VI SA/Wa 752/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Maria Jagielska ( spr. ) Sędzia WSA - Pamela Kuraś - Dębecka Asesor WSA - Andrzej Czarnecki Protokolant: Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2005 r. sprawy ze skargi F. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2004r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty oddala skargę Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożona została skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2004r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] grudnia 2003r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000zł. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym. Dnia [...] listopada 2003r. służby Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego dokonały kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...] z przyczepą, którym dokonywał przewozu F. K. prowadzący firmę "[...]", zwany dalej skarżącym. Kontrola, z której sporządzony został protokół, ustaliła że skarżący wykonywał transport drogowy nie uiścił opłaty za przejazd po drogach krajowych. Jak wynika z zapisów protokołu, kierującemu który nie wniósł uwag do protokołu, nakazano wypełnienie karty opłaty drogowej. Organ zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania i o prawie do złożenia wyjaśnień w ciągu 7 dni od otrzymania zawiadomienia. Skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2003r. wyjaśnił jak doszło do niewpisania w karcie opłaty drogowej siedmiodniowej numeru rejestracyjnego samochodu i wniósł o umorzenie postępowania. Prośbę swoją uzasadnił ryzykiem powstania braku płynności finansowej firmy w razie nałożenia na niego kary finansowej. Decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000zł. za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu podał, iż dokonana kontrola wykazała, iż w karcie opłaty za przejazd po drogach krajowych nie wpisano numeru rejestracyjnego pojazdu, co narusza art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zmianami). We wniesionym od decyzji odwołaniu skarżący domagał się jej uchylenia i umorzenia postępowania. Podkreślił, że decyzja jest w sposób oczywisty sprzeczna z prawem, bowiem stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu ustalonym przez ustawę z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 149, poz. 1452 ), za naruszenie warunków i obowiązków wynikających z przepisów, może być nałożona kara pieniężna w wysokości od 50 do 15.000zł, przy czym wykaz naruszeń warunków i obowiązków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa wydany na podstawie przepisu art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. załącznik do ustawy z dnia 23 lipca 2003r. W załączniku, pod poz. 1.4.1. wymienione jest naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Takie naruszenie w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca, ponieważ bezsporne jest, że opłata za przejazd została uiszczona, natomiast stwierdzone faktycznie naruszenie polegające na niewłaściwym wypełnieniu dokumentu opłaty nie jest jej nieuiszczeniem. Ponadto, pod poz. 1.4.4. załącznika wymienione jest naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu z nieprawidłowo wypełniona kartą opłaty drogowej, ale stosownie do postanowienia pkt 1.4.2. załącznika za kartę drogowa uważa się kartę opłaty za okres co najmniej miesięczny, zaś w rozpatrywanym przypadku, opłata została uiszczona za okres tygodnia. Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] marca 2004r. Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Przywołał art. 42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym, który zobowiązuje krajowych przedsiębiorców, wykonujących na terytorium RP transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, do uiszczania opłat. Stwierdził, iż zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, uiszczenie opłaty za przejazd następuje poprzez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu. Wyłącznym dowodem potwierdzającym uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych jest prawidłowo wypełniona, przed rozpoczęciem przejazdu, karta opłaty. Poprzez określenie "prawidłowo wypełniona" należy rozumieć, że wszystkie pola na karcie opłaty muszą być czytelnie wypełnione. W przedmiotowej sprawie, kierowca skarżącego okazał siedmiodniową kartę opłaty drogowej niewypełnioną w rubryce określającej numer rejestracyjny samochodu. Takie wypełnienie karty nie jest dowodem, iż w dniu kontroli przedsiębiorca posiadał dowód uiszczenia opłaty za przejazd. W złożonej skardze skarżący, zarzucając naruszenie przepisu art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym w brzmieniu nadanym ustawa z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie niektórych ustaw, a także ust. 1 pkt 4 ppkt 1 załącznika do tej ustawy, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji twierdzenie, że wyłącznym dowodem uiszczenia opłaty drogowej może być prawidłowo wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty, nie znajduje żadnego uzasadnienia w przepisach ustawy o transporcie drogowym. Ustawa przewiduje w załączniku wydanym na podstawie art. 92 ust. 4 różne naruszenia określonych w niej obowiązków; obok wykonywania transportu bez uiszczenia opłaty - ust.1 pkt 1 ppkt , przewidziane jest wykonywanie transportu z nieprawidłowo wypełniona karta opłaty drogowej. Tak więc nieprawdą jest, że jakoby jedynym dowodem uiszczenia opłaty była prawidłowo wypełniona karta opłaty drogowej, gdyż określenie odrębnej kary za transport z kartą opłaty nieprawidłowo wypełnioną dowodzi, że nieprawidłowo wypełniona karta opłaty drogowej skutkuje wprawdzie obowiązkiem zapłaty kary, ale nie dowodzi braku uiszczenia opłaty - w przeciwnym razie przepis ust. 1 pkt 4 ppkt1 załącznika do ustawy byłby pozbawiony sensu. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, iż twierdzenie skarżącego, że przeprowadził dowód na okoliczność uiszczenia opłaty drogowej nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Przywołał art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i przewidziany nim obowiązek ponoszenia przez przedsiębiorców wykonujących transport drogowy uiszczania opłat drogowych za korzystanie z nich. Za decydujące uznał przepisy § 5 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych ( Dz. U. nr 150, poz. 1684 ), zgodnie z którym dowodem uiszczenia opłaty jest wypełniona karta opłaty drogowej, zawierająca wszystkie elementy wskazane w § 5 ust. 3 - 5 tego rozporządzenia. § 5 ust. 3 rozporządzenia przewiduje obowiązek wpisania w odpowiednim polu numeru rejestracyjnego pojazdu, którym wykonywany jest przewóz. Oznacza to, ze uiszczenie opłaty nie dokonuje się wyłącznie poprzez jej nabycie ale również przez wypełnienie i to w sposób wskazany w powołanym rozporządzeniu. Co więcej, wypełnienie karty opłaty drogowej, jak wynika z § 4 ust. 2 rozporządzenia, nie może dokonać się w każdym czasie, ale powinno zostać zrealizowane przed rozpoczęciem przewozu. Skarżący nie wywiązał się z obowiązku wypełnienia karty w sposób wskazany w § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia. Posługiwanie się niewypełnioną w istotnej części, z dowodowego punktu widzenia, karta opłaty nie mogło stanowić dowodu co do uiszczenia tej opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności prawem materialnym i przepisami procesowymi. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona. Art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - u.d.t. ( Dz. U. z 2001 r. Nr 125, poz. 1371 ze zmianami) nakłada na przedsiębiorców wykonujących transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujących przewozy na potrzeby własne obowiązek uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Stawki tych opłat, co jest istotne w tej sprawie, uzależnione są od czasu przejazdu po drogach krajowych, rodzaju pojazdu samochodowego i dopuszczalnej masy całkowitej oraz liczby osi i emisji spalin pojazdu samochodowego - art. 42 ust. 2. Oznacza to, że uiszczona przez przedsiębiorcę, w określonej stawce, opłata przewidziana jest dla konkretnego pojazdu, którym chce on wykonać transport. Na podstawie delegacji ustawowej - art. 42 ust. 7 u.d.t. Minister Infrastruktury wydał dnia 14 grudnia 2001r. rozporządzenie w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych ( Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ), mocą którego ustalił rodzaje i stawki opłat. Przedsiębiorca uiszczając określoną opłatę, a więc roczną , półroczną, miesięczną, siedmiodniową lub dobową ( § 3 rozporządzenia ) nabywa kartę opłaty, która następnie podlega wypełnieniu. Z brzmienia przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia wynika, że dla uznania opłaty za uiszczoną nie wystarczy fakt jej nabycia, ale również niezbędne jest wypełnienie tego dokumentu, które dokonuje się zgodnie z § 5. Takie rozumienie terminu "uiszczenia opłaty" potwierdza przepis § 4 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty. Z kolei, jak stanowi § 5 ust. 2 