II OSK 616/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski, Sędziowie NSA Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./, Henryk Ożóg, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. W. i T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Lu 874/04 w sprawie ze skargi Z. W. i T. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] października 2004 Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 17 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Lu 874/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu skargi Z. W. i T. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] października 2004 r. uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] sierpnia 2004 r. o ustaleniu opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000 złotych i ustalającej w to miejsce opłaty legalizacyjnej w wysokości 30.000 złotych - skargę oddalił. W uzasadnieniu powyższego wyroku podano, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./, ze wskazaniem, iż wysokość opłaty legalizacyjnej stanowi pięćdziesięciokrotność iloczynu stawki opłaty /s/, współczynnika kategorii obiektu budowlanego /k/ i współczynnika wielkości obiektu budowlanego /w/, przy czym współczynniki są określone w załączniku do ustawy - Prawo budowlane. Dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych kat. I/ jakim jest obiekt przedmiotowy, wynoszą one odpowiednio 2,0 i 1,0/ art. 59f ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego/. Organ przyjął też, że w sprawie miało zastosowanie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003 r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę obliczania kary wymierzonej w wyniku kontroli, określające stawkę opłaty w kwocie 300 zł. Organ odwoławczy podzielił ustalenie organu I instancji co do tego, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem mieszkalnym a nie gospodarczym. Jak wynika z protokołu oględzin z dnia 17 lutego 2000 r. na działce nr ewid. [...] w miejscowości K. istniał budynek gospodarczy, którego budowa nie została zakończona. Znajdował się on w stanie surowym nie zamkniętym i nie był użytkowany. Nie ma znaczenia dla sprawy fakt rozpoczęcia budowy w 1989 roku. Istotne jest, że nie był on ukończony do dnia 1 stycznia 1995 r. W skardze na powyższą decyzję podniesiono, że opłata legalizacyjna nie powinna przekraczać 15.000 złotych. Przedmiotowy budynek jest w istocie budynkiem gospodarczo-letniskowym, zaś błąd w klasyfikacji obiektu skutkuje wadliwym zastosowaniem współczynnika k w wielkości 2,0 zamiast 1,0. Skarżący nabyli nieruchomość w 1991 r. jako gospodarstwo rolne z budynkiem istniejącym od 1985 roku. Obiekt był zaznaczony w rejestrach geodezyjnych mimo, że był budowany bez pozwolenia. Był on już ukończony w dacie nabycia przez skarżących nieruchomości. Skarżący rozbudowali jedynie poddasze i dobudowali zadaszenie. "Opis dokonany przez komisję w dniu 17 lutego 2000 r. dotyczył oglądu prac adaptacyjnych dla nowych celów związanych z koniecznością podniesienia standardu obiektu oraz do dostosowania go do wykorzystywania w części do celów rekreacyjno-letniskowych". Decyzja z dnia 15 marca 2000 r. orzekała o rozbiórce budynku gospodarczego a nie mieszkalnego. Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego umożliwiła zabudowę działki, w związku z czym została przygotowana nowa dokumentacja techniczna. Należało więc stosować w sprawie przepisy obowiązujące do dnia 1stycznia 1995 r. Obiekt służy jako zaplecze gospodarstwa rolnego i do wypoczynku, powinien być zakwalifikowany do kategorii II obiektów budowlanych. Skarżący mieszkają w Lublinie i nie zamierzają się przeprowadzić do przedmiotowego budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę uznając, że nie jest ona zasadna. Stwierdził przy tym, że przedmiotowa opłata legalizacyjna została ustalona zgodnie z przepisami. Art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przewiduje uiszczenie opłaty legalizacyjnej i jest to niezbędnym warunkiem wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych ze względu na brak pozwolenia na budowę. Nie uiszczenie opłaty legalizacyjnej skutkuje wydaniem decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego zrealizowanego samowolnie. Sąd I instancji uznał, że zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy wskazuje na to, że skarżący nabyli w 1991 r. działkę z rozpoczętym bez pozwolenia na budowę budynkiem, który w 2000 r. był jeszcze w stanie surowym. W latach 2000-2003 wykonali kolejne roboty budowlane zmierzające do jego przebudowy i zaadaptowania na budynek mieszkalny. W dacie oględzin w dniu 13 października 2003 r. wykończony i użytkowany był tylko parter, piętro zaś znajdowało się w stanie surowym. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie wstrzymał prowadzenie robót budowlanych a następnie postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2004 r. na podstawie art. 49 Prawa budowlanego ustalił opłatę legalizacyjną. W sprawie mają zastosowanie przepisy art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59 ust. 1, 2 i 5 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym na podstawie art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane /Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 888/ w kwestii naliczenia opłaty legalizacyjnej. Opłata została ustalona zgodnie z przepisami ustawy oraz ( 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003 r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczania kary wymierzanej w wyniku obowiązkowej kontroli /Dz. U. Nr 120, poz. 1132/. Sąd uznał, że prawidłowo w zaskarżonej decyzji przyjęto, iż przedmiotowy obiekt stanowi budynek mieszkalny jednorodzinny. Wskazał na to, że projekt architektoniczno-budowlany złożony przez skarżących dotyczy budynku mieszkalnego, jest przy tym bez znaczenia, że początkowo był przeznaczony do celów gospodarczych. Podkreślił też, że obiekt o pow. 116 m2 nie może być uznany za niewielki budynek letniskowy /kat. II i III/ lub rolny. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli Z. W. i T. G. reprezentowani przez adwokata P. B., zaskarżając wyrok w całości oraz zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego i prawnego zaistniałego przed dniem 1 stycznia 1995 roku przepisów art. 59f w zw. z art. 49 ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym po tej dacie, z zastosowaniem przy legalizacji przebudowanego bez stosownego zezwolenia na budowę budynku opłaty legalizacyjnej nie znanej ustawie Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 1995 roku. Alternatywnie zarzuca się w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe jego zastosowanie, a mianowicie załącznika do ustawy z dnia 7 lipca 1995 roku - Prawo budowlane /wskazanego w przepisie art. 59f ust. 3 tejże ustawy, przez zaliczenie budynku skarżących do I kategorii obiektów budowlanych i zastosowanie przy naliczaniu opłaty legalizacyjnej współczynnika kategorii obiektu /k/ - 2,0 zamiast II lub III i współczynnika kategorii obiektu /k/ - 1,0, naruszenie przepisów postępowania, które mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez pominięcie uchybienia przez organ administracyjny I i II instancji art. 10 kpa przez nie zawiadomienie strony i jej pełnomocnika o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i nie wyznaczenie terminu na dokonanie tej czynności. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawia się okoliczności mające wskazywać na to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie błędnie podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji co do tego, że obiekt był w budowie w dacie nabycia przez skarżących nieruchomości /w 1991 roku/, jaka też iż jest to budynek mieszkalny jednorodzinny, podczas gdy jest budynkiem gospodarczo-rekreacyjnym. Skarżący mieszkają w Lublinie a dojazd do Stoczka zajmuje im 15 do 20 minut i nie zamierzają się przeprowadzić do przedmiotowego budynku, co świadczy o tym, iż nie jest on budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. W niniejszej sprawie podstawowym zarzutem skargi kasacyjnej jest zaakceptowanie zaskarżonym wyrokiem zastosowania w zaskarżonej decyzji przepisów art. 59f w związku z art. 49 do obiektu budowlanego, który w ocenie strony został wybudowany jako gospodarczy przed rokiem 1995 a następnie przebudowywany i rozbudowywany z przeznaczeniem na gospodarczo-rekreacyjny a w konsekwencji niewłaściwego przyjęcia współczynnika kategorii obiektu. Stanowisko strony nie może być uznane za słuszne z tej przyczyny, że jak to prawidłowo przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w postępowaniu administracyjnym wnikliwie ustalono, że przedmiotowy budynek rozpoczęto budować jeszcze w latach osiemdziesiątych, a po wszczęciu postępowania administracyjnego ustalono, iż nadal znajduje się on w budowie. W pełni należy zgodzić się ze stwierdzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że przedłożony przez skarżących projekt architektoniczno-budowlany konieczny do wznowienia robót przy przedmiotowym obiekcie dotyczy budynku mieszkalnego, przy czym bez znaczenia jest okoliczność, że początkowo był on przeznaczony do celów gospodarczych. Również kategoria obiektu wynika właśnie z przedstawionego przez stronę przeznaczenia jego przeznaczenia, a więc jako budynku mieszkalnego o niekwestionowanej w sprawie powierzchni wynoszącej 116 m2 i wysokości 7m. Nie jest to niewątpliwie budynek gospodarczy ani też niewielki budynek letniskowy. Charakter obiektu budowlanego wynika z przeznaczenia określonego w projekcie budowlanym przedstawionym przez stronę. Jest to niewątpliwie, jak przyjęto w postępowaniu administracyjnym, co potwierdził Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku - budynek mieszkalny jednorodzinny i bez znaczenia pozostaje dla tej oceny podnoszona przez stronę okoliczność, że "nie zamierza przenieść się" z Lublina do przedmiotowego budynku. Nie ma zakazu posiadania wielu nieruchomości, w tym mieszkań i domów jednorodzinnych, skarżący mogą więc być właścicielami przedmiotowego domu jednorodzinnego oraz mieszkania w Lublinie. Taki stan faktyczny sprawy jak to słusznie przyjęto w zaskarżonym wyroku, dawał pełną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji /art. 59f w zw. z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania w sprawie/. Zarzut naruszenia prawa procesowego odnosi się do przepisu art. 10 kpa, którego to przepisu Sąd I instancji w ogóle nie stosował, bowiem postępowanie przed tym Sądem jest regulowane przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ i z tej przyczyny nie mógł być uwzględniony. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.