III SA/Wa 1015/04
WyrokWSA w Warszawie2005-03-23
Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Bogdan Lubiński, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości, wydana na podstawie art. 54 § 3 PPSA, która uchyliła własną decyzję i orzekła co do istoty sprawy, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej, działając na podstawie art. 54 § 3 PPSA, może uwzględnić skargę w całości do dnia wyznaczenia terminu rozprawy, co ma na celu szybsze załatwienie sprawy i realizację zasady szybkości postępowania. Organ ten jest związany żądaniem skarżącego i nie może naruszać zakazu reformationis in peius. W analizowanej sprawie, organ, uchylając własną decyzję i orzekając co do istoty sprawy, działał zgodnie z żądaniem skarżącego, co nie stanowiło naruszenia prawa skutkującego wzruszeniem decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku M. P. o ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za dodatkowe zadaszenie obiektu handlowego. Po kilku latach postępowań i uchyleniach decyzji przez NSA, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. uchyliło własną decyzję z dnia [...].02.2004 r. i orzekło co do istoty sprawy, ustalając wysokość zobowiązania podatkowego za lata 2000-2001 i odmawiając ustalenia za rok 1999. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności tej decyzji, zarzucając naruszenie wielu przepisów Ordynacji podatkowej i PPSA, w tym niewykonanie orzeczenia NSA. Na rozprawie skarżący cofnął niektóre zarzuty i wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Karolina Zawadzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę
Jak wynika z akt sprawy, w lipcu 2001 r. p. M. P. wniósł o ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za miesiąc listopad i grudzień 1999 r. oraz za lata 2000-2004 za dodatkowe zadaszenie (wiatę) obiektu handlowego nr [...] położonego na targowisku [...] w W.. Decyzją z dn.[...].11.2001 r. Burmistrz Gminy W. odmówił ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za przedmiotowe zadaszenie.
W wyniku postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dn. [...].02.2002 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza. Na decyzję Kolegium została wniesiona skarga do NSA i Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dn. - 22.11.2002r., sygn. akt III S.A. 915/02 uchylił decyzję wskazując na braki w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dn. [...].02.2003 r., nr [...] SKO uchyliło decyzję Burmistrza z dn. [...].11.2001 r. i skierowało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Również i ta decyzja została zaskarżona przez p. P. do sądu administracyjnego. NSA wyrokiem z dn. 04.06.2003 r., sygn. akt III S.A. 440/03 uchylił decyzję Kolegium podkreślając, że uchyliło się od merytorycznego zbadania całej sprawy oraz wskazując, że brak jest przeszkód do wykorzystania art. 220 Ordynacji podatkowej, tj. przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu zgromadzenia dodatkowych dowodów w sprawie bądź zlecenia tego organowi pierwszej instancji. NSA podkreślił przy tym konieczność wyjaśnienia, co się stało z materiałem fotograficznym dokumentującym obiekt handlowy nr [...].
Kolegium decyzją z dn. [...].02.2004 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dn. [...].11.2001 r. W obszernym uzasadnieniu opisano stan faktyczny sprawy oraz wskazano przesłanki merytoryczne i prawne, którymi kierował się organ pierwszej instancji podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie.
W konsekwencji wskazując na treść art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) stwierdzono, że obiekt nie może być uznany za podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...].04.2004r. Nr [...] SKO działając na podstawie art. 13 §1 pkt 3 i art. 220 §2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dn. 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu dotyczącym lat 1999-2001, po rozpatrzeniu odwołania Pana M. P. od decyzji Nr [...] Burmistrza Gminy W. z dn. [...].11.2001r. za listopad i grudzień 1999 r. oraz za lata 2000 i 2001, w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 04.06.2003 r., sygn. akt III S.A. 440/03 oraz w związku ze skargą p. M. P. na decyzję SKO z dn. [...].02.2004 r. orzekło:
- na zasadzie art. 54 §3 ustawy z dn. 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dn. [...].02.2004 r., nr [...];
- na podstawie art. 233 §1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec co do istoty sprawy w ten sposób, iż ustalić wysokość zobowiązania podatkowego za dodatkowe zadaszenie obiektu nr [...] w wysokości: -za rok 2000 - 123,78 zł, za rok 2001 - 136,71 zł oraz odmówić ustalenia zobowiązania w ego w podatku od nieruchomości za rok 1999.