rozporządzenia, o którym mowa, karta opłaty dobowej i siedmiodniowej może być wypełniona przez przedsiębiorcę ( w określonym przepisem terminie ), a zgodnie z ust. 3 kartę tę wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty, daty wydania karty oraz oznaczenie emisji spalin pojazdu samochodowego przez skreślenie odpowiedniego pola "0" lub "1". Stosownie do treści § 5 ust. 6 rozporządzenia, karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny, niż określony w ust. 1 i ust. 3 - 5, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Tak więc niewpisanie danych określonych w § 5 ust. 3-5 cyt. rozporządzenia, bez względu na to którego z tych elementów czy może kilku z nich, powodować będzie, zgodnie z ust. 6 tego paragrafu, iż taka karta opłaty nie będzie uznana za dowód wniesienia opłaty. Wymaga podkreślenia, że elementy wskazane w § 5 ust. 3 rozporządzenia są tymi, które identyfikują pojazd i przypisują wniesioną opłatę konkretnie do tego pojazdu, a także określają okres, w którym dokonywanie nim przewozów po drogach krajowych będzie uznane za opłacony. Są to więc elementy niezbędne dla uznania, że wykonywany danym pojazdem i w danym czasie transport jest transportem z uregulowaną opłatą drogową. Należy zatem stwierdzić, że lektura wyżej cytowanych przepisów rozporządzenia, prowadzi do wniosku, że pozbawiony jest podstaw zarzut skargi, iż nie znajduje uzasadnienia w przepisach twierdzenie organu, zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym wyłącznym dowodem uiszczenia opłaty może być prawidłowo wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty. Ustawa o transporcie drogowym w art. 92 ust. 1 przewiduje dla tego, kto wykonując transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, narusza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów ustaw określonych w pkt 1 do 6, karę pieniężną w wysokości od 50 zł do 15.000zł. Katalog naruszeń i kar zawiera, zgodnie z art. 92 ust. 4 u.t.d. załącznik do ustawy. Skarżący w dacie kontroli okazał kontrolującym siedmiodniową kartę opłaty drogowej niewypełnioną w rubryce " numer rejestracyjny". Organ uznał, iż okazana karta nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty i stosownie do tego ustalenia nałożył na skarżącego karę w wysokości 3.000zł wymienioną w pkt 1.4.1. załącznika do ustawy, a przewidzianą za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Działanie takie nie narusza prawa, bowiem jeśli, jak to wyżej zauważono, nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty karta opłaty wypełniona w sposób inny, niż wskazany w § 5 ust. 3-5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r., to należy uznać, że wykonywany transport dokonuje się, mimo posiadania karty opłaty, bez jej uiszczenia. Brak wpisania w karcie opłaty drogowej numeru rejestracyjnego samochodu jako koniecznego elementu dla zidentyfikowania pojazdu, którym wykonywany jest transport drogowy, musi prowadzić do wniosku, że opłata drogowa za ten konkretny przejazd nie została uiszczona. W takim przypadku, nie można uznać, że przedsiębiorca wykonywał transport drogowy z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej, co prowadziłoby do konieczności zastosowania wobec niego kary 500zł przewidzianej w pkt 1.4.4. załącznika do ustawy o t.d. Karta wypełniona nieprawidłowo oznacza bowiem, że mimo wyposażenia jej w elementy istotne, dla uznania, iż stanowi ona dowód wniesienia opłaty drogowej za wykonywanie transportu drogowego w określonym czasie określonym pojazdem, to zawiera jednak inne wady kwalifikujące ją do nałożenia kary zgodnie z pkt 1.4.4. załącznika do ustawy. Ponieważ opłata drogowa służyć ma konkretnemu przejazdowi czyli wykonaniu/wykonywaniu transportu określonym pojazdem w określonym czasie i stanowić ma dowód uiszczenia należnej opłaty za taki transport, to należy uznać, że każda inna karta, która w związku z brakiem danych dotyczących samochodu lub okresu ważności, nie pozwala przypisać jej do danego pojazdu i danego czasu, a tym samym może choćby teoretycznie tylko, zostać użyta dla kilku przewozów np. innym pojazdem lub w innym czasie, nie może być dowodem uiszczenia opłaty za konkretny transport i w związku z tym, w ocenie sądu, na przedsiębiorcę wykonującego przewóz z taką kartą opłaty drogowej, może zostać nałożona wyłącznie kara za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty. opłaty. W tym stanie rzeczy, zarzuty skargi należało uznać za niezasadne i skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ).