I SA/Bk 24/05
WyrokWSA w Białymstoku2005-03-18
Skład orzekający: Włodzimierz Witold Kędzierski, Józef Orzel, Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie oceny zasadności zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego, a jeśli tak, to czy naruszenie obowiązku powiadomienia strony o wniesieniu zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji stanowi podstawę do uchylenia postanowienia organu drugiej instancji?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie oceny zasadności zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego, zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednakże, naruszenie obowiązku powiadomienia strony o wniesieniu zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji, zgodnie z art. 131 i art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowi istotne uchybienie proceduralne, które uzasadnia uchylenie postanowienia organu drugiej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący P. K. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B., które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących niezapłaconych składek ZUS przez zmarłego syna skarżącego. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące wadliwego doręczenia decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności oraz brak majątku spadkowego. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie z uwagi na naruszenie przepisów KPA dotyczących powiadomienia strony o wniesieniu zażalenia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B., stwierdzono, że postanowienie nie może być wykonane w całości, oraz zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego P. K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Włodzimierz Witold Kędzierski (spr.), Sędziowie sędzia NSA Józef Orzel, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2005 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zrzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego P. K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z [...].12.2004 r. nr [...], uchylił w całości postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z [...].10.2004 r. nr [...], uznając za zasadny zarzut zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym przez P. K. i orzekające o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i orzekł
o bezpodstawności zarzutów.
W uzasadnieniu postanowienia wywiódł, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku P. K. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Podstawą wystawienia tytułów wykonawczych była decyzja Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o przeniesieniu odpowiedzialności na P. K. (ojca zmarłego A. K.) za niezapłacone składki ZUS. Tytuły wykonawcze zostały P. K. doręczone w trybie art. 46 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Po wszczęciu postępowania egzekucyjnego P. K. wniósł zarzuty. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. – wierzyciel – zgłoszone zarzuty uznał za bezzasadne i stwierdził brak podstaw do wycofania tytułów wykonawczych.
Po otrzymaniu postanowienia wierzyciela organ egzekucyjny postanowieniem z [...].10.2004 r. uznał zgłoszony zarzut wadliwego doręczenia decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zasadny i orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Według Dyrektora Izby Skarbowej w B. wierzyciel
w postanowieniu o uznaniu zgłoszonych przez P. K. zarzutów
za bezzasadne, wskazał na dokonanie doręczenia decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na P. K., za niezapłacone składki ZUS przez zmarłego syna, w trybie zastępczym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, regulującymi kwestię doręczeń. Przepis art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 ustawy, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zapisy poczynione na potwierdzeniach odbioru decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności pozwalają na twierdzenia, że przy doręczaniu decyzji uczyniono zadość wymogom z art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle powyższego organ egzekucyjny nie był uprawniony do wyrażania w postanowieniu z [...].10.2004 r. w sprawie zarzutów zobowiązanego, stanowiska odmiennego od stanowiska wierzyciela.
P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze wywiódł, że "do dnia dzisiejszego" nie otrzymał decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania zmarłego syna wobec ZUS. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawiając wypłaty zasiłku pogrzebowego nie poinformował
o istniejących zadłużeniach syna. Podniósł także i to, że zmarły syn nie posiadał żadnego majątku, który stanowiłby masę spadkową. W konsekwencji domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisami art. 134 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przepis art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi,
iż w kwestiach, które nie zostały uregulowane w przepisach dotyczących zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Z treści przepisu 131 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika wprost, że o wniesieniu odwołania organ administracji publicznej, który wydał decyzję, zawiadomi strony. Przepis ten stanowi gwarancję dla strony w zakresie realizacji zasady uczestnictwa strony w postępowaniu. Brak jest uzasadnionych podstaw do prezentowania stanowiska, iż w przypadku wniesienia zażalenia na postanowienie, organ nie ma obowiązku powiadomienia stron o wniesionym zażaleniu.
W aktach administracyjnych niniejszej sprawy brak jest dowodu stwierdzającego powiadomienia P. K. o wniesieniu przez ZUS zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji. Tym samym uchybiono przepisom art. 144, art. 131 i art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uchybienie przepisowi art. 10 § 1 kpa jest przesłanką wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Taki stan rzeczy skutkował uchylenie zaskarżonego postanowienia
na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
O niewykonalności postanowienia orzeczono po myśli art. 152, a o kosztach postępowania w oparciu o przepis art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło