VII SA/Wa 245/04
WyrokWSA w Warszawie2005-04-05
Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Anna Żak, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego stwierdzająca nieważność decyzji wstrzymującej roboty budowlane, z uwagi na nałożenie niewykonalnego obowiązku uzyskania zgody sąsiada, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu nadzoru budowlanego, która stwierdziła nieważność decyzji wstrzymującej roboty budowlane z powodu nałożenia niewykonalnego obowiązku uzyskania zgody sąsiada, jest zgodna z prawem. Sąd podkreślił, że choć pierwotna decyzja wstrzymująca roboty budowlane mogła zawierać wadę w postaci umieszczenia obowiązków w uzasadnieniu zamiast w sentencji, nie stanowiło to rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności. Jednakże, nałożenie obowiązku uzyskania zgody sąsiada, który jest inicjatorem postępowania i sprzeciwia się inwestycji, stanowiło obowiązek niewykonalny, co uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji w tej części.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która stwierdziła nieważność decyzji wstrzymującej roboty budowlane z powodu nałożenia niewykonalnego obowiązku uzyskania zgody sąsiada. Pierwotna decyzja z 1991 r. nakazywała wstrzymanie robót budowlanych i przedstawienie projektu zamiennego, pomiaru geodezyjnego oraz zgody sąsiada. Inwestor nie spełnił tych warunków, co doprowadziło do nakazu rozbiórki. Po uchyleniu tej decyzji i kolejnych postępowaniach, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność pierwotnej decyzji wstrzymującej roboty. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego najpierw uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora, a następnie stwierdził nieważność własnej decyzji, uznając pierwotną decyzję za obarczoną wadą z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Skarżąca D. S. kwestionowała decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zarzucając naruszenie przepisów procedury administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), , Sędzia NSA Anna Żak, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
VII SA/Wa 245/04
UZASADNIENIE
Decyzją znak [...] wydaną dnia [...]listopada 1991r. na podstawie art. 36 ust. 1 w związku z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawa budowlanego – Prezydent Miasta w [...] nakazał A. S. wstrzymanie robót budowlanych przy wznoszeniu budynku na działce przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu organ podał, iż ustalono, że inwestor prowadzi prace przy budowie domu mieszkalnego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...]grudnia 1983r., z tym, że budowa jest realizowana niezgodnie z projektem budowlanym, ponieważ budynek jest sytuowany ok. 3m od granicy sąsiedniej działki, a nie jak to przewiduje projekt w odległości 4,90m.
Wobec tego organ zobowiązał inwestora – dla uzyskania pozwolenia na kontynuowanie robót – do przedstawienia projektu zamiennego, geodezyjnego pomiaru powykonawczego oraz zgody właściciela sąsiedniej działki.
Inwestor nie wstrzymał robót budowlanych, nie wykonał nałożonych obowiązków. Wobec tego, decyzją znak [...] wydaną dnia [...]października 1992r. na podstawie art. 36 ust. 3 w związku z art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. Prezydent [...]nakazał przymusową rozbiórkę realizowanego budynku.
Decyzja ta wskutek odwołania inwestora została decyzją Wojewody [...]znak: [...] wydaną dnia [...]stycznia 1993r. uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W dniu [...]stycznia 2001r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]decyzją znak: [...]wydaną na podstawie art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie w sprawie wybudowania przedmiotowego budynku mieszkalnego, z tym, że i ta decyzja została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną w dniu [...]lipca 2001r., a przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji organ odwoławczy podniósł, iż, mimo że nieprawidłowości w realizacji inwestycji zostały stwierdzone już na etapie budowy fundamentów i wstrzymano roboty budowlane – nie podjęto żadnych czynności mających doprowadzić realizowany obiekt do stanu zgodności z prawem.
W dniu [...]maja 2001r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]decyzją znak: [...] wydaną na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, oraz art. 156 § 1 pkt 2, art. 158 § 1 kpa, po wszczęciu postępowania z urzędu stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta w [...]znak: [...]wydanej dnia [...]listopada 1991r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.
W uzasadnieniu organ uznał, iż decyzja ta jest dotknięta wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa obligującą do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Decyzja wydana na podstawie, art. 36 Prawa budowlanego z 1974r. winna, bowiem zawierać oprócz wstrzymania robót budowlanych zgodnie z ust. 1 art. 36, również dyspozycje wymienione w ust. 2 tego przepisu m.in. określenie czynności, zmian lub przeróbek, jakie należy wykonać w celu uzyskania decyzji zezwalającej na wznowienie robót. Kwestionowana decyzja wymienia czynności, jakie inwestor ma obowiązek podjąć, ale w uzasadnieniu a nie w sentencji. Stanowi to zdaniem organu rażące naruszenie art. 36 Prawa budowlanego z 1974r.
Odwołanie od tej decyzji wniosła D. S. zarzucając organowi naruszenie przy jej wydaniu przepisów procedury administracyjnej tj. art. 28 kpa, 107 § 3 kpa, a także naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i mylne zastosowanie.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzję znak: [...] wydaną dnia [...]sierpnia 2001r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...]z dnia [...]listopada 1991r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż rzeczywiście obowiązki, jakie organ nałożył na inwestora zgodnie z treścią art. 36 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. oraz termin ich wykonania wskazano w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji, lecz uchybienie to nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W dniu 2 września 2002r. A. S. złożył wniosek o zwolnienie go z obowiązku przedłożenia zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości złożenie, której było warunkiem uzyskania zgody na kontynuowanie robót.
Wyjaśnił, iż zgodę tą powinien uzyskać od D. S., z którą ma złe kontakty sąsiedzkie.
Pismo inwestora organ potraktował jako wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]sierpnia 2001r. uchylającej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...]maja 2001r., stwierdzającej nieważność decyzji nakazującej wstrzymanie robót z dnia [...]listopada 1991r. i wszczął w tym zakresie postępowanie, w wyniku, którego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...]na podstawie art. 157 § 1 i 2 art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność własnej decyzji z dnia [...]sierpnia 2001r.
W uzasadnieniu organ podniósł, że po ponownej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał, że będąca przedmiotem kontroli decyzja Prezydenta [...]z dnia [...]listopada 1991r. jest w części obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt 5 kpa, ponieważ nakłada na inwestora obowiązek niewykonalny, a co za tym idzie jego decyzja wydana dnia [...]sierpnia 2001r. rażąco narusza art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Po złożeniu przez D. S. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] stycznia 2004r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]października 2003r.
Wobec stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...]sierpnia 2001r., którą Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]maja 2001r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...]z dnia [...]listopada 1991r. – pozostało do rozpoznania odwołanie D. S. od wyżej opisanej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydana dnia [...]stycznia 2004r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta [...]z dnia [...]listopada 1991r. w części dotyczącej nakazania A. S. przedłożenia zgody właścicielka sąsiedniej działki celem uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
W uzasadnieniu organ podniósł, że decyzja organu pierwszej instancji przyjęła, iż kontrolowana decyzja z [...]listopada 1991r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 36 ust. 2 Prawa budowlanego z, 1974r. ponieważ organ nie wskazał w sentencji decyzji czynności, jakie ma wykonać inwestor w celu uzyskania decyzji zezwalającej na wznowienie robót oraz nie określił terminu, w jakich mają one być spełnione.
Zdaniem organu odwoławczego umieszczenie obowiązków nałożonych na inwestora i terminu ich wykonania, w uzasadnieniu decyzji stanowi uchybienie art. 36 Prawa budowlanego z 1974r, lecz nie jest jego rażącym naruszeniem.
Nadto organ podniósł, że badana decyzja Prezydenta [...]nakazuje inwestorowi przedłożyć zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości – przy ul. [...]– na wznowienie robót budowlanych, a ponieważ osobą tą jest D. S. – inicjatorka postępowania administracyjnego i osoba kwestionująca rozstrzygnięcie organu – decyzja w tej części jest niewykonalna i niewykonalność ta istniała już w dacie wydania decyzji i ma charakter trwały.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła D. S.
Wnosząc o jej uchylenie, skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego i jego arbitralną ocenę.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje argumenty zawarte w zaskarżanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana w dniu [...]stycznia 2004r. po rozpatrzeniu odwołania skarżącej wniesionego od wydanej w postępowaniu nieważnościowym – w dniu [...]maja 2001r. – decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]– stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta [...]z dnia [...]listopada 1991r., w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.
Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej prowadzone na podstawie art. 156 § 1 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem, w odniesieniu od postępowania rozpoznawczego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji, z jednego tylko punktu widzenia – tj. tego, czy decyzja jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wskazanych w przepisie art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.
Weryfikując w postępowaniu odwoławczym decyzję wydaną w dniu [...]maja 2001r. przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ prawidłowo ustalił, iż, decyzja Prezydenta [...]z dnia [...]listopada 1991r. w sprawie wstrzymania robót budowlanych została wydana z naruszeniem art. 36 Prawa budowlanego z 1974r. jednakże umieszczenie nałożonych na inwestora obowiązków i terminu ich wykonania w uzasadnieniu – a nie w sentencji decyzji nie stanowi rażącego naruszenia prawa – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 i nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności.
Jednocześnie w wyżej opisanej decyzji Prezydenta [...]nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia – dla uzyskania pozwolenia na kontynuację robót budowlanych – zgody właściciela posesji sąsiedniej przy ul. [...].
Właścicielem sąsiedniej nieruchomości jest D. S. – osoba z inicjatywy, której wszczęto postępowanie administracyjne, nie wyrażająca zgody na wykonywanie robót wnosząca zastrzeżenie i sprzeciw do wykonanej inwestycji, – wobec czego zdaniem Sądu organ prawidłowo uznał, iż w tej sytuacji uzyskanie zgody D. S. jest obowiązkiem niewykonalnym a to powoduje, że decyzja w części nakazującej obowiązek uzyskania zgody właścicielki sąsiedniej nieruchomości jest niewykonalna w rozumieniu, art. 156 § 1 pkt 5 ponieważ jest faktycznie (obiektywnie) niemożliwa do wykonania a niewykonalność ta istniała w dacie wydania decyzji i ma charakter trwały.
Z tych wszystkich względów uznając, że zaskarżonej decyzji nie można skutecznie zarzucić braku zgodności z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło