II SA/Ka 793/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący NSA Bonifacy Bronkowski /spr./ Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2005r. sprawy ze skargi S. B. i S.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka że nie podlega ona wykonaniu 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących kwotę [...] /[...]/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Decyzją z [...]r. nr [...] Prezydent Miasta S. zatwierdził projekt budowlany i zmienił pozwolenie na budowę nr [...] dnia [...] r. w zakresie zmiany konstrukcji dachu oraz docieplenia budynku przy ul. [...] w S. Powyższa decyzja została wydana na podstawie wniosku F. Z. Po wszczęciu w tej sprawie postępowania właściciel sąsiedniej nieruchomości S.B. złożył sprzeciw co do proponowanej zmiany objętej wnioskiem decyzji nr [...]. Uzasadniając wydaną decyzję Prezydent S. stwierdził, iż w świetle przedłożonej przez F. Z. dokumentacji przebudowa dachu nie wpłynie negatywnie na zacienienie budynku będącego własnością S. B. a potrzeba docieplenia budynku wynika z warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W odwołaniu od powyższej decyzji S. i S. B. zarzucili, iż została ona wydana z naruszeniem prawa materialnego oraz "prawa konstytucyjnego o ochronie własności", wnosząc o jej uchylenie. W szczególności w swoim odwołaniu podnieśli, iż ściana ich budynku usytuowana naprzeciwko budynku inwestora posiada "główne" otwory okienne, a zatwierdzony projekt zakłada znaczne podwyższenie sąsiedniego budynku i przybliżenie do granicy ich działki oraz kilkakrotnie szersze okapy dachowe niż obecnie istniejące, co w ich ocenie, zaprzecza temu, iż realizacja inwestycji nie wpłynie negatywnie na zasłonięcie ich budynku. Stwierdzili ponadto w odwołaniu, iż zatwierdzony projekt budowlany narusza rażąco przepis § 12 ust.4 i § 13 ust.1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wojewoda [...] działając na podstawie art.36a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane oraz art.138 § 1 pkt 1 Kpa po rozpatrzeniu odwołania S. i S. B. zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w/w decyzję organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, iż argumenty strony odwołującej się nie mają potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Zakres robót budowlanych objętych kwestionowaną odwołaniem decyzją dotyczy wyłącznie zwiększenia nachylenia spadku połaci dachowych, wymuszonego zmianą ich pokrycia, co wiąże się z podniesieniem wysokości budynku w centralnej części dachu jedynie o 105 cm. Podkreślił też, że nie dojdzie do naruszenia wymogów § 13 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie gdyż podniesienie dachu nie utrudni dostępu światła naturalnego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku odwołujących się. Odległość pomiędzy budynkami wynosi bowiem 7,60 m natomiast "wysokość zacienienia" stanowiąca wartość różnicy budynku przesłaniającego i wysokości od poziomu parapetu najniżej położonych okien w budynku przesłanianym wynosi 6,55 m. W dniu [...] r. S. i S. małżonkowie B. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach na w/w decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. zarzucając, że została ona wydana z naruszeniem prawa materialnego, w szczególności art.34 ustawy Prawo budowlane poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego z naruszeniem § 12 ust.4 i § 13 ust.1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie /Dz.U. Nr 15 z 1999r. poz.140 ze zm.- zwanego dalej warunkami technicznymi z 1994r./. Domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz wstrzymania jej wykonania. Podkreślili, iż nie są zachowane odległości od granicy dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi, które muszą wynosić co najmniej 4 m. Podtrzymali twierdzenie, że niedostateczna odległość pomiędzy budynkami uniemożliwi naturalne oświetlenie ich pomieszczeń mieszkalnych. Zwrócili ponadto uwagę, iż organ odwoławczy wziął do analizy materiał dowodowy zawierający dane nieprawdziwe co do wysokości budynku jak również co do odległości od granicy i odległości pomiędzy budynkami. Zarzucili też iż ich budynek jest zacieniany także przez nadmurowane kominy budynku sąsiedniego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, iż w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. skarżący nie podnieśli nieprawidłowości w zebranym materiale dowodowym, oraz, że za zgodność projektu budowlanego z przepisami odpowiedzialny jest projektant. Zdaniem organu odwoławczego kwestionowane pozwolenie nie dotyczy też wykonywania otworów okiennych w ścianie zwróconej ku granicy działki skarżących – w związku z czym nie został naruszony przepis § 12 ust.4 warunków technicznych z 1994r. Powtórzono też stwierdzenie, iż decyzja zgodna jest z § 13 tych warunków bowiem "wysokość zacienienia" równa różnicy wysokości budynku przesłaniającego /po nadbudowie/ i wysokości od poziomu parapetu najniżej położonych okien w budynku przesłanianym – wynosi 6,55 m i jest mniejsza od odległości pomiędzy budynkami /7,60 m/. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący podtrzymali twierdzenie co do nieprawidłowego określenia odległości pomiędzy budynkami, odległości budynku inwestora od granicy działki oraz jego wysokości. Wnieśli o dopuszczenie dowodu z opinii rzeczoznawcy dla prawidłowego określenia tych danych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja ostać się nie może albowiem została wydana zdaniem Sądu bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej rozstrzygnięcia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.- zwanej dalej ustawą P.p.s.a./. Wobec niedostatecznego wyjaśnienia sprawy nie można też odeprzeć skutecznie sformułowanego w skardze zarzutu, że decyzja ta została również wydana, z naruszeniem prawa materialnego. W pierwszej kolejności należy stwierdzić /przy uwzględnieniu treści art.134 § 1 ustawy P.p.s.a./, że wydając zaskarżoną decyzję m.in. na podstawie art.36a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 106 z 2000r./ poz.1126 ze zm., obecnie Dz.U. Nr 207 z 2003r. poz.2016 ze zm.- zwanej dalej prawem budowlanym/ nie wyjaśnił organ odwoławczy w ogóle przesłanek zastosowania tego przepisu. Nie uczynił tego wcześniej również organ I instancji. W szczególności kwestia ta nie znalazła żadnego odzwierciedlenia w uzasadnieniach decyzji tych organów. Z treści art.36a prawa budowlanego należy zaś wyprowadzić wniosek, że decyzje w tym trybie można wydać jedynie przed zrealizowaniem /zakończeniem/ robót budowlanych objętych zmienianym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym tym pozwoleniem projektem budowlanym. Należało zatem wykazać, że pozwolenie na budowę z dnia [...] r. nie zostało wcześniej "skonsumowane:" oraz, że pozwolenie to nie wygasło /w związku z treścią art.37 prawa budowlanego/, czego jak już stwierdzono organy orzekające nie uczyniły. Sprawa nie została też wyjaśniona należycie w przedmiocie zasadności podnoszonych konsekwentnie w toku całego postępowania przez małżonków B. zarzutu, że zmiana konstrukcji /podwyższenie/ dachu budynku F.Z. spowoduje niedopuszczalne ograniczenie dopływu naturalnego światła do pomieszczeń mieszkalnych w budynku skarżących. Po pierwsze w tym względzie w zaskarżonej decyzji powołano się błędnie na treść § 13 warunków technicznych z 1994r. a to w sytuacji gdy wymieniony w tej decyzji § 330 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. Nr 75 poz.690 ze zm.- zwanej dalej warunkami technicznymi z 2002r./, nie ma zdaniem Sądu w stanie faktycznym niniejszej sprawy zastosowania. Przed dniem wejścia tego rozporządzenia w życie tj. przed 16 grudnia 2002r. nie została bowiem wydana decyzja o pozwoleniu na budowę lub odrębna decyzja zatwierdzająca projekt budowlany, o jakich mowa w przedmiotowym § 330. Za decyzję taką nie może być uznane w szczególności podlegające zmianie pozwolenie na budowę z dnia [...] r. Przez decyzję taką należy rozumieć bowiem zdaniem Sądu decyzję opartą na projekcie budowlanym opracowanym na podstawie warunków technicznych z 1994r. ale w zakresie robót będących przedmiotem toczącego się dopiero postępowania. W rozpatrywanej sprawie mamy zaś do czynienia, w zakresie projektowanej zmiany konstrukcji dachu, z nowymi robotami budowlanymi, które w projektowanej postaci nie były objęte pozwoleniem na budowę z [...]r. Dlatego też kwestia przesłaniania okien w budynku mieszkalnym skarżących powinna być wyjaśniona w oparciu o unormowania § 13 warunków technicznych z 12 kwietnia 2002r., a nie § 13 warunków technicznych z 14 grudnia 1994r. W kwestii przesłaniania należy też zważyć, że nie została należycie wyjaśniona zdaniem Sądu odległość pomiędzy budynkiem inwestora i budynkiem skarżących mająca istotne znaczenie pod kątem treści §13 warunków technicznych z 2002r., a to w sytuacji gdy przyjęta w tym względzie w postępowaniu administracyjnym odległość 7,6 m, była przez skarżących kwestionowana. Odległość ta powinna wynikać z prawidłowo opracowanego /art.34 ust.3 pkt 1 prawa budowlanego/ projektu zagospodarowania działki. Projekt zagospodarowania działki stanowiący załącznik do decyzji organu I instancji wymogu tego jednak nie spełnia, przede wszystkim z tego powodu iż nie został sporządzony na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego /zobacz w tym względzie § 8 ust.1 i ust.3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego – Dz.U. Nr 140 poz.906/. Został on sporządzony na kserokopii projektu zagospodarowania stanowiącego załącznik do zmienionego pozwolenia na budowę z dnia [...] r. z którego nie wynika również aby został sporządzony na takiej mapie. Nie zaznaczono zresztą na nim wówczas odległości od granicy obu budynków. W takiej sytuacji, gdy skarżący kwestionowali przyjęte odległości, należało co najmniej sprawdzić w terenie czy odległości te odpowiadają stanowi na gruncie, czego również nie uczyniono. Z tego też powodu również tę kwestię należało uznać za niedostatecznie wyjaśnioną. Z urzędu należy też stwierdzić, że również część rysunkowa zatwierdzonego projektu budowlanego nie spełnia wymogów w/w rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Z części tej powinien m.in. wynikać w jednoznaczny sposób wygląd objętego projektowaniem budynku według dotychczasowego projektu oraz projektu zamiennego /po zmianach/, którego to wymogu zatwierdzony projekt nie spełnia. Z tego też powodu dopiero po uzyskaniu od inwestora projektu zatwierdzonego decyzją z [...] r. i po porównaniu obu tych projektów Sąd był w stanie ustalić czy istotnie, jak to zarzucili skarżący, objęta kontrolą Sądu decyzja odnosiła się również do wykonania w ścianie północnej budynku F.Z. otworów okiennych i drzwiowych oraz do wykonania stanowiącego przedłużenie tej ściany tarasu. Wszystkie te okoliczności powinny wnikać natomiast z prawidłowo sporządzonego projektu budowlanego, stanowiącego załącznik do pozwolenia z dnia [...]r., nad którą to kwestią organy obu instancji, wbrew obciążającym je obowiązkom, przeszły do porządku. Biorąc pod uwagę oba w/w projekty budowlane Sąd ustalił, że pozwoleniem na budowę z dnia [...]r. nie jest objęta ani budowa przedmiotowych okien ani też budowa tarasu. Z tego też względu odnoszące się do tych elementów budynku F. Z. zarzuty skarżących, nie podlegały rozpoznaniu w niniejszej sprawie i nie mogły mieć wpływu ma treść wydanego przez Sąd rozstrzygnięcia. Z porównania obu projektów nie wynika też aby wbrew twierdzeniom skarżących miało dojść do poszerzenia okapu projektowanego dachu od strony działki skarżących. W obu przypadkach okap ten powinien wynosić 40 cm. W konsekwencji należało stanąć na stanowisku że usytuowanie objętego postępowaniem budynku w stosunku do granicy działki skarżących nie uległo zmianie. Z tego też względu, bezzasadne są ich zarzuty o naruszeniu odnośnie projektowanych obecnie robót budowlanych, przepisów warunków technicznych określających odległości zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami. Z omówionych wyżej względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art.145 § 1 pkt 1a i c ustawy P.p.s.a. w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz.1271 ze zm./. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art.152 ustawy P.p.s.a. a o kosztach postępowania sądowego zgodnie z treścią art.200 tej ustawy. Wytyczne co do postępowania w toku ponownego rozpatrzenia sprawy wynikają wprost z przedstawionych rozważań Sądu - przy uwzględnieniu ewentualnej zmiany stanu faktycznego. S/G