W uzasadnieniu decyzji opisując dotychczasowy stan faktyczny SKO napisało, że stawka podatku od nieruchomości za rok 1999 od budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarczą inna niż rolnicza lub leśna przyjęta w uchwale Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości na 1999 rok wynosiła 13,47 zł od 1m2 powierzchni użytkowej. Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Wg deklaracji, p. P. kupił pawilon nr [...] w październiku 1999 r. Nie wiadomo, kiedy powstało zadaszenie nad tym pawilonem. Z twierdzeń skarżącego wydaje się jednak wynikać, że istniało już w listopadzie 1999 r. Jej konstrukcja związana była z reorganizacją targowiska, która nastąpiła w 1999 r. Zatem, w ocenie organu zaistniała okoliczność, o której mowa w przepisie art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, tj. część budynku podlegającego podatkowaniu dopiero powstała w 1999 r. Obowiązek podatkowy dotyczy dopiero roku 2000.
Stawka podatku od nieruchomości za rok 2000 od budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarczą inna niż rolnicza lub leśna przyjęta w uchwale Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] grudnia 1999 r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości na 2000 rok wynosiła 14,36 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. Opodatkowanie za cały rok tj. ogółem 123,78 zł.
Stawka podatku do nieruchomości za rok 2001 od budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna przyjęta w uchwale Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] grudnia 2000 r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości na 2001 rok wynosiła 15,86 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. Opodatkowanie za cały rok tj. ogółem 136,71 zł.
W złożonej skardze na wymienioną decyzję skarżący wniósł o stwierdzenie jej nieważności. Zarzucił:
naruszenie zasad ogólnych postępowania, wyrażonych zwłaszcza w treści przepisów art.: 120, 121, 123 § 1, 125 § 1 oraz art. 127 i 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997, tj. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.);
rażące naruszenie przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) w związku z treścią przepisu art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270);
naruszenie treści przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez oczywiście przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przez SKO;
rażące naruszenie treści przepisu art. 210 §§ 1 i 4 Ordynacji podatkowej poprzez nienależyte uzasadnienie skarżonej decyzji podatkowej ;
naruszenie przepisów art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej;
naruszenie prawa poprzez niewykonanie orzeczenia NSA z dnia 04 czerwca 2003 roku, zapadłego w sprawie sygn. akt III SA 440/03;
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 15 stycznia 2005r. złożonym na rozprawie skarżący cofnął zarzuty sformułowane w pkt. 2 i 6 petitum skargi. Wskazując na przyczyny wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia celem uzupełnienia materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W pierwszym rzędzie należało zwrócić uwagę, że postępowanie zostało wszczęte na żądanie strony. We wniosku z dnia 23 listopada 2001roku Pan M. P. wniósł o ustaleni wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za miesiąc listopad i grudzień 1999r. oraz za lata 2000-2001. Okres za jaki podatnik wniósł o ustalenie zobowiązania podatkowego nigdy nie był przedmiotem sporu między stronami. Potwierdzeniem takiego stanowiska są nie tylko pisma składane w toku całego postępowania przez skarżącego, ale również wyroki NSA z dnia 22 listopada 2002r. Sygn. akt III SA 915/02 oraz z dnia 4 czerwca 2003r. sygn. akt III SA 440/03, na podstawie których uchylone zostały decyzje SKO wydane w wyniku złożonego żądania z 23 lipca 2001r.
Na podkreślenie zasługuje okoliczność, że przyczyną wzruszenia decyzji przez Sąd były uchybienia organów w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Rozstrzygając niniejszą sprawę nie można pominąć faktu, że na rozprawie skarżący zmodyfikował skargę w ten sposób, co wynika z jego pisma z dnia 15.01.2001r. oraz wypowiedzi na rozprawie, iż wycofał się z zarzutów skargi wymienionych w pkt 2 i 6 oraz zakwestionował jedynie wysokość ustalonego podatku za rok 2001r., który powinien być wymierzony do 15 września 2001r.
W dalszej części rozważań zwrócić trzeba uwagę, iż zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Treść tego przepisu jest analogiczna z treścią art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o NSA (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).
W myśl stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji przepisu art. 54 § 3 cyt. ustawy organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może uwzględnić skargę w całości do dnia wyznaczenia przez Sąd terminu rozprawy. Nie ulega wątpliwości, że unormowanie to ma umożliwić organowi administracji publicznej weryfikację własnego działania bez potrzeby rozpatrywania sprawy przez sąd administracyjny. Celem ustanowienia w tym przepisie prawa do autokontroli organu, którego działanie lub bezczynność zostały zaskarżone do sądu administracyjnego, było zapewnienie szybszego załatwienia sprawy, i to zgodnie z żądaniem skarżącego. Stanowi ono, chociaż pośrednio, realizację jednej z podstawowych zasad ogólnych postępowania administracyjnego: zasady szybkości i prostoty postępowania administracyjnego - art. 12 § 1 K.p.a. i art. 125 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Nie angażuje też w rozstrzygnięcie sprawy sądu administracyjnego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt FPS 20/98, ONSA 1999, z. 4, poz. 120).
Omawiany przepis nie ogranicza form rozstrzygnięć organu dokonującego autokontroli. Wymaga tylko uwzględnienia skargi w całości i określa termin, w jakim powinno to nastąpić (por. J. Świątkiewicz: Komentarz do ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Wyd. Prawnicze "lustitia", Warszawa 1995, s. 77). (...)
Organ podejmujący rozstrzygnięcie w trybie art. 54 § 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest związany treścią żądania skarżącego i nie ma możliwości wybiórczego uwzględniania skargi. Rozstrzygnięcie wydane w tym trybie nie może naruszać również zakazu reformationis in peius. Zakaz rozstrzygnięcia sprawy na niekorzyść skarżącego ustanowiony w art. 134 § 2 tej ustawy w rozumieniu pogorszenia jego sytuacji prawnej w stosunku do ustalonej zaskarżonym aktem, nie obejmuje wyłączenia tych sytuacji, gdy naruszenie prawa powoduje stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu (J. Świątkiewicz: op. cit., s. 83 oraz powołana uchwała NSA z dnia 5 lipca 1999 r.).
Odnosząc przedstawione uwagi na tle art. 54 § 3 ustawy do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż wyrażone w petitum skargi żądanie – mając na uwadze jej modyfikację złożoną na rozprawie – sprowadzało się do naruszenia art. 120, 121, 123 § 1, 125 § 1, 127 i 128, 191, 210 § 1 i 4 oraz 200 § 1 w zw. z art. 123 ustawy Ordynacja podatkowa.
W ocenie Sądu uwzględniając powyższe rozważania należało stwierdzić, że zmiana zakresu żądania zawarta we wniosku o wszczęcie postępowania jak i żądanie zawarte w skardze pokrywają się. Oznacza to, że w przypadku uchylenia decyzji organ wydałby analogiczne rozstrzygnięcie. Tym samym naruszenie prawa poprzez wydanie decyzji na podstawie art. 54 § 3 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. nie miało wpływu na wynik sprawy i w świetle treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c tej ustawy nie mogło stanowić podstawy do wzruszenia zaskarżonej decyzji.
W tej sytuacji trzeba zwrócić uwagę, że skoro rozstrzygnięto sprawę zgodnie z jej żądaniem, to nie może być mowy o naruszeniu art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Stosownie bowiem do treści art. 200 § 2 tej ustawy organ podatkowy w przypadku przewidzianym w art. 123 § 2 może odstąpić od obowiązku wyznaczania stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału, jeżeli w wyniku postępowania wszczętego na wniosek strony ma zostać wydana decyzja w całości uwzględniająca wniosek strony.
Sąd podejmując takie rozstrzygnięcie kierował się także treścią art. 125 Ordynacji podatkowej, statuującego zasadę szybkości postępowania i treścią art. 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawierającego generalną klauzulę wskazującą, iż Sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu (zasada ekonomii procesowej).
Na marginesie sprawy można zwrócić uwagę, że jeżeli skarżący uważa, iż opodatkowanie powinno dotyczyć okresu do 15 września 2001r. i okoliczność ta jest potwierdzana stosownymi dowodami, to skarżący może rozważyć tę kwestię wszczynając stosowne postępowania.
Z tych względów na podstawie art. 151 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło