II SA/Gd 692/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody z dnia 27 marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia 28 lutego 2003 r. nr [...] 3 II SA/Gd 692/03 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 27 marca 2003 r. Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) w związku z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestracji i ewidencji bezrobotnych oraz innych osób poszukujących pracy (Dz. U. Nr 25, poz. 131 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. B. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 28 lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania jako osoby bezrobotnej, uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz odmówił uznania M. B. za osobę bezrobotną od dnia 28 lutego 2003 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, iż w dniu 28 lutego 2003 r. M.B. zgłosił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. w celu dokonania rejestracji jako osoba bezrobotna. Podczas rejestracji strona udokumentowała, że od dnia 15 lutego 1996 r. jest zameldowana na pobyt stały w W. [...], gmina P. Nie udokumentowała natomiast zameldowania czasowego na terenie działania Powiatowego Urzędu Pracy w G. W tym stanie rzeczy organ I instancji wydał decyzję odmawiającą rejestracji, od której M. B. odwołał się. Uzasadniając swoje stanowisko organ administracji stwierdził, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu określa, że ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym oznacza to osobę, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, nieuczącą się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy, jeżeli spełnia ponadto warunki określone w tym przepisie. Natomiast zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia wskazanego w podstawie prawnej decyzji bezrobotny, osoba uprawniona do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub inna osoba poszukująca pracy zgłasza się, w celu dokonania rejestracji, do powiatowego urzędu pracy, właściwego ze względu na stałe lub czasowe zameldowanie, a jeżeli nie jest zameldowana – do powiatowego urzędu pracy, na którego obszarze działania przebywa. Z zacytowanych wyżej przepisów prawnych w sposób jednoznaczny wynika, że do uzyskania statusu osoby bezrobotnej w danym powiatowym urzędzie pracy konieczne jest m. in. zameldowanie na pobyt stały lub czasowy na terenie objętym właściwością miejscową tego urzędu. Dopiero w sytuacji nieposiadania takiego zameldowania dla dokonania rejestracji jako osoby bezrobotnej jest właściwy powiatowy urząd pracy miejsca przebywania takiej osoby. Jak to ustalono na podstawie akt sprawy M. B. posiada aktualne zameldowanie na pobyt stały na terenie nieobjętym właściwością miejscową Powiatowego Urzędu Pracy w G. Dla sprawy bez znaczenia prawnego jest fakt, że obecnie strona przebywa na terenie miasta G., gdyż miejsce tego pobytu z uwagi na posiadanie zameldowania stałego nie rozstrzyga o właściwości powiatowego urzędu pracy uprawnionego do skutecznego dokonania rejestracji strony w charakterze osoby bezrobotnej. Zatem Powiatowy Urząd Pracy w G. jako niewłaściwy miejscowo z uwagi na stałe zameldowanie strony nie mógł z uwagi na wymogi art. 2 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy przyznać jej statusu osoby bezrobotnej. Decyzję organu I instancji uchylono jednak i zreformowano, gdyż stosownie do postanowień art. 6 pkt 6 lit.a w/w ustawy organ I instancji uprawniony był do wydania w tej sprawie tylko i wyłącznie decyzji o odmowie uznania za osobę bezrobotną. Przepisy tej ustawy, jak i przywołanego rozporządzenia nie przewidują możliwości wydania decyzji w przedmiocie odmowy dokonania rejestracji. Co do zasady w każdym przypadku organ rejestrujący zobligowany jest do przyjęcia karty rejestracyjnej, która stanowi wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie przyznania statusu osoby bezrobotnej i do rozpatrzenia go poprzez wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w postaci decyzji administracyjnej stanowiącej o tym statusie. Ponadto podniesiono, że de facto w sprawie doszło do realizacji wszystkich czynności przewidzianych przez § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia składających się na rejestrację, a zatem w pełni nieuzasadniona była odmowa dokonania rejestracji. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M. B. stwierdzając, że jest osobą bezrobotną przebywającą na terenie województwa [...] od około 5 lat, w związku z czym w przekonaniu skarżącego status osoby bezrobotnej powinien on uzyskać w miejscu faktycznego pobytu. W odpowiedzi na powyższą skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga jest zasadna z innych względów niż w niej podniesione. Zgodnie jednak z postanowieniami art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia zagadnieniem wstępnym staje się ustalenie przepisów prawa procesowego według których powinno być prowadzone postępowanie w sprawach o uznanie za bezrobotnego. Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie zawiera w tym zakresie żadnych rozwiązań. W związku z tym, zgodnie z regułami określonymi w art. 1 pkt 1 K.p.a. będą znajdowały zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z ewentualnym uwzględnieniem przepisów szczególnych wprowadzających odstępstwa od ogólnych reguł. Zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestracji i ewidencji, organem właściwym miejscowo w sprawie uznania za osobę bezrobotną, jest organ administracji właściwy dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego. Natomiast w przypadku braku miejsca zameldowania właściwy w sprawie jest organ miejsca jej pobytu. W myśl postanowień § 2 ust. 1 tego aktu prawnego rejestracja osoby bezrobotnej następuje w dniu przedłożenia kompletu wymaganych dokumentów, po poświadczeniu przez bezrobotnego własnoręcznym podpisem prawdziwości danych i oświadczeń zamieszczonych w karcie rejestracyjnej. W związku z tym z postanowień zacytowanych przepisów wynika, że w każdym przypadku organ administracji, do którego zgłosi się osoba wnioskująca o uznanie za bezrobotną, powinien odebrać od niej kartę rejestracyjną spełniającą określone wyżej wymagania formalne. Nie upoważnia to jednak organu, który nie jest właściwy miejscowo w sprawie, do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. W takim przypadku zgodnie z regułami określonymi w art. 65 K.p.a. organ do którego wniesiono podanie powinien przekazać je do organu miejscowo właściwego. W rozpatrywanej sprawie organy administracji obu instancji mimo, iż wiedziały, że nie są w sprawie właściwe wydały merytoryczne rozstrzygnięcie. Dlatego też należy stwierdzić, że zostały spełnione przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. to jest orzekały w sprawie organy niewłaściwe. W związku z tym uwzględniając powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy administracji powinny dokonać ustaleń związanych z aktualnym miejscem zameldowania lub zamieszkiwania M.B. i od tego uzależnić dalszy przebieg postępowania. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem, zdaniem Sądu, obligatoryjnie tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania oraz gdy przepis szczególny nie wyklucza jej wykonalności z mocy samego prawa do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi przez sąd. Skoro zatem zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja odmawiająca uznania za bezrobotnego nie nadaje się w żadnej mierze do wykonania, to całkowicie bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania decyzji w trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.