I SA/Rz 169/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska Sędzia WSA Kazimierz Włoch /spr./ Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi "A"Spółka jawna w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za wrzesień 1999r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...], II. określa, że powyższe decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zarządza zwrot skarżącej "A"- Spółka jawna w S. kwoty 1002 zł. (słownie: tysiąc dwa) tytułem nadpłaconego wpisu od skargi, IV. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej "A"- Spółka jawna w S. kwotę 440 zł. (słownie: czterysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 169/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia (...) kwietnia 2004r. /nr (...)/ Dyrektor Izby Skarbowej po rozpoznaniu odwołania "A" Spółki Jawnej J. S. i M. K. w S. /zwanej Spółką/ od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) stycznia 2004r. /nr (...)/ dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie wniosku Spółki o umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za wrzesień 1999r. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że zaległości te wynikły z decyzji Urzędu Skarbowego z dnia (...) listopada 1999r. /nr (...)/ ustalającej dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług z tytułu zawyżenia zwrotu podatku naliczonego nad należnym. Spółka nabyła bowiem dwa samochody marki "Volkswagen Passat", które zostały poddane przeróbkom z osobowych na ciężarowe, a podatek naliczony w wysokości 30.832 zł wykazany na fakturach zakupu aut został przez Spółkę odliczony i zadeklarowany do zwrotu na rachunek bankowy w deklaracji VAT za wrzesień 1999r. Rozstrzygnięcie powyższe utrzymane zostało w mocy decyzją Izby Skarbowej z dnia (...) lutego 2000r. /nr (...)/. Na tę ostateczną decyzję była wniesiona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 25 lutego 2002r. (sygn. akt SA/Rz 300/00) skargę oddalił. W dniu 29 listopada 2002r. Spółka reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego S. C. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Izby Skarbowej z dnia (...) lutego 2000r. (nr (...)) oraz uchylenie tej decyzji w całości. Izba Skarbowa w Rzeszowie postanowieniem z dnia (...) grudnia 2002r. /nr (...)/ wznowiła postępowanie i decyzją z (...) stycznia 2003r. /nr (...)/ odmówiła uchylenia wyżej opisanej decyzji ostatecznej z dnia (...) lutego 2002r. /nr (...)/. Rozstrzygnięcie to w dniu 22 stycznia 2003r. zostało zaskarżone przez Spółkę do Ministra Finansów. Pismem z dnia 11 lipca 2003r. Ministerstwo Finansów w oparciu o art. 221 Ordynacji podatkowej przekazało odwołanie Izbie Skarbowej do załatwienia według właściwości. Izba Skarbowa w Rzeszowie rozpatrzyła odwołanie w trybie postępowania nadzorczego w II instancji i decyzją z dnia (...) sierpnia 2003r. /nr (...)/ utrzymała w mocy decyzję z dnia (...) stycznia 2003r./nr (...)/. Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2003r. Spółka reprezentowana przez doradcę podatkowego S. C. zwróciła się do Urzędu Skarbowego o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za wrzesień 1999r. Decyzją z dnia (...) stycznia 2004r. /nr (...)/ Naczelnik Urzędu Skarbowego powołując się na treść art. 208 Ordynacji podatkowej stwierdził, że postępowanie podatkowe stało się bezprzedmiotowe i umorzył z urzędu postępowanie. Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika Spółki od przedmiotowej decyzji, decyzją z dnia (...) kwietnia 2004r. /nr (...)/ Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał wskazane w odwołaniu wytyczne Ministra Finansów z dnia 28 stycznia 2002r. /nr KS.4-8540-2/01/02 i OS-1-OPR-10/02/. Z uwagi na ich treść w punkcie "e" wytyczne mają zastosowanie w przypadku wydania decyzji ostatecznej jeżeli podatnik nie zapłacił wynikającego z decyzji podatku, to wówczas organ podatkowy na wniosek podatnika umorzy zaległość podatkową, jeżeli spełnione zostaną przesłanki określone w art. 67 Ordynacji podatkowej. Przedmiotowe wytyczne według organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie mają zastosowania, ponieważ zaległy podatek w kwocie 9.249,60 zł Spółka zapłaciła przed dniem wydania wytycznych. Na poczet bowiem tego podatku postanowieniem z dnia (...) grudnia 1999r. /nr (...)/ Urząd Skarbowy w S. zaliczył ze zwrotu podatku VAT za wrzesień 1999r. kwotę 8.827 zł oraz należne Spółce oprocentowanie liczone od dnia 6 listopada do 8 grudnia 1999r. w kwocie 141,10 zł. Różnica w wysokości 281,50 zł została zapłacona przez Spółkę w dniu 14 grudnia 1999r. W rozpatrywanej sprawie zobowiązanie wygasło więc zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 i 4 Ordynacji podatkowej częściowo wskutek zapłaty, częściowo wskutek zaliczenia zwrotu podatku. Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego uzasadniało umorzenie postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. W dniu złożenia wniosku o umorzenie zaległości - ta już nie istniała, a tymczasem ta ulga podatkowa może być zastosowana, gdy istnieje zaległość podatkowa. W tych okolicznościach umorzenie postępowania znajdowało oparcie w treści art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Na przedmiotową decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) kwietnia 2004r. pełnomocnik Spółki wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania sądowego. W skardze zarzucił naruszenie art. 59 § 1 , art. 67 i art. 122 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu pełnomocnik nie zanegował stanowiska organów podatkowych uznających fakt, iż zaległość podatkowa nie istniała w chwili składania wniosku, wskazał jednak, że przy rozpoznawaniu sprawy organy powinny wziąć pod uwagę treść wyroku Sądu Najwyższego z 6 lutego 2002r. /sygn. III RN 198/2000/. Ponadto w uzasadnieniu obszernie zacytowano pisma Ministra Finansów w kwestii opodatkowania podatkiem VAT nabywców samochodów osobowych przerobionych na ciężarowe, uznając, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami zgodnie z wyżej powołanymi wytycznymi Ministra Finansów z 28 stycznia 2002r., załączając do skargi decyzję w innej indywidualnej sprawie wydaną z uwzględnieniem tych wytycznych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaległość podatkowa objęta wnioskiem o jej umorzenie wynikała z decyzji Urzędu Skarbowego w S. z dnia (...) listopada 1999r. /nr (...)/ ustalającej Spółce dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług w kwocie 9.249,60 zł z tytułu zawyżenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym zadeklarowanej do zwrotu. Od przedmiotowej decyzji Spółka złożyła odwołanie dnia (...) grudnia 1999r., natomiast postanowieniem z dnia (...) grudnia 1999r. /nr (...)/ Urząd Skarbowy w S. zaliczył ze zwrotu podatku VAT za wrzesień 1999r. kwotę 8.827 zł oraz należne Spółce odsetki w kwocie 141,10 zł. Różnicę w wysokości 281,50 zł Spółka zapłaciła 14 grudnia 1999r., a więc już w trakcie postępowania odwoławczego. W wyroku z dnia 6 lutego 2002r. /sygn. III RN 198/2000, OSNAPiUS 2002/14 poz. 322/ Sąd Najwyższy zawarł tezę, iż zapłacenie przez stronę podatku w czasie toczącego się postępowania odwoławczego nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej /art. 67 § 1 i art. 208 § 1 w związku z art. 244 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa/. Orzekający w sprawie Sąd w pełni podziela powyższe stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w powołanym wyroku z uwagi na podniesione w uzasadnieniu argumenty. Z kolei w wyroku z dnia 9 listopada 1995r. /sygn. III ARN 51/95, OSNAPiUS 1996/11 poz. 150/ Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że wyegzekwowanie należności podatkowej z rachunku bankowego nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania, którego przedmiotem jest umorzenie zaległości podatkowej. W rozpatrywanej sprawie wystąpiła analogiczna sytuacja, gdyż postanowieniem z dnia 9 grudnia 1999r. na poczet zaległości zaliczono należny Spółce zwrot podatku VAT za wrzesień 1999r. w kwocie 8.827 zł, na co nie miała ona wpływu, a więc nastąpiło to przymusowo, co tym samym upodabnia działanie organu podatkowego do egzekucji. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można było przyjąć, że nastąpiła bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o umorzenie zaległości podatkowej jak uczyniły to organy, dopuszczając się przez to naruszenia prawa materialnego w oparciu o art. 67 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe powinny były bowiem rozpatrzeć zasadność złożonego wniosku o umorzenie zaległości podatkowej w kontekście przesłanek zawartych w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, czego jednak nie uczyniły. Z uwagi na powyższe kierując się treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.