VII SA/Wa 198/04
WyrokWSA w Warszawie2005-04-05
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Anna Żak, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego, która uchyliła własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji organu pierwszej instancji, a następnie utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, narusza prawo materialne lub procesowe?Ratio decidendi
Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest weryfikacja decyzji pod kątem wad kwalifikowanych. Organ odwoławczy, rozpatrując sprawę w trybie art. 127 § 3 kpa, prawidłowo zastosował się do zasady, że zakres ponownego rozstrzygnięcia wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy po raz pierwszy przez organ naczelny lub centralny, co oznacza, że organ nie może zmieniać rodzaju sprawy i wypowiadać się w przedmiocie nieobjętym uprzednio postępowaniem. Wobec tego, zarzucenie zaskarżonej decyzji braku zgodności z prawem na podstawie art. 151 PPSA było nieskuteczne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] stycznia 2004 r. stwierdzającą nieważność własnej decyzji z dnia [...] października 2003 r. Decyzja z października 2003 r. utrzymywała w mocy decyzję GINB z dnia [...] sierpnia 2001 r., która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 1991 r. nakazującej wstrzymanie robót budowlanych. Skarżąca zarzuciła organowi brak zbadania materiału przedstawionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz naruszenie jej praw. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia NSA Anna Żak, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
VII SA/Wa 198/04
UZASADNIENIE
Decyzją znak [...] wydaną dnia [...] listopada 1991r. na podstawie art. 36 ust. 1 w związku z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawa budowlanego – Prezydent Miasta w [...] nakazał A. S. wstrzymanie robót budowlanych przy wznoszeniu budynku na działce przy ul. [...]w [...].
W uzasadnieniu organ podał, iż ustalono, że inwestor prowadzi prace przy budowie domu mieszkalnego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 1983r., z tym, że budowa jest realizowana niezgodnie z projektem budowlanym, ponieważ budynek jest sytuowany ok. 3m od granicy sąsiedniej działki, a nie jak to przewiduje projekt w odległości 4,90m.
Wobec tego organ zobowiązał inwestora – dla uzyskania pozwolenia na kontynuowanie robót – do przedstawienia projektu zamiennego, geodezyjnego pomiaru powykonawczego oraz zgody właściciela sąsiedniej działki.
Inwestor nie wstrzymał robót budowlanych, nie wykonał nałożonych obowiązków. Wobec tego, decyzją znak [...] wydaną dnia [...]października 1992r. na podstawie art. 36 ust. 3 w związku z art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. Prezydent [...] nakazał przymusową rozbiórkę realizowanego budynku.
Decyzja ta wskutek odwołania inwestora została decyzją Wojewody [...] znak: [...] wydaną dnia [...] stycznia 1993r. uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W dniu [...]stycznia 2001r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]decyzją znak: [...] wydaną na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie wybudowania przedmiotowego budynku mieszkalnego, z tym, że i ta decyzja została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną w dniu [...] lipca 2001r., a przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji organ odwoławczy podniósł, iż, mimo że nieprawidłowości w realizacji inwestycji zostały stwierdzone już na etapie budowy fundamentów i wstrzymano roboty budowlane – nie podjęto żadnych czynności mających doprowadzić realizowany obiekt do stanu zgodności z prawem.
W dniu [...] maja 2001r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją znak: [...] wydaną na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, oraz art. 156 § 1 pkt 2, art. 158 § 1 kpa, po wszczęciu postępowania z urzędu stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta w [...] znak: [...] wydanej dnia [...] listopada 1991r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.
W uzasadnieniu organ uznał, iż decyzja ta jest dotknięta wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa obligującą do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Decyzja wydana na podstawie, art. 36 Prawa budowlanego z 1974r. winna, bowiem zawierać oprócz wstrzymania robót budowlanych zgodnie z ust. 1 art. 36, również dyspozycje wymienione w ust. 2 tego przepisu m.in. określenie czynności, zmian lub przeróbek, jakie należy wykonać w celu uzyskania decyzji zezwalającej na wznowienie robót. Kwestionowana decyzja wymienia czynności, jakie inwestor ma obowiązek podjąć, ale w uzasadnieniu a nie w sentencji. Stanowi to zdaniem organu rażące naruszenie art. 36 Prawa budowlanego z 1974r.
Odwołanie od tej decyzji wniosła D. S. zarzucając organowi naruszenie przy jej wydaniu przepisów procedury administracyjnej tj. art. 28 kpa, 107 § 3 kpa, a także naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i mylne zastosowanie.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzję znak: [...] wydaną dnia [...]sierpnia 2001r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...]z dnia [...]listopada 1991r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż rzeczywiście obowiązki, jakie organ nałożył na inwestora zgodnie z treścią art. 36 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. oraz termin ich wykonania wskazano w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji, lecz uchybienie to nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W dniu 2 września 2002r. A. S. złożył wniosek o zwolnienie go z obowiązku przedłożenia zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości złożenie, której było warunkiem uzyskania zgody na kontynuowanie robót.
Wyjaśnił, iż zgodę tą powinien uzyskać od D. S., z którą ma złe kontakty sąsiedzkie.
Pismo inwestora organ potraktował jako wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2001r. uchylającej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...] maja 2001r., stwierdzającej nieważność decyzji nakazującej wstrzymanie robót z dnia [...] listopada 1991r. i wszczął w tym zakresie postępowanie, w wyniku, którego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] na podstawie art. 157 § 1 i 2 art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność własnej decyzji z dnia [...]sierpnia 2001r.
W uzasadnieniu organ podniósł, że po ponownej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał, że będąca przedmiotem kontroli decyzja Prezydenta [...]z dnia [...] listopada 1991r. jest w części obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt 5 kpa, ponieważ nakłada na inwestora obowiązek niewykonalny, a co za tym idzie jego decyzja wydana dnia [...]sierpnia 2001r. rażąco narusza art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Po złożeniu przez D. S. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia[...]stycznia 2004r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]października 2003r.
W uzasadnieniu organ podniósł, ze, ponieważ ustalił, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2001r. rażąco narusza art. 138 § 1 pkt 2 kpa, bowiem nie uwzględniono przy jej wydaniu wszystkich okoliczności mogących mieć istotny wpływ na całokształt sprawy – zobligowany był do wyeliminowania jej z obrotu prawnego (decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]października 2003r.) i z tego powodu nie znalazł podstaw do uchylenia w/w decyzji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła D. S.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca przedstawiła przebieg postępowania administracyjnego od 1984r, zarzuciła organowi brak zbadania materiału przedstawionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz naruszenie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego – wydaniem zaskarżonej decyzji – praw skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie zaś skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub procesowego (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest decyzja wydana przez organ na podstawie art. 127 § 3 kpa, utrzymująca w mocy własną decyzję wydaną w dniu [...]października 2003r. w postępowaniu nieważnościowym.
Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, prowadzone na podstawie art. 156 § 1 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem, w odróżnieniu od postępowania głównego (rozpoznawczego) nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji, z jednego tylko punktu widzenia tego czy decyzja jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wskazanych w przepisie art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.
Tak, więc wszczynając na wniosek A. S. postępowanie o stwierdzenie nieważności własnej decyzji z dnia [...]sierpnia 2001r. organ uznał, że została ona wydana bez ustalenia i uwzględnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i nie daje gwarancji prawnie poprawnego rozstrzygnięcia, – przez co rażąco narusza przepis art. 77 § 1 i 107 § 3 kpa. i wobec tego winna być wyeliminowana z obrotu prawnego.
Rozpatrując ponownie sprawę na skutek wniosku skarżącej w trybie art. 127 § 3 kpa i wydając zaskarżoną decyzję, organ prawidłowo zastosował się do utrwalonej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasady, że zakres ponownego rozstrzygnięcia – w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 127 § 3 kpa – wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy po raz pierwszy przez organ naczelny lub centralny, co oznacza, że organ nie może zmieniać rodzaju sprawy i wypowiadać się w przedmiocie nieobjętym uprzednio postępowaniem.
Wobec powyższych ustaleń uznając ze zaskarżonej decyzji nie można skutecznie zarzucić braku zgodności z prawem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło