II SA/Gd 1374/03

Dnia 23 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie : NSA Marek Gorski NSA Anna Orłowska /spr./ Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 25 sierpnia 2003 r nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia 25 sierpnia 2003 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90 poz. 575 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 14 lipca 2003 r. o braku podstaw do stwierdzenia u A. B. choroby zawodowej. Uzasadniając rozstrzygnięcie organy wskazały, że w latach 1962 – 1987 A. B. był zatrudniony w Stoczni G. na stanowiskach konserwatora i kowala. Od 1988 r. pracował w [...] jako operator linii nalewczych. Wykonując te prace był narażony na działanie hałasu. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy jak i Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G. – obie jednostki uprawnione do rozpoznania chorób zawodowych rozpoznały u A. B. niedosłuch przewodzeniowo – odbiorczy ucha prawego, który nie figuruje w wykazie chorób zawodowych oraz niedosłuch odbiorczy ucha lewego, jednak bez podstaw do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu. W orzeczeniu Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G. z dnia 11 czerwca 2003 r. wskazano m.in. że słuch ucha lewego pozwala na dobrą komunikację werbalną, a obliczony z audiogramów wskaźnik ISO dla ucha lewego jest mniejszy od 30 dB. Również średnia dla krzywej progowej powietrznej ucha lewego w częstotliwościach 1000 Hz, 2000 Hz i 3000 Hz wynosi 35 dB. Według rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz.1115) – dopiero średnia większa od 45 dB w uchu lepiej słyszącym pozwala na rozpoznanie niedosłuchu zawodowego. Końcowo podniesiono, że orzeczenie spełnia kryteria określone w cytowanym rozporządzeniu, jak i rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Biorąc pod uwagę orzeczenia lekarskie, wywiady środowiskowe, dokumentację dotyczącą zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy oraz przebieg pracy zawodowej pracownika, organy inspekcji sanitarnej orzekły o braku podstaw do stwierdzenia u A. B. choroby zawodowej. W odwołaniu od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. B. nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem wskazywał, że jest ono krzywdzące. Skarżący domagał się przyznania odszkodowania w związku z ubytkiem słuchu oraz orzeczenia o stwierdzeniu choroby zawodowej., podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90 poz. 575 ze zm.) w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej jak i decyzja o braku podstaw do jej stwierdzenia, wydana przez właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej powinna spełniać wymogi określone w k.p.a. W świetle przepisów art. 104 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, zaś decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty. Jest władczym, jednostronnym oświadczeniem woli tego organu, opartym na przepisach prawa administracyjnego i określającym sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata (strony) w indywidualnie oznaczonej sprawie. Treść decyzji, czyli jej elementy składowe, są przedmiotem unormowania art. 107 k.p.a. Stosownie do § 1 tego przepisu decyzja powinna zawierać m.in. "oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne (...)". Wymogi uzasadnienia decyzji określone zostały natomiast w § 3 ww. przepisu. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 3 k.p.a., albowiem nie zawiera uzasadnienia prawnego, z którego można byłoby uzyskać informację o tym, dlaczego za podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organ przyjął § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Zauważyć należy, iż akt ten utracił moc z dniem 3 września 2002 r., na podstawie § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 1115). Zatem organ odwoławczy powołał w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepis nieobowiązującego aktu prawnego bez wskazania przyczyn takiego postępowania. Należy przy tym podkreślić, że na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wyboru prawidłowej podstawy prawnej decyzji zarówno pod względem jej mocy prawnej, jak i zgodności z całym porządkiem prawnym. Nadto organ odwoławczy rozpatrując sprawę na skutek odwołania strony nie wziął pod uwagę, iż decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 14 lipca 2003 r. nie została doręczona [...] S.A. – zakładowi pracy, w którym skarżący był ostatnio narażony na działanie czynnika mogącego wywoływać chorobę zawodową. Sytuacja taka spowodowała, iż z naruszeniem art.10 k.p.a. podmiot ten został pozbawiony udziału w postępowaniu administracyjnym, powinien zaś móc uczestniczyć w każdym jego stadium. Ustosunkowując się do żądania skarżącego w przedmiocie przyznania odszkodowania w związku z ubytkiem słuchu oraz orzeczenia o stwierdzeniu choroby zawodowej podkreślić należy, iż wydawanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej należy jedynie do właściwości Państwowej Inspekcji Sanitarnej (art. 5 pkt 4a powołanej ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej). Organy inspekcji sanitarnej nie posiadają kompetencji do orzekania w przedmiocie odszkodowania z tytułu ubytku słuchu. Natomiast sądy administracyjne – w myśl art. 184 Konstytucji RP – sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd administracyjny na skutek zaskarżenia działania lub zaniechania organu nie przejmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego jej załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować pod względem legalności działanie tego organu. Z tego względu sąd administracyjny, co do zasady, nie może zastępować organu administracji i wydawać końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli administracji publicznej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu oraz rozważą, jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia ma przepis § 10 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 1115). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, że jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie decyzja odmawiająca stwierdzenia choroby zawodowej nie podlega wykonaniu, zatem brak jest podstaw, aby odnosić się do kwestii jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku.