VII SA/Wa 167/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska- Rzepecka ( spr.), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi I L na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) stycznia 2004 r. znak (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. VII SA/Wa 167/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...) grudnia 2000r. Wojewoda (...) na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § pkt 2 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w (...) z dnia (...) października 1973r. nr (...) o pozwoleniu na budowę budynków mieszkalno-usługowych na nieruchomości stanowiącej własność A i K P położonej w (...) przy ul. (...). W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowa inwestycja stanowi minimalne odstępstwo od przepisu § 20 ust. 3 rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia (...) czerwca 1960r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budownictwa powszechnego. Decyzją z dnia (...) stycznia 2004r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa w nawiązaniu do oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2003r., sygn. akt 2567/01 po rozpatrzeniu odwołania A S oraz K i B W uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Inspektora ds. Budownictwa Prezydium Miejskiej Rady Nadzorczej Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w (...) z dnia (...) października 1973r. nr (...), w części dotyczącej budowy budynku (...), a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu stwierdził, że do przedmiotowej sprawy, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 kwietnia 2003r. sygn. akt IV SA 2567/01 zastosowanie ma § 20 ust. 3 Zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, w świetle, którego odległość wolno stojącego budynku, zwróconego do sąsiedniego budynku ścianą przeciwpożarową, nie może być mniejsze niż 3m. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w szczególności z projektu zagospodarowania działki odległość między sąsiadującymi budynkami równa jest 2,55m. Zatem taka lokalizacja pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi w dacie wydania przepisami określającymi warunki techniczne, które nie przewidują możliwości zmniejszenia tej odległości. Przedstawiony przepis ma charakter bezwzględnie obowiązującego, dlatego też ewentualne odstąpienie od normy nim wyznaczonej stanowi rażące naruszenie prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła I L. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa procesowego: art. 7 i 77 kpa poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, naruszenie art. 107 kpa poprzez zaniechanie uzasadnienia decyzji w sposób odpowiadający wymaganiom tego przepisu, art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 28 kpa poprzez dopuszczenie do udziału w charakterze strony osób nie mających interesu prawnego w sprawie. W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podała, że organ odwoławczy nie podejmuje szerzej w uzasadnieniu swojej decyzji kwestii faktycznej odległości między budynkami. Twierdzenie, że wynosi ona 2,55m jest dowolne, pozbawione jakichkolwiek podstaw w zgromadzonym materiale dowodowym. Zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca, ponieważ przejęła budynek po jego wybudowaniu i nie miała wpływu na treść wcześniejszych decyzji. Działała w dobrej wierze, mając na względzie, że budynek wybudowano i dopuszczono do użytkowania 28 lat temu na podstawie ostatecznych decyzji właściwych organów. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271). W rozpoznanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Nie można zgodzić się z twierdzeniami skarżącej, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się naruszenia przepisów postępowania – art. 7, 77 i 107 kpa. Organ administracji drugiej instancji dokładnie i wnikliwie zebrał materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny zgodny z rzeczywistością, a wydana decyzja zawiera zgodnie z art. 107 kpa uzasadnienie faktyczne i prawne. Sąd podziela argumentację organu drugiej instancji odnośnie ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 kpa, istoty i podstaw wszczęcia postępowania w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, pojęcia rażącego naruszenia prawa jako przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz zasadności podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. Celem zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 kpa) jest ochrona praw nabytych oraz ochrona porządku prawnego i zasada ta została wprowadzona w celu stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, zgodnie z wymogami statusu państwa prawnego. Jednakże podkreślić należy, iż art. 16 kpa określający tę zasadę wyznacza jednocześnie granice trwałości decyzji stanowiąc, iż mogą być one wzruszone wyłącznie w przypadkach wyraźnie przewidzianych przez prawo. Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych ogranicza więc możliwość wzruszenia rozstrzygnięć ale nie jest równoznaczna z ich niezmienialnością. Nie jest ona zasadą bezwzględną i w przypadku, gdy decyzja administracyjna obarczona została jedną z najcięższych wad (kwalifikowanych) wyliczonych w art. 156 § 1, to należy wyeliminować wadliwą decyzję z obrotu prawnego. Postępowanie administracyjne prowadzone w nadzwyczajnym trybie umożliwia weryfikację rozstrzygnięcia organów administracji publicznej poza kontrolą instancyjną i służy sprawdzeniu czy w trybie zwykłym sprawa została rozstrzygnięta prawidłowo, czyli czy decyzja wydana w trybie zwykłym nie zawiera wad. Tryb stwierdzenia nieważności, może zostać uruchomiony tylko w ściśle określonych przypadkach, wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w w/w przepisie w pkt 2 wymienione jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisów prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto obowiązywanie decyzji, która w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, musi wywoływać skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęcie rażącego naruszenia prawa jest rozumiane jako przekroczenie prawa w sposób jasny, niedwuznaczny i ma miejsce wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione dwie przesłanki. Wymogiem pierwszej z nich jest to, iż treść decyzji musi pozostawać w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Natomiast druga przesłanka wymaga, aby naruszenie prawa było tego rodzaju, iż prowadzić będzie ono do niemożności zaakceptowania owej decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Dodatkowo wstępnym warunkiem uznania, iż nastąpiło rażące naruszenie prawa, jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny (np: wyrok NSA z 18 lipca 1994r. sygn. akt III SA 535/94 ONSA 1995, nr 2 poz. 91). Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis prawa został naruszony, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie, organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej badaniem. Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując sprawę w trybie nadzwyczajnego postępowania prawidłowo ocenił stan prawny i faktyczny. W niniejszej sprawie prawno-materialną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis § 20 ust. 3 Zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budownictwa powszechnego ( Dziennik Budownictwa z 19 lipca 1966r. nr 10, poz. 44), co wskazał również w wyroku Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 7 kwietnia 2003r. w sprawie IV SA 2567/01. Zgodnie z postanowieniami tego paragrafu odległość wolnostojącego budynku, zwróconego do sąsiedniego budynku ścianą przeciwpożarową nie może być mniejsza niż 3 metry. Przepis § 20 ust. 3 powołanego rozporządzenia jest jasny, jednoznaczny, nie budzi wątpliwości, ma charakter bezwzględnie obowiązującego i nie dopuszcza żadnych odstępstw. Organy administracji publicznej orzekając w niniejszej sprawie nie mogły przyjąć za podstawę swego rozstrzygnięcia innego brzmienia § 20 ust. 3 Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budownictwa powszechnego jak jego literalne brzmienie. Jak wynika bezspornie ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – z projektu zagospodarowania działki, pism Urzędu Miejskiego w (...) odległość między sąsiadującymi budynkami wynosi 2,55m. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił, iż decyzja Inspektora ds. Budownictwa Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w (...) z dnia (...) października 1973r. nr (...) w części dotyczącej budowy budynku (...) została wydana w warunkach kwalifikowanego naruszenia prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.