II SA/Ka 1106/03

Dnia 17 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie: WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: asystent Agnieszka Drewniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2005 roku, sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Ś. z dnia[...] , Nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] , Nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta G. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowił wznowić postępowanie zakończone ostatecznymi decyzjami wydanymi przez ten organ w dniu [...] Nr [...] o uznaniu skarżącej M. K. za osobę bezrobotną i przyznaniu jej prawa do zasiłku oraz z dnia [...] Nr [...] o utracie prawa do zasiłku z dniem [...] . Z kolei decyzją Nr [...] wydaną w dniu [...] Prezydent Miasta G. orzekł o uchyleniu wyżej wymienionych decyzji ostatecznych. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że uchylenie decyzji nastąpiło w związku z pismem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Z., informującym o wznowieniu wypłaty [...] na rzecz skarżącej od dnia [...] w związku z wyrokiem Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie, wskazując, że zaskarżona decyzja pozbawia ją jakichkolwiek warunków do minimalnej egzystencji. Podniosła, że musiała się zapożyczyć w celu uregulowania bieżących płatności za mieszkanie, energię elektryczną i inne opłaty. Opisała także swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Rozpoznając to odwołanie Wojewoda Ś. zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją postanowił utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2001 roku, Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) bezrobotnym jest osoba nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, zarejestrowana we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli m.in. nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Dalej organ wskazuje, że skoro skarżącej przyznano [...] z tytułu niezdolności do pracy za okres od dnia [...], to w dacie wydawania przez organ zatrudnienia decyzji uchylonych w postępowaniu wznowieniowym, nie przysługiwał jej status osoby bezrobotnej, a tym samym prawo do zasiłku. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany decyzji organu pierwszej instancji. W skardze na tą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca podniosła podobne argumenty do tych, które wcześniej sformułowała w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Dodatkowo wskazała, że domagała się zastosowania przepisu art. 154 § 1 kpa, co nie zostało jednak uwzględnione przez organy administracji. Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu niezastosowania art. 154 kpa, organ stwierdził, że w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego nie jest możliwe zastosowanie trybu "pozaodwoławczego" przewidzianego w tym przepisie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga musiała zostać uwzględniona, aczkolwiek z przyczyn odmiennych, aniżeli w niej podnoszone. W pierwszej kolejności wskazać należy, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.), zwanej dalej p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wskazać należy, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zapadło z rażącym naruszeniem prawa, a to przepisu art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z tym przepisem organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a kpa, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Decyzja organu pierwszej instancji wydana została na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, zaś podstawą uchylenia decyzji dotychczasowych była przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Wydana w tym trybie decyzja powinna, zgodnie z powołanym art. 151 kpa, zawierać nie tylko rozstrzygnięcie w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowych, ale także, co stanowi wymóg bezwzględny, rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji nie wydał rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, czym rażąco naruszony został przepis art. 151 § 1 pkt 2 kpa, co z kolei stanowi rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Konsekwencją powyższych rozważań jest ustalenie, że także zaskarżona decyzja dotknięta jest tą samą kwalifikowaną wadą prawną, a to z tej przyczyny, iż utrzymuje w obrocie prawnym rozstrzygnięcie wydane z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Nieważność taka, o ile nie została stwierdzona w postępowaniu administracyjnym, o tyle musiała zostać uwzględniona w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Na marginesie podnieść przyjdzie, że Sąd dopatrzył się również naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 107 § 3 kpa, albowiem uzasadnienie decyzji tego organu nie zawiera elementów określonych powołanym przepisem. Taka sytuacja jest niedopuszczalna, gdyż prowadzić może do sytuacji, kiedy strona postępowania narażona zostaje na rozstrzygnięcie, którego przesłanki i motywy nie będą jej znane. Naruszona przy tym zostaje również jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażona w art. 11 kpa. Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę, że wykonanie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło po wniesieniu przez stronę odwołania i przed uzyskaniem przymiotu ostateczności, a to stanowi naruszenie art. 130 § 1 i 2 kpa. Wskazówki co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań, przy czym organy będą miały na uwadze zmiany stanu prawnego wprowadzone ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001), ze szczególnym uwzględnieniem przepisów przejściowych. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 p.s.a., w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn, zm.). W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł po myśli art. 152 p.s.a., natomiast o zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono, a to wobec faktu, iż skarżąca zwolniona została od wpisu od skargi, zaś innych kosztów nie poniosła w niniejszym postępowaniu.