I FSK 526/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Bącal (spr.), Sędziowie NSA Krzysztof Stanik, Teresa Porczyńska, Protokolant Piotr Dębkowski, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2006 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej "W." Spółki z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 2039/04 w sprawie ze skargi "W." Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 23 sierpnia 2004 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę "W." sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Pismem z dnia 9 listopada 2004 r. skarżąca spółka została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od wymienionej skargi. Wezwanie zostało odebrane przez pełnomocnika 19 listopada 2004 r. /świadczy o tym data wpisana na duplikacie zwrotnego potwierdzenia odbioru, znajdującego się w aktach sprawy/. Mimo, że siedmiodniowy termin to dokonania powyższej czynności procesowej upływał 26 listopada 2004 r. to strona skarżąca na wezwanie Sądu pierwszej instancji uiściła wpis dopiero 17 grudnia 2004 r. W tym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 par. 1 pkt w związku z art. 220 par. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, zwanej dalej p.p.s.a. skargę odrzucił. Na to postanowienie "W." sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną, w której zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 220 par. 3 i art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w bezpośrednim następstwie naruszenia następujących przepisów: 1/ par. 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym /Dz.U. nr 62 poz. 697 ze zm./, zwanego dalej rozporządzeniem w związku z art. 73 i art. 65 par. 2 p.p.s.a. 2/ par. 9 ust. 1, 2, 3, 4, 6 oraz 7 wymienionego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości 3/ art. 82 p.p.s.a., poprzez błędne ustalenie daty doręczenia pełnomocnikowi strony skarżącej wezwania do uiszczenia wpisu jako 19 listopada 2004 r. zamiast prawidłowej tzn. 13 grudnia 2004 r. Ponadto autor skargi kasacyjnej stwierdził, iż w sprawie niniejszej zaszła nieważność postępowania z przyczyny wymienionej w art. 183 par. 2 pkt 5 p.p.s.a., tzn. z powodu pozbawienia strony skarżącej możliwości obrony swych praw. Na tej podstawie strona skarżąca wniosła o uchylenie na podstawie art. 185 par. 1 p.p.s.a. skarżonego postanowienia w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Odnośnie naruszenia art. 220 par. 3 i art. 58 par. 1 pkt 3 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej podniósł, iż zgodnie z sugestią Sądu Najwyższego zawartą w postanowieniu z dnia 2 lutego 2002 r. /II CZ 182/99 - Biuletyn SN 2000 nr 3 poz. 10/ "W przypadku doręczenia pisma sądowego według art. 139 par. 1 Kpc i nie wskazania daty odbioru przesyłki oraz osoby odbierającej w sposób określony w par. 9 ust. 4 w zw. par. 5 ust. 1 rozporządzenia, okoliczności te należy ustalić przez stosowny wywiad w placówce pocztowej oddawczej i ewentualnie przez przeprowadzenie innych dowodów. Orzeczenie to wprawdzie, jak podkreśla skarżąca spółka odnosi się do doręczeń w postępowaniu cywilnym, jednak mając na względzie treść art. 65 par. 2 p.p.s.a. oraz to, że treść art. 139 par. 1 Kpc jest zbliżona do brzmienia art. 73 p.p.s.a., należy uznać, iż powyższe zasady znajdują również zastosowanie do doręczeń w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie Sąd po stwierdzeniu, iż nie dotarł do niego druk "potwierdzenia odbioru", na którym umieszczony byłby podpis adresata oraz data odbioru przesyłki poleconej nr R (...), zwrócił się do placówki pocztowej z reklamacją. Po rozpatrzeniu reklamacji Rejonowy Urząd Pocztowy W.-Ś. w piśmie z dnia 17 lutego 2005 r. (...) stwierdził m.in., iż przesyłka została doręczona w dniu 19 listopada 2004 r. a odbiór kwitowała adresatka. Po otrzymaniu powyższego pisma, Sąd zrezygnował, jak podkreśla autor skargi kasacyjnej z przeprowadzenia innych dowodów i uznał, iż reklamowana przesyłka, która zawierała wezwanie skarżącej spółki do uiszczenia wpisu od skargi złożonej w sprawie III SA/Wa 2039/04, została doręczona adresatce w dniu 19 listopada 2004 r., co rodziło określone negatywne skutki procesowe dla strony skarżącej. Ponieważ postępowanie wyjaśniające w powyższej sprawie zostało przeprowadzone przez Sąd w niepełnym wymiarze, dokonane przezeń ostateczne ustalenia w zakresie rzeczywistej daty doręczenia przesyłki pełnomocnikowi Skarżącego są zdaniem "W." sp. z o.o. w W. błędne. Skarżąca wyjaśnia zarazem, iż z posiadanych przez nią dokumentów, wynika, iż powyższa przesyłka została jej pełnomocnikowi doręczona w urzędzie pocztowym "W. 119" bez wątpienia w dniu 13 grudnia 2004 r. Dodatkowo informuje, iż dążąc do dokładnego wyjaśnienia sprawy związanej z datą doręczenia przesyłki poleconej nr R (...) na własną rękę przeprowadziła postępowanie wyjaśniające z udziałem pocztowej placówki oddawczej właściwej dla miejsca doręczenia wskazanego listu. W efekcie tego otrzymała pismo z Rejonowego Urzędu Pocztowego, z którego wynika, iż można przypuszczać, że przesyłki wpisane do dokumentu oddawczego z dnia 19 listopada 2004 r. faktycznie zostały odebrane przez stronę skarżącą 13 grudnia 2004 r. W dalszej części uzasadnienia autor skargi kasacyjnej podnosi, iż mimo wystąpienia w sprawie przesłanek uzasadniających pozostawienie zawiadomienia dla adresata o możliwości odbioru przesyłki nie zastosowano dyspozycji par. 9 rozporządzenia, który to reguluje szczegółową procedurę postępowania w takich wypadkach. Nie doszło również do sporządzenia wymaganego zawiadomienia dla adresata o pozostawieniu przesyłki, co stanowiło naruszenie par. 8 rozporządzenia. Ponadto na skutek błędnie przyjętej daty doręczenia wezwania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w brew treści art. 82 p.p.s.a. bieg siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu liczył począwszy od dnia 19 listopada 2004 r. zamiast od faktycznej daty doręczenia tzn. 13 grudnia 2004 r. W odniesieniu do zarzutu nieważności postępowania strona skarżąca stoi na stanowisku, iż postępowanie reklamacyjne, a w szczególności toczące się w jego ramach postępowanie wyjaśniające, zlecone poczcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, prowadzone było praktycznie bez udziału pełnomocnika skarżącej spółki, przez co wyjaśnienie wszystkich powyżej opisanych okoliczności nie było możliwe. Na tej podstawie postępowanie sądowe poprzedzające wydanie skarżonego postanowienia, w ocenie autora skargi kasacyjnej uznać należy za dotknięte wadą nieważności w oparciu o art. 183 par. 2 pkt 5 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna, a postawione w niej zarzuty naruszenia prawa procesowego zasługują na uwzględnienie. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odrzucające skargę było w świetle przedstawionych przez stronę skarżącą dowodów przedwczesne i nieuzasadnione. Autor skargi kasacyjnej w sposób skuteczny podważył stan faktyczny, który ustalił Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu. Z dokumentów dołączonych do akt sprawy, a w szczególności z pisma Rejonowego Urzędu Pocztowego W. z dnia 22 kwietnia 2005 r. skierowanego do pełnomocnika skarżącej spółki wynika, iż korespondencja wpisana do dokumentu oddawczego dnia 19 listopada 2004 r. /w tym przedmiotowe wezwanie do uiszczenia wpisu/, zostały odebrane 13 grudnia 2004 r. Ta okoliczność czyni ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji błędnymi i przesądza o naruszeniu wskazanych przez stronę przepisów postępowania. Powstałe nieprawidłowości w procesie doręczenia spowodowały w szczególności naruszenie art. 73 p.p.s.a. regulującego prawidłowy sposób doręczania pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Konsekwencją wymienionych nieprawidłowości było błędne założenie Sądu pierwszej instancji w zakresie biegu terminu do uzupełnienia wpisu od skargi, co doprowadziło do nieuzasadnionego jej odrzucenia. Zgodnie z treścią art. 220 par. 3, skarga od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W świetle dowodów wynikających z postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez pełnomocnika strony wynika, iż skarga została uzupełniona w terminie. Co do przesłanki zawartej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., dotyczącej istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na wynik sprawy, oczywistym jest, że zamknięcie stronie drogi sądowej w skutek nieuzasadnionego odrzucenia skargi taki wpływ niewątpliwie miało. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 par. 1 p.p.s.a.