VII SA/Wa 144/04

WyrokWSA w Warszawie2005-03-17

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bogusław Moraczewski, Elżbieta Zielińska – Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ architektoniczno-budowlany może wydać pozwolenie na budowę obiektu, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki, mimo że obowiązek rozbiórki nie został wykonany?
Ratio decidendi
Organ architektoniczno-budowlany ma obowiązek odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Niewykonanie nakazu rozbiórki, nawet z powodu obaw o katastrofę budowlaną, nie stanowi podstawy do wydania pozwolenia na budowę wbrew przepisom Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Skarżący W. K. zaskarżył decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę ściany szczytowej istniejącego budynku garażowo-gospodarczego. Skarżący podniósł zarzut, że budynek powstał w warunkach samowoli budowlanej, a mimo orzeczonego nakazu rozbiórki, nie został on wykonany w całości. Organy administracji wydały pozwolenie na budowę, uznając, że wykonanie rozbiórki groziłoby katastrofą budowlaną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2005 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) stycznia 2004 r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenie na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty (...) Nr (...) z dnia (...) października 2003 r., II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody (...) na rzecz skarżącego W K kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA / Wa 144/04 UZASADNIENIE Decyzją nr (...) z dnia (...) stycznia 2004 r. Wojewoda (...) na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, po rozpoznaniu odwołania W K od decyzji Starosty (...) z dnia (...) października 2003 r. nr (...) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę ściany szczytowej istniejącego budynku garażowo – gospodarczego od strony południowej na działce nr (...) w (...) dla inwestora T M – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, w odniesieniu do podniesionego przez skarżącego W K zarzutu naruszenia art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego, iż na przedłożonym planie zagospodarowania stanowiącym integralną część dokumentacji projektowej i wydanego pozwolenia na budowę istnieją obiekty budowlane w stosunku do których orzeczono nakaz rozbiórki. Jak wynika z protokołu oględzin sporządzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu (...) września 2003 r. rozebrane zostały taras, piaskownica oraz część budynku garażowo – gospodarczego. Stwierdzono jednak brak możliwości wykonania rozbiórki filara, na którym osadzona jest brama wjazdowa do północnej części budynku i na którym opiera się wieniec części północnej oraz konstrukcja dachu. Filar pozostawiono ze względów bezpieczeństwa, gdyż jego rozebranie mogłoby spowodować katastrofę budowlaną poprzez zawalenie się pozostałej części budynku. Opracowana dokumentacja ściany szczytowej budynku, której wybudowanie jest niezbędne ze względów bezpieczeństwa, przewiduje rozbiórkę filaru po zrealizowaniu ściany. Powyższe ustalenia w ocenie organu odwoławczego wskazują, iż organ architektoniczno – budowlany udzielając pozwolenia na budowę nie naruszył obowiązujących przepisów Prawa budowlanego. W ocenie organu wydanie decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę byłaby sprzeczna z zasadami wyrażonymi w kpa. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł W K wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Skarżący podał, iż organy całkowicie pominęły fakt, iż budynek, którego dotyczy inwestycja objęta pozwoleniem na budowę powstał w warunkach samowoli budowlanej i w tym przedmiocie toczy się nadal postępowanie administracyjne, zaś Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) podejmował decyzje zmierzające do jego legalizacji. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie sygn. akt II SA/Lu 468/98 i 469/98 stwierdził, że wznoszony przez inwestorów T i T M obiekt budowlany wymagał pozwolenia na budowę w związku z czym niedopuszczalne było prowadzenie postępowania zmierzającego do legalizacji samowoli budowlanej w oparciu o przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Pomimo, że postępowanie dotyczyło całego obiektu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nakazał inwestorom rozbiórkę jedynie południowej części obiektu, a organ II instancji utrzymał ją w mocy. W wyniku złożonej przez inwestorów skargi Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lutego 2002 r. w sprawie sygn. akt IV SA 1888/00 powtórzył, iż niedopuszczalne było prowadzenie postępowania zmierzającego do legalizacji samowoli budowlanej i obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę. Mimo ostatecznie orzeczonej rozbiórki inwestorzy tylko w części ją wykonali, a organy architektoniczno – budowlane wbrew przepisowi art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego wydały pozwolenie na budowę ściany szczytowej budynku garażowo – gospodarczego. Zdaniem skarżącego w przedmiotowym postępowaniu organy wbrew obowiązującym przepisom nie podjęły działań w celu ustalenia prawdy obiektywnej. Organ I instancji przeprowadził oględziny tylko w obecności inwestora, a do akt dołączona jest tylko kserokopia protokołu oględzin. Dodatkowo skarżący wskazał, iż organ w decyzji o pozwoleniu na budowę powinien nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie jeżeli jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi lub mienia (art. 36 ust. 1 pkt. 5). Takiego obowiązku jednak nie nałożył. W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnej opierając się na kryterium zgodności z prawem. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Skarga W K na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) stycznia 2004 r. Nr (...) zasługuje na uwzględnienie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa, stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo. W rozpoznawanej sprawie jest kwestią bezsporną, iż na terenie objętym wnioskiem T M o wydanie pozwolenia na budowę ściany szczytowej istniejącego budynku garażowo – gospodarczego od strony południowej na działce nr (...) w (...) gm. (...), znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Jak wynika bowiem z decyzji z dnia (...) sierpnia 1999 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) nakazał rozbiórkę części budynku garażowo – gospodarczego (położonego w (...)), od strony południowej wybudowanego bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę. Decyzja ta jest ostateczna a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 lutego 2002 r. w sprawie sygn. akt IV SA 1888/00 oddalił skargę inwestorów. Inwestorzy, jak wynika z protokołu oględzin z dnia (...) września 2003 r. oraz uzasadnienia decyzji organu I instancji, nie rozebrali murów ścian wewnętrznych na długości 43 cm, argumentując to grożącą katastrofą budowlaną. Zgodnie z treścią art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Z brzmienia powołanego przepisu w sposób jednoznaczny wynika, iż w takiej sytuacji ustawodawca nie pozostawił organowi administracji możliwości swobodnej oceny w zakresie orzekania o zatwierdzeniu, bądź odmowie zatwierdzenia projektu i udzieleniu pozwolenia budowlanego. Bez znaczenia zatem dla sprawy jest przywoływany przez organ argument, iż wykonanie rozbiórki pozostałego "filara" groziłoby katastrofą budowlaną obiektu, a rozbiórka jest uwarunkowana wybudowaniem ściany szczytowej objętej udzielonym pozwoleniem na budowę. Skoro decyzja nakazująca rozbiórkę budynku mieszkalnego jest ostateczna i funkcjonuje w obrocie prawnym, a wynikający z niej obowiązek nie został wykonany organ administracji architektoniczno - budowlanej z naruszeniem przepisu art. 35 ust. 5 ustawy Prawo budowlane pozytywnie rozpatrzyły wniosek o wydanie pozwolenia na budowę ściany szczytowej istniejącego budynku garażowo – gospodarczego od strony południowej na działce (...) w (...) gm. (...). Stwierdziwszy ten fakt organ uprawniony do orzekania w przedmiocie pozwolenia na budowę miał obowiązek odmówić zatwierdzenia złożonego przez inwestora projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W tej sytuacji wobec naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponadto na podstawie art. 152 wcześniej powoływanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt. II wyroku, natomiast orzeczenie o kosztach postępowania zapadło w oparciu o art. 200 powyższej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło