III SA/Wa 1813/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.), sędzia WSA Andrzej Jagiełło, asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Karolina Zawadzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2005 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. na postanowienie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...]lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu odwołania w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego z powodu nie uiszczenia wpisu oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych zwrócił odwołanie wniesione przez K. Sp. z o.o. w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na dokończenie budowy Stacji Uzdatniania Wody dla ujęcia wód gruntowych w N. nad N. prowadzonym przez Komunalne Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o., z powodu nie uiszczenia wpisu. W skardze z dnia [...] lipca 2004 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K. Sp. z o.o. podnosi, iż zwrot odwołania nastąpił z naruszeniem prawa, ponieważ Prezes Urzędu Zamówień Publicznych zwrócił je pomimo uiszczenia wpisu, a ponadto wydał przedmiotowe postanowienie bez uprzedniego wezwania spółki do uiszczenia wpisu. W związku z powyższym, K. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie postanowienia Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] lipca 2004 r. oraz nakazanie organowi rozpatrzenie wniesionego odwołania. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wyjaśnił, iż w dniu [...] lipca 2004 r. do Urzędu wpłynęło odwołanie K. Sp. z o.o. Odwołanie to zostało nadane listem poleconym w placówce pocztowej operatora publicznego w dniu [...] lipca 2004 r. Do ww. odwołania nie został dołączony dowód uiszczenia wpisu. Dowód taki został złożony przez spółkę bezpośrednio w Urzędzie Zamówień Publicznych w dniu [...] lipca 2004 r. Data widniejąca na poleceniu przelewu z konta spółki na konto Urzędu Zamówień Publicznych na poczet wpisu od przedmiotowego odwołania świadczy o tym, iż wpis został uiszczony w dniu [...] lipca 2004 r., czyli dzień po wniesieniu odwołania. Z uwagi na powyższe, Prezes Urzędu Zamówień Publicznych zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. dokonał zwrotu wniesionego odwołania, a w dniu [...] lipca 2004 r. dokonał zwrotu wpisu na konto odwołującego. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wskazał również, iż ustawa z dnia 29 stycznia 2004 roku - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 z późn. zm.) dalej powoływana jako u.pr.zam.publ. w art. 185 ust. 1 stanowi, iż odwołanie podlega rozpatrzeniu, jeżeli uiszczono wpis, a dowód jego uiszczenia dołączono do odwołania. Z kolei ust. 3 tego przepisu nakazuje Prezesowi Urzędu Zamówień Publicznych dokonanie zwrotu odwołania w drodze postanowienia, jeżeli wpis nie został uiszczony. W związku z powyższym, brak uiszczenia wpisu skutkuje obligatoryjnym zwrotem odwołania. Ponadto Prezes Urzędu Zamówień Publicznych w odniesieniu do zarzutu niewezwania spółki do przedłożenia dowodu uiszczenia wpisu wyjaśnił, iż zgodnie z § 2 rozporządzenia z dnia 30 marca 2004 r. w sprawie regulaminu postępowania przy rozpatrywaniu odwołań (Dz.U. Nr 56, poz. 547), wezwanie odwołującego przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych do przedłożenia dowodu uiszczenia wpisu następuje w przypadku niedołączenia do wniesionego odwołania dowodu uiszczenia wpisu. W przedmiotowej sprawie dowód uiszczenia wpisu został złożony bezpośrednio w Urzędzie Zamówień Publicznych w dniu[...] lipca 2004 r., tj. na 3 dni przed datą wpływu odwołania do Urzędu Zamówień Publicznych. W związku z tym, w ocenie organu, wezwanie odwołującego do przedłożenia dowodu uiszczenia wpisu na podstawie § 2 ww. rozporządzenia byłoby nie tylko bezprzedmiotowe, lecz sprzeczne z tym przepisem. Podsumowując Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wskazał, iż w niniejszej sprawie wpłata wpisu nastąpiła w dniu [...] lipca 2004 r., a więc dzień po złożeniu odwołania. W związku z powyższym, zdaniem organu, wypełniona została dyspozycja art. 185 ust. 3 u.pr.zam.publ., obligująca do dokonania zwrotu wniesionego przez spółkę odwołania. Dlatego też, Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle art. 185 ust. 1 u.pr.zam.publ., odwołanie podlega rozpoznaniu, jeżeli uiszczono wpis. Dowód uiszczenia wpisu dołącza się do odwołania. Natomiast z ust. 3 tego artykułu wynika, iż jeżeli wpis nie został uiszczony, Prezes Urzędu zwraca odwołanie. O zwrocie odwołania rozstrzyga Prezes Urzędu w drodze postanowienia. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że bezwzględnym warunkiem rozpatrzenia odwołania jest wniesienie wpisu od tego środka zaskarżenia, najpóźniej w dniu wniesienia odwołania. Jest to rygorystyczne podejście, umożliwiające rozpatrzenie podniesionych zarzutów, ma ono na celu zdyscyplinowanie podmiotu skarżącego, służy sprawnej organizacji posiedzenia i rozprawy, a także szybkiemu przebiegowi postępowania odwoławczego. Warunkiem uruchomienia postępowania odwoławczego jest złożenie odwołania, opłacenie go, jak również uiszczenie wpisu przed lub w dniu jego złożenia. Późniejsze uiszczenie wpisu uchybia temu przepisowi, powodując brak podstaw prawnych do rozpatrzenia odwołania. Na gruncie przedmiotowej sprawy istotne jest również to, że zgodnie z art. 184 ust. 2 u.pr.zam.publ., odwołanie wnosi się do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych w terminie 5 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia protestu lub upływu terminu do rozstrzygnięcia protestu, jednocześnie informując o wniesieniu odwołania zamawiającego. Złożenie odwołania w placówce pocztowej operatora publicznego jest równoznaczne z wniesieniem go do Prezesa Urzędu. Zdanie drugie powołanego przepisu stanowi, iż datą wniesienia odwołania jest dzień złożenia środka zaskarżenia w placówce pocztowej operatora publicznego. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że przedmiotowy wpis winien być uiszczony przed lub najpóźniej w dniu złożenia odwołania na poczcie. Przepis art. 185 ust. 1 powołanej ustawy, jest w tym zakresie jednoznaczny – "Dowód uiszczenia wpisu dołącza się do odwołania". Mając na uwadze taki stan prawny nie sposób przyjąć za uprawnioną tezę, iż zgodne z przepisami ustawy - Prawo zamówień publicznych byłoby rozpatrzenie odwołania, od którego wpis został uiszczony dzień po nadaniu środka zaskarżenia na poczcie. W zaistniałym stanie faktycznym zasadnie zatem Prezes Urzędu Zamówień Publicznych zwrócił odwołanie. Do powyższego dodać także wypada, że w myśl art. 187 ust. 1 u.pr.zam.publ., zespół arbitrów rozpoznaje odwołanie w terminie 15 dni od dnia jego wniesienia. Oznacza to, że kompletne odwołanie (z uiszczonym wpisem) powinno być przedmiotem rozważań arbitrów najpóźniej w piętnastym dniu od dnia jego wniesienia, tj. od dnia nadania w urzędzie pocztowym. Z powołanego przepisu wywieść także można zasadę szybkości, która przyświeca postępowaniu odwoławczemu. Zespół arbitrów ma tylko 15 dni na rozpatrzenie złożonego środka zaskarżenia. Zauważyć także trzeba, iż w myśl ust. 4 omawianego artykułu zespół arbitrów odrzuca odwołanie na posiedzeniu niejawnym, jeżeli stwierdzi, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w ustawie. Powyższe świadczy, iż ustawodawca dużą wagę przyłożył do nieuiszczenia wpisu bowiem unormował taką sytuację odmiennie, poprzez nie odrzucenie odwołania - tak jak to czyni w zakresie odrzucenia środków zaskarżenia z powodu nieuiszczenia wpisu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, czy w postępowaniu cywilnym - a jego zwrot. Przedstawione stanowisko prezentuje także Jerzy Pieróg w Komentarzu do Prawa zamówień publicznych z 2004 r., wydanie 6 CH Beck, str. 401. Autor stwierdza, iż wpis uznaje się za uiszczony, jeżeli nastąpi wpłata lub zostanie obciążony rachunek bankowy odwołującego się na rzecz UZP najpóźniej w dniu wniesienia odwołania. Potwierdza powyższe także treść rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 marca 2004r., wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 193 u.pr.zam.publ. Z punktu 1 art. 193 tej ustawy wynika, że Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia regulamin postępowania przy rozpatrywaniu odwołań, mając na względzie zapewnienie sprawnej organizacji posiedzenia i rozprawy, szybkiego przebiegu postępowania odwoławczego oraz jawności rozpraw. W świetle § 2 ust. 1 regulaminu postępowania, przy rozpatrywaniu odwołań w przypadku niedołączenia do odwołania dowodu uiszczenia wpisu najpóźniej w dniu wniesienia odwołania, Prezes Urzędu wzywa odwołującego się do jego przedłożenia w terminie trzech dni od dnia doręczenia wezwania. Wynikająca z rozporządzenia wykonawczego możliwość uzupełnienia braku w postaci dołączenia dowodu zapłaty wpisu w terminie 3 dni, dotyczy wyłącznie możliwości wykazania – dowodem wpłaty – uiszczenia wpisu w terminie, tj. przed lub w dniu złożenia odwołania. Termin trzydniowy nie dotyczy możliwości uiszczenia wpisu, gdyż wpis winien być uiszczony najpóźniej w dniu wniesienia odwołania. Do powyższych wniosków prowadzi także wykładnia historyczna oparta na treści rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu od odwołania wnoszonego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, wydanego na podstawie ustawy o zamówieniach publicznych. Zgodnie z § 3 ust. 3 tego rozporządzenia, jeżeli do odwołania nie załączono dowodu wniesienia wpisu, Prezes Urzędu Zamówień Publicznych wzywa odwołującego się do uzupełnienia braku dowodu wniesienia wpisu w terminie 3 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Natomiast z ust. 4 tego paragrafu wynika, że termin, o którym mowa w ust. 3 (trzy dni na przedstawienie dowodu), uznaje się za dotrzymany, jeżeli w tym terminie nastąpi wpłata lub zostanie obciążone na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych konto bankowe odwołującego się i jednoczesne doręczenie dowodu wniesienia wpisu do Urzędu Zamówień Publicznych. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż możliwe było pod rządami starej ustawy, dotyczącej zamówień publicznych, uiszczenie wpisu w terminie do przedstawienia dowodu uiszczenia wpisu. Nowe rozporządzenie już takiego uprawnienia nie przewiduje, stanowi wyłącznie o obowiązku przedłożenia dowodu uiszczenia wpisu. Świadczy to – zdaniem Sądu – o tym, iż w obowiązującym stanie prawnym brak jest możliwości skutecznego wniesienia wpisu po dacie złożenia odwołania, nawet w przypadku, gdyby wpis został wniesiony w otwartym terminie do złożenia odwołania. Wobec powyższego skonstatować należy, iż przeprowadzona powyżej wykładnia przepisów regulujących składanie odwołań w ramach postępowania w przedmiocie zamówień publicznych, zarówno gramatyczna art. 185 ust. 1 u.pr.zam.publ., jak i celowościowa, a także historyczna prowadzi do konkluzji, iż wpis od odwołania winien być uiszczony przed lub najpóźniej w dniu złożenia odwołania w urzędzie pocztowym. Zapłata wpisu po wniesieniu środka zaskarżenia - nawet w przypadku uregulowania go w terminie otwartym do złożenia odwołania - nakłada na Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych obowiązek, zgodnie z treścią art. 185 ust. 3 u.pr.zam.publ., zwrotu odwołania. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski należy stwierdzić, iż brak było przesłanek do uwzględnienia skargi i w związku z tym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).