II SA/Gd 4389/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Protokolant: Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2005 r. na rozprawie ze skargi M. i L. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 03 grudnia 2001 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. II SA/Gd 4389/01 U z a s a d n i e n i e W wyniku przeprowadzonego na skutek pism M. i L. L. – właścicieli działki nr [...] położonej w N. H., gmina, postępowania administracyjnego Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 19 października 2001 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 83 ust. 1, 81 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126) oraz art. 104 K.p.a. orzekł o braku podstaw do nakazania G. P. rozbiórki wybudowanego na działce nr [...] w N. H., w oparciu o decyzję Naczelnika Miasta i Gminy z dnia 6 kwietnia 1979 r. nr [...], pełniącego obecnie funkcję mieszkalną obiektu budowlanego. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż po uzyskaniu w dniu 6 kwietnia 1979 r. pozwolenia na budowę na działce nr [...] (obecnie [...]) pieczarkarni, G. P. zrealizowała w 1980 r. tylko jej część socjalną i użytkuje ją jako budynek mieszkalny. Budynek ten parterowy, podpiwniczony o powierzchni zabudowy ok. 149 m2 oznaczony został nr [...] i wyżej wymieniona jest w nim od 2 stycznia 1980 r. zameldowana na pobyt stały. Ustosunkowując się do podnoszonej przez M. i L. L. domagających się rozbiórki powyższego budynku, okoliczności, że pozwolenie na budowę pieczarkarni było wydane na okres czasowy – do 1990 r. organ stwierdził, iż okoliczność ta nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, a ponieważ budynek nie został wybudowany samowolnie, nie można nakazać jego rozbiórki. Ze znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów wynika, że teren, na którym usytuowana jest działka [...] (obecnie [...]) przeznaczony był w planie zagospodarowania przestrzennego gminy, zatwierdzonym decyzją Naczelnika Powiatu nr [...] z 12 XII 1974 r., pod uprawy rolne, uprawę pieczarek zaliczono do produkcji rolnej oraz, iż podczas przeprowadzonej na terenie nieruchomości G. P. przez pracowników Urzędu Gminy w dniu 13 czerwca 1996 r. kontroli stwierdzono, że usytuowany jest na niej tylko budynek mieszkalny, a wyżej wymieniona wyjaśniła do protokołu kontroli, iż budynek ten powstał w wyniku rozbudowy i adaptacji pomieszczeń piwnicznych i że użytkowany jest od około 15 lat. Nadto w aktach sprawy znajduje się oświadczenie G. P., iż pieczarkarnia nie została zrealizowana z powodu niedostępności w latach 80-tych materiałów budowlanych. W piśmie z dnia 20 października 2001 r. potraktowanym jako odwołanie od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego M. i L. L. podnieśli, iż uzasadnienie decyzji jest niezgodne z faktami. Decyzją z dnia 3 grudnia 2001 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że brak jest podstaw do zastosowania przepisów prawa budowlanego obligujących do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, skoro nie zaistniała samowola budowlana, bowiem z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji z 6 kwietnia 1979 r. o pozwoleniu na budowę pieczarkarni wynika, iż obiekt ten miał obejmować część socjalną i produkcyjną, na jego podstawie G. P. rozpoczęła w 1979 r. roboty budowlane, a w 1980 r. po wybudowaniu części socjalnej pieczarkarni zaczęła, po zgłoszeniu w Urzędzie Gminy, użytkować ją jako budynek mieszkalny oznaczony numerem [...]. Organ podkreślił także, iż przeznaczenie terenu działki [...] pod uprawy rolne nie koliduje z udzielonym pozwoleniem na budowę pieczarkarni jak również, że – pozwolenie na budowę nie miało charakteru tymczasowego. Decyzją organu odwoławczego M. i L. L. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku zarzucając, iż z otrzymanych przez nich pism urzędowych wynika, że pozwolenie na budowę pieczarkarni wydane było na okres czasowy, teren działki G. P. przeznaczony jest pod uprawy rolne a nie dom mieszkalny, zaś numeracja tej działki została z [...] na [...] zmieniona celowo, by uzyskać prawo zabudowy. Nadmienili także, iż G. P. planuje dalszą rozbudowę i chce zająć należący do nich teren. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W związku z pismami M. i L. L. z dnia 8 marca i 11 lipca 2001 r. domagającymi się rozbiórki wybudowanej zamiast całej pieczarkarni, tylko jej części socjalnej, zaadaptowanej przez G. P. na budynek mieszkalny, Inpektor Nadzoru Budowlanego powiadomił w dniu 23 lipca 2001 r. wyżej wymienionych oraz G. P. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zrealizowania na działce nr [...] obiektu budowlanego. Jakkolwiek w wydanej w wyniku powyższego postępowania decyzji administracyjnej powiatowy organ nadzoru budowlanego nie wymienił jej materialnoprawnych podstaw, to uzasadnienie jej wskazuje, iż kierując się treścią żądań M. i L. L., rozstrzygnięcie swe odniósł do przepisu prawa budowlanego dotyczącego wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia oraz związanej z tym faktem obligatoryjności orzeczenia o jego rozbiórce, tj. do art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126), której przepisy kompetencyjne wyszczególnione zostały w podstawie prawnej decyzji. Podobnie na żaden przepis, stanowiący podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia, nie wskazał w swej decyzji organ odwoławczy. Zgodnie z treścią art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r., a stosuje się do nich przepisy dotychczasowe, czyli ustawę z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Budowa części socjalnej obiektu pieczarkarni została ukończona w 1980 r. i – jak oświadczyła G. P. – dalszych robót budowlanych nie podjęto z uwagi na trudności w otrzymaniu materiałów budowlanych. Mimo upływu okresu 20-lat, podczas których sytuacja na rynku materiałów budowlanych uległa radykalnej zmianie na korzyść, nie przystąpiono do budowy części produkcyjnej, co należy uznać za równoznaczne z rezygnacją z jej kontynuowania, a tym samym – z faktycznym zakończeniem budowy. W świetle treści art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., przesłanki do wydania rozstrzygnięcia o rozbiórce należało zatem rozważyć na gruncie wcześniej obowiązującej ustawy. Unormowanie w tym zakresie zawiera art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Wobec konieczności wystąpienia łącznie – obok przesłanki wymienionej w pkt 1 lub 2 art. 37 ust. 1 – samowoli budowlanej lub innego naruszenia przepisów obowiązujących w okresie budowy – przewidziany w nim w ust. 1 nakaz rozbiórki nie mógł być w niniejszym przypadku zastosowany. Zauważyć trzeba, że z kolei w art. 37 ust. 2 uzależniono możliwości, a nie obowiązek orzeczenia o rozbiórce od innych ważnych przyczyn, przez które należy rozumieć skutki samowoli budowlanej godzące w interesy społeczne inne niż wymienione w ust. 1 pkt 1 i 2, a z materiałów postępowania administracyjnego nie wynika, by takowe w niniejszej sprawie miały miejsce. Mając na uwadze poczynione ustalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał zatem podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji odmawiającej orzeczenia o rozbiórce przedmiotowego obiektu budowlanego, a Sąd uznając, iż nie wskazanie w decyzjach obydwu instancji przepisów prawa materialnego, w oparciu o które je podjęto, nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia orzekł na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), jak w sentencji. Stan faktyczny sprawy może jednak uzasadniać przeprowadzenie odrębnego postępowania administracyjnego pod kątem samowoli budowlanej polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez uzyskania stosownej decyzji organu administracji architektoniczno-budowlanej. AW