściciel lub jego następca prawny może domagać się wzruszenia decyzji o uwłaszczeniu w trybie nadzorczym, na podstawie art. 156 § 1pkt 2 k.p.a., a nie wznowienia postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W niniejszej sprawie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o uwłaszczeniu uznając, iż stwierdzenie nieważności orzeczenia o odmowie przyznania prawa do gruntu nieruchomości warszawskiej może być podstawą do wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., powołał się przy tym na odosobniony pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.05.2002 r. sygn. akt I SA 1838/01. Stanowiło to naruszenie prawa dające podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Nadto, co zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny, decyzja uwłaszczeniowa dotyczyła nieistniejącej nieruchomości, nie ma bowiem żadnego śladu w aktach sprawy, iż podane oznaczenie działki uwłaszczonej jako nr 134/2 jest oczywistą omyłką, a tylko stosowne orzeczenie organu mogłoby tę kwestię wyjaśnić. Sąd omyłki takiej prostować nie może, ani też uznawać, iż taka zaszła w sprawie, skoro a z akt wynika, iż nieruchomość o takim numerze nie istniała. Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 ppsa.