II SA/Gd 362/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-03-17

Skład orzekający: Janina Guść, Jolanta Górska, Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę jest obligatoryjny, niezależnie od zgody współwłaścicieli czy nadzoru osoby posiadającej uprawnienia budowlane?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę jest obligatoryjny na mocy art. 48 Prawa budowlanego. Stwierdzenie samowoli budowlanej obliguje organ administracji do wydania nakazu rozbiórki, a okoliczności takie jak zgoda współwłaścicieli czy nadzór budowlany nie mają znaczenia dla tej obligatoryjnej sankcji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki parterowej części budynku dobudowanej do budynku mieszkalnego bez pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, którą utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarżący podnosili, że posiadali zgodę sąsiadów i nadzór osoby z uprawnieniami, a także uznali wymóg pozwolenia za zbyt biurokratyczny. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant: Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. i H. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 grudnia 2001 r., nr [[...]] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia 22 października 2001r. Nr [[...]] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz art. 104 Kpa nakazał T. i H. P. zam. K. Nr [[...]] gm. S. dokonanie rozbiórki parterowej części budynku o wymiarach 3.35 x 6,90 m w rzucie poziomym dobudowanej do budynku mieszkalnego nr [[...]] bez pozwolenia na budowę w 2000r. na dz.nr [[...]] w K. gm. S. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 19 października 2001r. ustalono, że budynek mieszkalny nr [[...]] położony na działce [[...]] w K. stanowi współwłasność trzech rodzin. W 2000 r. T. i H. P. dobudowali do ściany szczytowej tego budynku parterowa przybudówkę stanowiącą odrębne wejście do budynku, mieszczącą holl wejściowy, schody żelbetowe prowadzące do piwnicy w istniejącej części obiektu oraz jeden pokój. Dobudowana część obiektu jest niepodpiwniczona, parterowa z tarasem przeznaczonym dla potrzeb mieszkania na piętrze. Inwestorzy nie występowali o pozwolenie na budowę. Na tej podstawie organ stwierdził, że inwestorzy wybudowali obiekt z naruszeniem art. 28 ustawy Prawo budowlane. Naruszenie tego przepisu skutkuje wydaniem przez właściwy organ nakazu rozbiórki w trybie art. 48 tej ustawy. W odwołaniu od tej decyzji H. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Przyznał, że na budowę przybudówki nie posiada pozwolenia. Uzyskał natomiast zgodę sąsiada. Wskazał, że w trakcie realizacji robót pełniony był nadzór przez osobę posiadająca uprawnienia projektowo-wykonawcze. Decyzją z dnia 31 grudnia 2001r. Nr [[...]] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 48, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nie znajdując podstaw prawnych do jej zmiany lub uchylenia. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że podczas przeprowadzonych oględzin ustalono, że T. i H. P. w 2000 roku dobudowali do ściany szczytowej budynku mieszkalnego trzyrodzinnego parterową przybudówkę stanowiąca odrębne wejście do budynku, mieszczącą holl wejściowy, schody żelbetowe prowadzące do piwnicy w istniejącym budynku oraz jeden pokój. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 48 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odnośnie argumentów zawartych w odwołaniu organ stwierdził, że nie mogą one mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, ponieważ nie usprawiedliwiają ewidentnej samowoli budowlanej. Orzeczenie nakazu rozbiórki w sytuacji braku pozwolenia na budowę jest obligatoryjne i nie zależy od uznania organu. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli T. i H. P. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podnieśli, że na wybudowanie przybudówki wyrazili zgodę pozostali współwłaściciele obiektu. W piśmie z dnia 10 maja 2002r. skarżący wskazali, że budowę nadzorowała D. P., która posiada uprawnienia budowlane. Skarżący wiedzieli, że do realizacji robót potrzebne jest pozwolenie na budowę, ale uznali wymóg ten za zbyt biurokratyczny dla tak małego zamierzenia budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organ administracji w zaskarżonej decyzji nie naruszył przepisów prawa, a podniesione w skardze okoliczności nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak wynika z bezspornych okoliczności sprawy skarżący są współwłaścicielami mieszkalnego budynku nr [[...]] położonego na działce [[...]] w K. W 2000 r. T. i H. P. dobudowali do ściany szczytowej tego budynku parterową przybudówkę stanowiącą odrębne wejście do budynku, mieszczącą holl wejściowy, schody żelbetowe prowadzące do piwnicy w istniejącej części obiektu oraz jeden pokój. Dobudowana część obiektu jest niepodpiwniczona, parterowa z tarasem przeznaczonym dla potrzeb mieszkania na piętrze. Art. 28 prawa budowlanego stanowi, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Przepisy art. 29 i 30 prawa budowlanego nie przewidują zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę części obiektu budowlanego takiego typu jak postawiona przez skarżących. Inwestycja, na której przeprowadzenie wymagane jest posiadanie pozwolenia na budowę lub dokonanie obowiązku zgłoszenia budowy, przeprowadzona bez spełnienia tych wymogów przez inwestora stanowi samowolę budowlaną, spotykającą się z sankcją przewidzianą w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ administracji stanowił, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z treści tego artykułu wynika, że nakaz rozbiórki może być zastosowany, jeżeli w wyniku samowolnych robót budowlanych powstał obiekt budowlany lub jego część. Granicą zastosowania art. 48 Prawa budowlanego jest możliwość wyodrębnienia podlegającej rozbiórce części obiektu budowlanego. Częścią obiektu budowlanego jest m.in. część innego obiektu wybudowanego zgodnie z prawem, która jest na tyle samodzielna i niezależna, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 2399/99). Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Przepis art. 48 Prawa budowlanego przewiduje wobec obiektów budowlanych lub ich części wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, obowiązek nakazania przez organy nadzoru budowlanego ich rozbiórki. Unormowanie to nie pozostawia organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Stwierdzenie, że wzniesienie określonego obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę obligowało zatem organ administracji do nakazania jego rozbiórki w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, w stanie prawnym z daty podjęcia zaskarżonej decyzji, przewidywał możliwość legalizacji obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę bądź bez dokonania obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi, jeżeli od zakończenia budowy obiektu lub jego części nastąpił upływ 5 lat. W przypadku niniejszej budowy warunek ten nie zachodzi, skoro zaskarżona decyzja została wydana w dniu 31 grudnia 2001r., natomiast budowa została zrealizowana w 2000 roku. . Podnoszone przez skarżących okoliczności, nie mają w świetle treści art. 48 Prawa budowlanego znaczenia dla oceny wydanych decyzji. Jedyną przesłanką wydania nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie jest zbudowanie obiektów budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Okoliczności dotyczące wyrażenia przez pozostałych współwłaścicieli zgody na budowę czy też wykonania rysunków i nadzorowania robót przez osobę posiadająca stosowne uprawnienia nie mają w świetle treści art. 48 Prawa budowlanego znaczenia dla oceny wydanych decyzji. Podstawą nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie jest bowiem wybudowanie obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę. Na skarżących, ciąży obowiązek przestrzegania przepisów obowiązującego prawa. Przewidziany w art. 28 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy wszystkich inwestorów - w tym skarżących. Obowiązek ten został przez skarżących zlekceważony. Nakaz rozbiórki w niniejszej sprawie stanowi sankcję za wybudowanie obiektu bez respektowanie przepisów prawa nakazujących uzyskanie przed rozpoczęciem budowy pozwolenia na budowę. Wydana przez organ administracji decyzja jest zatem zgodna z prawem. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło