I SA/Wa 265/04
WyrokWSA w Warszawie2005-04-06
Skład orzekający: Cezary Pryca, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest cofnięcie policjantowi prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z datą wsteczną, jeśli wcześniej przyznano mu to prawo ostateczną decyzją administracyjną?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że nie jest dopuszczalne cofnięcie policjantowi prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z datą wsteczną, jeśli wcześniej przyznano mu to prawo ostateczną decyzją administracyjną. W obrocie prawnym nie mogą istnieć dwie sprzeczne decyzje dotyczące tego samego przedmiotu i podmiotu, a cofnięcie uprawnień powinno być połączone z rozstrzygnięciem o bycie prawnym decyzji przyznającej to uprawnienie.Stan faktyczny
Skarżący, S. S., otrzymał decyzją z dnia 1 października 2000 r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Następnie, decyzją z dnia 18 grudnia 2003 r., Komendant Powiatowy Policji w C. cofnął mu prawo do tego równoważnika z dniem 20 lipca 2002 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że prawo nie może działać wstecz i że jego sprawa, zakończona ostateczną decyzją, nie może być rozpoznawana w oparciu o nowe przepisy.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Powiatowego Policji w C. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Lenart Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji Z/S w R. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Powiatowego Policji w C. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
I SA/Wa 265/04
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Komendant Wojewódzki Policji z/s w R. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Komendanta Powiatowego Policji w C.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] czerwca 1999 roku Komendant Powiatowy Policji w P. przyznał S. S., poczynając od dnia 1 marca 1999 roku, równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego.
W dniu 1 marca 1999 roku pomiędzy Wojskową Agencją Mieszkaniową Oddział Terenowy z siedzibą w N. a S. S. została zawarta umowa najmu lokalu mieszkalnego numer [...] znajdującego się w budynku położonym w C. przy ulicy [...].
W oświadczeniu mieszkaniowym z dnia [...] sierpnia 2000 roku S. S. wskazał, że zajmuje wraz z rodziną, na podstawie umowy najmu, lokal mieszkalny numer [...] w budynku położonym w C. przy ulicy [...].
Decyzją z dnia [...] października 2000 roku numer [...] Komendant Powiatowy Policji w C., działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji ( Dz. U. 30, poz.179 ze zmianami) oraz w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 grudnia 1999 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz. U. 106, poz.1212 ze zmianami), przyznał S. S., poczynając od dnia 1 sierpnia 2000 roku równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego.
Zawiadomieniem z dnia 16 grudnia 2003 roku Komendant Powiatowy Policji w C. poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia S. S. prawa do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 20 lipca 2002 roku.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Komendant Powiatowy Policji w C., działając w oparciu o przepisy ustawy z 6 kwietnia 1990 roku o Policji ( Dz. U. 7/02, poz.58 ze zmianami) oraz w oparciu o przepisy rozporządzenia z 28 czerwca 2002 roku Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ( Dz. U. 100/00, poz.918), orzekł o cofnięciu z dniem 20 lipca 2002 roku S. S. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Komendant Wojewódzki Policji z/s w R. utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2003 roku numer [...] Komendanta Powiatowego Policji w C.
Na decyzję z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s w R. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. S. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł, że prawo nie może działać wstecz i w związku z faktem przyznania mu ostateczną decyzją Komendanta Powiatowego Policji w C. z dnia [...] października 2000 roku numer [...] prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, nie jest dopuszczalne rozpoznanie jego zakończonej sprawy w oparciu o przepisy nowego rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji z/s w R. podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej przez organ I instancji.
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy.
W tym miejscu należy przypomnieć, że stosownie do treści art.104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawy przez wydanie decyzji. Powszechnie przyjmuje się, że decyzja administracyjna to jednostronna czynność prawna z zakresu prawa administracyjnego. Cechą charakterystyczną decyzji administracyjnej jest to, że dochodzi ona do skutku przez złożenie oświadczenia woli przez organ administracji publicznej. Oczywiście decyzję administracyjną, jako oświadczenie woli złożone przez organ administracji publicznej odróżnić należy od oświadczenia wiedzy, czyli na przykład informacji o stanie konkretnej sprawy. Oświadczenie wiedzy nie jest czynnością prawną, a tym bardziej aktem administracyjnym, ponieważ brak jest tutaj elementu woli organu administracji publicznej, skierowanego na wywołanie określonego skutku prawnego (vide wyrok NSA z 20.12.1984 r. SA/Po 1049/84 niepublikowany).
Z powyższych uwag wynika, że rozpoznanie sprawy administracyjnej może zostać zakończone przez wydanie decyzji administracyjnej, czyli złożenie oświadczenia woli przez właściwy organ administracji publicznej w celu wywołania określonych skutków prawnych. Jednocześnie podkreślić należy, że tylko ostateczne decyzje administracyjne wywołują skutki prawne z nich wynikające.
Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] października 2000 roku numer [...] Komendant Powiatowy Policji w C. przyznał S. S., poczynając od dnia 1 sierpnia 2000 roku równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Decyzja ta jest ostateczną decyzją wydaną przez właściwy organ administracji publicznej, doręczoną stronom i pozostającą w obrocie prawnym. Nie ulega więc wątpliwości, iż ta decyzja wywołuje skutki prawne z niej wynikające w postaci przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Jednocześnie wskazać należy, że decyzja ta określa jedynie datę początkową, od której skarżącemu przysługuje równoważnik pieniężny.
Natomiast decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Komendant Powiatowy Policji w C. orzekł o cofnięciu z dniem 20 lipca 2002 roku S. S. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W decyzji tej organ administracji publicznej nie wypowiedział się w zakresie bytu prawnego decyzji z [...] października 2000 roku numer [...] Komendanta Powiatowego Policji w C. W tym stanie rzeczy w obrocie prawnym pozostawałyby dwie decyzje administracyjne dotyczącego tego samego podmiotu i tego samego przedmiotu. W jednej z nich skarżący miałby przyznane prawo do równoważnika pieniężnego (bezterminowo), a w drugiej z nich organ cofa z określoną datą prawo do tegoż równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego bez rozstrzygnięcia w przedmiocie bytu prawnego decyzji przyznającej mu to uprawnienie.
Ponadto podkreślić należy, że w wyroku z dnia 29 listopada 2004 roku wydanym w sprawie sygnatura akt K 7/04 Trybunał Konstytucyjny orzekł o zgodności z Konstytucją przepisu art.92 ust.2 ustawy z 6 kwietnia 1990 roku o Policji ( Dz. U. 7/2002, poz.58 ze zmianami). W tym stanie rzeczy przepis art.92 ust.2 ustawy o Policji stanowił legalną podstawę do wydania aktu wykonawczego jakim jest rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ( Dz. U. 100/02, poz.918).
Z treści przepisu § 6 w/w rozporządzenia wynika, że decyzję o cofnięciu uprawnień do dotychczas przyznanego równoważnika wydaje się, gdy policjant przestał spełniać warunki określone w § 1 ust.1 tegoż rozporządzenia. Dopuszczalne więc jest wszczęcie postępowania administracyjnego w celu podjęcia decyzji o cofnięciu przyznanych uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ( przy spełnieniu wskazanych wyżej przesłanek) z jednoczesnym rozstrzygnięciem o bycie prawnym decyzji administracyjnej przyznającej to uprawnienie.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c, art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło