VII SA/Wa 237/04
WyrokWSA w Warszawie2005-03-23
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Izabela Ostrowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych, wydana w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, może utrzymać w mocy decyzję organu I instancji, jeśli w dacie orzekania przez organ II instancji ten plan już nie obowiązywał?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę obiektów budowlanych, opierając się na miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który w dacie orzekania przez organ II instancji (styczeń 2004 r.) już nie obowiązywał (stracił moc z dniem 31 grudnia 2003 r.). Sąd wskazał, że organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę na nowo w oparciu o stan prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej, a uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było konieczne z uwagi na naruszenie zasady dwuinstancyjności.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę 15 sztuk samowolnie wybudowanych wiat nad stołami dla baru piwnego, uznając je za niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Inwestor twierdził, że budowa jest zgodna z planem i wystąpił o legalizację. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Inwestor złożył skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska- Śpiewak ( spr.), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
VII SA/Wa 237/04
UZASADNIENIE
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 49 b ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. (tj. Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) nakazał inwestorowi [...] sp. z o.o. rozbiórkę 15 sztuk samowolnie wybudowanych wiat nad stołami o wymiarach 2,0 x 3,0 m wykonanych dla baru piwnego [...] na terenie nieruchomości należącej do RKS [...] przy ul. R. w W..
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż w czasie przeprowadzonej w dniu 12 września 2003r. kontroli w terenie ustalono, iż spółka [...] w miesiącach lipiec i sierpień 2003r. na terenie dzierżawionym od RKS [...] pobudowała 15 sztuk wiat drewnianych nad stołami. Wykonane obiekty budowlane usytuowane są bezpośrednio na gruncie i nie posiadają fundamentów.
Inwestor wystąpił o legalizację samowolnie wzniesionych obiektów twierdząc, że ich budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Oceniając zasadność wniosku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż z dołączonego do akt wypisu z dnia 10 października 2003r. z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] września 1992r. w sprawie zmiany Perspektywicznego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego [...] zatwierdzonego dnia [...] grudnia 1982r. (Dz. U. Woj. [...] z 1992 r., nr [...], poz. [...]), wynika, iż na terenie [...] " z uwagi na eksponowany w krajobrazie charakter obszaru należy wykluczyć prowizoryczne formy zagospodarowania i użytkowania terenu"
W ocenie organu wzniesione przez inwestora wiaty stanowią tymczasowe obiekty budowlane (art. 3 pkt 5 ustawy) samowolna ich budowa powinna być, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, poprzedzona zgłoszeniem właściwemu organowi.
Ponieważ inwestor nie dokonał zgłoszenia, a zrealizowana samowolnie budowa jest niezgodna z zapisami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego [...], który nie dopuszcza prowizorycznych, a więc także tymczasowych form zagospodarowania i użytkowania terenu i nie jest możliwe zalegalizowanie tych obiektów.
Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł inwestor [...] sp. z o.o. zarzucając decyzji naruszenie art. 49 b ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 7 kpa.
Zdaniem skarżącego wzniesione obiekty są w pełni zgodne z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Żaden z zapisów planu nie stanowi zakazu budowy obiektów o charakterze tymczasowym.
Obiekty są w pełni zharmonizowane z krajobrazem, nie zakłócają architektury na omawianym terenie, a zatem wydanie na podstawie art. 49 b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakazu rozbiórki jest nieuzasadniona.
Skarżący dodatkowo podniósł, iż organ wydający decyzję nie rozpatrzył jego wniosku o legalizację z dnia [...] października 2003r., wydane rozstrzygnięcie nie zostało także przeprowadzone wszechstronnym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy.
Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2004r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniesionego odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż ponownie rozpatrując sprawę nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Zgodnie z obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego [...], którego wypis i wyrys z dnia [...] października 2003r. znajduje się w aktach sprawy na wskazanym terenie przewidziane jest lokalizowanie funkcji usługowych III stopnia obsługi, których program wiąże się z terenami zieleni, a także preferuje się utrzymanie terenów zieleni miejskiej oraz lokalizowanie obiektów stwarzających warunki rekreacji dla użytkowników i mieszkańców strefy specjalnej centralnej miasta. Z uwag na eksponowany w krajobrazie charakter obszaru należy wykluczyć prowizoryczne formy zagospodarowania i użytkowania terenu.
Organ odwoławczy w pełni podzielił wywód i argumentację przeprowadzoną przez organ pierwszej instancji, iż wzniesione samowolnie obiekty mają charakter tymczasowy w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, a więc są one rozwiązaniami prowizorycznymi, których wznoszenie wyklucza plan zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do podniesionych zarzutów [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż wniosek o wyłączenie pracownika organu administracji został rozstrzygnięty postanowieniem z dnia [...] listopada 2003r., którym organ odmówił wyłączenia pracownika.
Nietrafny jest także zarzut braku rozstrzygnięcia wniosku o legalizację, gdyż w uzasadnieniu skarżonej decyzji odniesiono się do tegoż wniosku.
Decyzja została wydana w oparciu o prawidłową podstawę prawną i po przeprowadzeniu wnikliwego postępowania. Niezgodność samowolnie zrealizowanych obiektów z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia ich legalizację.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję organu odwoławczego wniosła spółka [...] sp. z o.o.
Skarżący powtórzył zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
Dodatkowo skarżący wskazał, iż pozbawiony został czynnego udziału w postępowaniu, gdyż nie brał udziału w oględzinach przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2003r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu ale z nie przyczyn w niej podniesionych.
Stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które strona podniosła w skardze.
Przede wszystkim należy wskazać, iż zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003r. nr 80, poz. 717), obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995r. zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003r. Oznacza to, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji nie mógł już, utrzymując w mocy decyzję rozbiórkową wydaną na podstawie art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego, wskazywać, iż samowolnie zrealizowane obiekty są niezgodne z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego [...], zatwierdzonego wskazaną uchwałą z dnia [...] września 1992r. w sprawie zmiany Prespektywistycznego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego [...] zatwierdzonego dnia [...] grudnia 1982r., gdyż ten w dacie orzekania przez organ odwoławczy ( dnia [...] stycznia 2004r. ) już nie obowiązywał.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa) organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznania sprawy na nowo w oparciu o stan prawny i faktyczny sprawy obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej.
Art. 49 b Prawa budowlanego przewiduje konieczność przeprowadzenia szerokiego postępowania w celu ustalenia czy istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Jakkolwiek organ odwoławczy, jak to wskazano, ma obowiązek rozpoznania sprawy na nowo, to rozpoznanie jej w takim zakresie nastąpiłoby z naruszeniem art. 136 kpa i art. 15 kpa, gdyż pozbawiłoby stronę jednej instancji. Zachodziła zatem konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ z uwzględnieniem nowego stanu prawnego.
Zważywszy na powyższe uchybienie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Orzeczenie w pkt II sentencji ma swoje umocowanie w art. 152 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło