II SA/Lu 879/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz – sprawozdawca, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Stażysta Monika Kowalik, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2005 r. sprawy ze skargi R. i K. Ż. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu oddala skargę II SA / Lu 879 / 04 UZASADNIENIE Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , działając jako organ drugiej instancji, po rozpatrzeniu odwołania M. i W. małżonków P., w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzją z dnia [...] października 2004r.orzekł o uchyleniu pierwszoinstancyjnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Z. z dnia [...] września 2004 r., a w dalszej kolejności, w sposób reformatoryjny, na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, udzielił M. i W. małżonkom P. oraz R. i K. małżonkom Ż., o statusie wspólników spółki cywilnej [...], pozwolenia na użytkowanie hotelu z restauracji i sklepami, zlokalizowanego w kamienicach przy R.S. Nr 3 i 4 w Z. W uzasadnieniu organ rozstrzygający, w kontekście postanowienia umowy spółki cywilnej, której wszyscy wspólnicy mają status inwestorów, a zawartego w jej § 7, uznał małżonków P., dwojga z grona czterech wspólników, za legitymowanych dla skutecznego ubiegania się w trybie administracyjnym, przed właściwym organem, o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie zrealizowanego hotelu, gdy wniosek w tej materii z dnia 01 czerwca 2004 r., złożony przez W.P. został poparty przez M.P. w kolejnym piśmie datowanym na 09 sierpnia 2004 r. Materialnoprawnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w toku instancji, organ rozstrzygający mocą zaskarżonej decyzji stwierdził, z pozytywnym wynikiem, zrealizowanie ze strony inwestorów inicjujących niniejszym administracyjne procedowanie, wszystkich obowiązków stanowionych przepisami prawa budowlanego, skoro powiadomione o zakończeniu robót organy wymienione w art. 56 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane nie zgłosiły sprzeciwu, a organowi nadzoru budowlanego, rozstrzygającemu, zostały przedłożone dokumenty wymienione w art. 57 ostatnio przywołanej ustawy. Dodatkowo kontrola przeprowadzona w dniu 28 września 2004 r. potwierdziła zgodność realizacji obiektu hotelowego, objętego wnioskiem wszczynającym niniejsze postępowanie administracyjne, z ustaleniami i warunkami decyzji zatwierdzającej budowlaną dokumentację projektową z jednoczesnym udzieleniem pozwolenia na wykonanie robót budowlanych nią objętych. Na wskazane rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożyli R. i K. małżonkowie Ż., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z zasądzeniem na ich rzecz solidarnie kosztów niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego oraz incydentalnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania wszczętego wniesieniem skargi. Zarzucili naruszenie art. 59 ust. 7 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, polegające na ich błędnej wykładni i zastosowaniu, poprzez przyznanie statusu inwestora spółce cywilnej, nie zaś małżonkom P. i małżonkom Ż., wszystkim łącznie; a w dalszej kolejności art. 59 ust. 1 w związku z art. 40 i art. 17 pkt 1 przywoływanej wyżej ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne ich zastosowanie, polegające na bezpodstawnym uznaniu prawnej racji dla udzielenia pozwolenia na użytkowanie adresowanego do wszystkich inwestorów w sytuacji wyraźnego sprzeciwu części osób z tego grona, gdy uprzednio nie nastąpiło odpowiednie przeniesienie uprawnień inwestorskich, regulowane w sposób szczególny. W uzasadnieniu formułowanych zarzutów, skarżący akcentowali brak podstawy prawnej dla przypisywania spółce cywilnej bytu prawnego czy organizacyjnego, a w konsekwencji dla rozważania niniejszego sporu między inwestorami w kontekście reprezentacji. Zapis § 7 ust. 2 umowy spółki cywilnej interpretowali, jako oblig potwierdzenia czynności dokonanej samodzielnie przez jednego z grona wspólników, ale ze strony dowolnie wybranego z małżonków drugiej pary małżeńskiej, gdy status wspólników przypisywali obu małżeństwom. W świetle prezentowanego stanowiska, ferowali konkluzję o łącznej legitymacji jedynie wszystkich osób fizycznych z grona inwestorów, dla skutecznego wystąpienia na drogę postępowania administracyjnego o uzyskanie wymaganego pozwolenia na użytkowanie, zgodnie z obowiązkiem nałożonym mocą decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wraz z jego faktyczną i prawną argumentacją, zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności, gdy badana niniejszym decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego , objęta skargą, ten rozstrzygający wymóg realizuje. Jurydyczną ocenę należy rozpocząć od stwierdzenia istnienia obowiązku, spoczywającego na inwestorach, uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, opisanego w osnowie badanej decyzji, nałożonego nań mocą decyzji udzielającej pozwolenia na budowę z zatwierdzeniem dokumentacji projektowej dla realizacji prac modernizacyjno-budowlanych przy adaptacji kamienic usytuowanych w Z. R.S. z wnioskowanym przeznaczeniem. Jednocześnie, właśnie ta decyzja przesądziła status inwestorów, jako adresowana do W. i M. P. oraz R. i K. Ż., z wyraźnym odniesieniem do przynależnego im przymiotu wspólników spółki cywilnej [...]. Zatem legitymację do skutecznego wystąpienia na drogę postępowania administracyjnego o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie omawianej inwestycji, dla zrealizowania wskazanego warunku, stanowionego decyzją udzielającą pozwolenia na budowę z zatwierdzeniem projektu jej realizacji, należy analizować w kontekście regulacji stanowionej dla spółki cywilnej, ustawowej w zakresie norm bezwzględnie obowiązujących oraz w pierwszej kolejności postanowień umowy spółki cywilnej, w odniesieniu do materii regulowanej ustawowo jedynie w sposób komplementarny, normami ustawowymi, ale o dyspozytywnym charakterze. Skoro inwestycja podlegała realizacji w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przez wspólników spółki cywilnej, podlega zaliczeniu do majątku objętego współwłasnością łączną wspólników czy to jako część składowa nieruchomości gruntowej, czy to jako nakład, co w tej sprawie pozostaje jurydycznie bez rozstrzygającego znaczenia. Istotę współwłasności łącznej stanowi jej niesamodzielny charakter, bowiem każdorazowo musi mieć swe źródło w postaci szczególnego osobistego stosunku, łączącego określone grono osób, a bez którego nie może ona powstać ani istnieć. Stanowi je, w okolicznościach badanej sprawy administracyjnej, umowa spółki cywilnej, łącząca jej udziałowców. Dalszą cechą wyróżniającą współwłasność łączną jest jej bezudziałowy charakter, określany też mianem prawa niepodzielnej ręki, oznaczający w swej istocie uprawnienie każdego wspólnika do całości każdego składnika wspólnego majątku wspólników. Wskazany reżim prawny w zakresie stosunków majątkowych wspólników spółki cywilnej, w swych jurydycznych następstwach zakłada określenie reguł dla postępowania wspólników w odniesieniu do ich wspólnego majątku, jego wykorzystywania zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, ocenianym przez pryzmat zamierzonego, a umówionego przez wspólników celu gospodarczego. W tym kontekście, jurydycznie podlega wyodrębnieniu, z jednej strony kategoria działań definiowanych jako prowadzenie spraw spółki cywilnej, dotycząca jedynie stosunków wewnętrznych, między wspólnikami, by wymienić podejmowanie działań dla prawidłowego realizowania umówionego celu gospodarczego, z drugiej zaś reprezentacja wszystkich wspólników, polegająca na upoważnieniu do dokonywania czynności prawnych z osobami trzecimi, których istota sprowadza się do działania na zewnątrz. Wystąpienie do właściwego organu na drogę postępowania administracyjnego z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie zmodernizowanego, wobec zrealizowanej adaptacji, obiektu budowlanego, podlega zaliczeniu do pierwszej z wymienionych wyżej kategorii działań wspólnika spółki cywilnej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Dla analizy legitymacji do jej podjęcia, rozstrzygające znaczenie należy w dalszej kolejności przypisać przesądzeniu czy jest to czynność mieszcząca się w granicach zwykłego zarządu, czy też ten zakres przekracza. W okolicznościach kontrolowanego postępowania administracyjnego należy jednoznacznie stwierdzić, iż wystąpienie z wnioskiem do właściwego organu administracji dla uzyskania pozwolenia na użytkowanie, stanowi czynność pozostającą w ramach zwykłego zarządu, zważywszy przede wszystkim umownie określony, a rozumiany przedmiotowo cel gospodarczej działalności jej wspólników, a dalej dyktowaną względami doświadczenia życiowego dyrektywę racjonalności, wymagającą podejmowania bez zbędnej zwłoki kroków dla zgodnego ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem wykorzystania już wzniesionej substancji, gdy niniejszym chodzi o etap finalizujący proces inwestycyjny, co leży w interesie wszystkich wspólników dla prawidłowego, pozbawionego przeszkód funkcjonowania, realizowania zamierzonej działalności gospodarczej. Gdy rozważać prawny reżim, stanowiony dla prowadzenia spraw spółki, należy wskazać na obowiązujący w tej materii przepis art. 865 k.c., który z racji charakteru dyspozytywnego ustępuje pierwszeństwa postanowieniom umownym. W tym miejscu zatem dla jurydycznej oceny rozstrzygające znaczenie ma treść § 7 ust. 3 przedłożonej umowy spółki cywilnej, stanowiąca wprost o uprawnieniu każdego wspólnika do samodzielnego prowadzenia spraw nieprzekraczających zakresu zwykłych czynności spółki, które to pojęcie kategorialne podlega wykładni jako synonimiczne do pojęcia czynności zwykłego zarządu. Wbrew stanowisku skarżących wystąpienie z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie adaptowanego obiektu budowlanego, nie stanowi kategorii reprezentacji pozostałych wspólników, stąd nie znajduje jurydycznej racji w tym kontekście odwoływanie się do zapisu zawartego w § 7 ust. 2 umowy spółki. Zgłoszenie w sposób wyraźny opozycji ze strony małżonków Ż. wobec realizowania procedowania administracyjnego dla udzielenia spornego pozwolenia na użytkowanie, nie podważa przymiotu legalności kontrolowanej decyzji. Sprzeciw wyrażany przez jednego ze wspólników czy też grono kilku z nich w kontekście rozważanej regulacji umowy spółki cywilnej i komplementarnie art. 865 § 2 k.c. wywołuje skutek jedynie w sferze stosunków wewnętrznych między wspólnikami. Konsekwentne realizowanie przez wspólnika oprotestowanej czynności, może natomiast stosownie do okoliczności implikować odpowiedzialność działającego wspólnika wobec pozostałych, za naruszenie umowy spółki. Podobnie jak pochopne zgłoszenie przez wspólnika sprzeciwu, zmierzającego do nieuzasadnionego udaremnienia czynności, leżącej w dobrze rozumianym interesie wspólników, może stanowić podstawę do jego z kolei odpowiedzialności na zasadzie winy. Nie niweczy zaś formalnoprawnej skuteczności takiej czynności w stosunkach zewnętrznych, a w tym przypadku wobec procedującego organu administracji. Nie skutkuje w konsekwencji wadliwością decyzji powziętej w jego wyniku. W tym miejscu wymaga podkreślenia okoliczność statusu wspólników, przypisanego indywidualnie każdej z osób fizycznych, wymienionych w § 4 umowy spółki, z pominięciem więzów małżeńskich. Konkludując, na gruncie przedstawionego, obowiązującego stanu prawnego, argumenty skarżących pozostają jurydycznie bez rozstrzygającego znaczenia dla wyniku kontroli legalności objętej skargą decyzji, przy prawidłowym jej skierowaniu do wszystkich z grona wspólników spółki cywilnej, których wymieniała decyzja udzielająca pozwolenia na zrealizowanie robót budowlanych z jednoczesnym zatwierdzeniem dokumentacji projektowej, przy prawidłowej wykładni pojęcia inwestora, realizując wymogi z art. 57 oraz art. 59 w szczególności w ust. 7 przywoływanej wyżej ustawy Prawo budowlane. Niekwestionowane w sprawie zrealizowanie przez zainteresowanych wspólników wymogów stanowionych ustawą Prawo budowlane dla uzyskania pozwolenia na użytkowanie, o których w art. 56 i następne, stanowiło przedmiot wyczerpującego postępowania wyjaśniającego ze strony organów administracji procedujacych w toku instancji, którego pozytywny dla zainteresowanych rezultat, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znalazł poparcie we wszechstronnym rozważeniu i prawidłowo na tej podstawie wywiedzionej ocenie wszystkich istotnych okoliczności dla merytorycznego rozstrzygnięcia żądania wniosku zgłoszonego organowi administracyjnemu, w sposób realizujący art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Dla wyczerpującego odniesienia się do stanowiska skarżących, stwierdzić należy, że wymóg stanowiony przez art. 56 ust. 1 i 2 przywoływanej ustawy Prawo budowlane sprowadza się do braku sprzeciwu ze strony wymienionych jego mocą organów, który w niniejszym kontrolowanym postępowaniu z ich strony nie został w istocie zgłoszony, co rozstrzygające, gdy rozbieżne stanowiska organów administracji na gruncie prawidłowości formy dla wyrażenia pozytywnego stanowiska wobec wniosku o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, pozostają bez rozstrzygającego wpływu na jurydyczną ocenę legalności kontrolowanej decyzji. Jednocześnie w badanym postępowaniu administracyjnym kontrola przewidziana mocą art. 59a rozważanej ustawy Prawo budowlane nie była obligatoryjną, gdy zważyć unormowanie przechodnie, zawarte w art. 7 ust. 3 ustawy ją nowelizującej z dnia 27 marca 2003 r. Z tych względów, gdy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, gdy powzięcie pierwszoinstancyjnego wyroku, w kontekście art. 61 § 6 ostatnio przywołanej ustawy, pozbawia jurydycznej racji rozstrzyganie incydentalnego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.