II SA/Wr 2582/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-05-05
Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Elżbieta Kmiecik, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zakwalifikował wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy i czy prawidłowo przeprowadził postępowanie w sytuacji, gdy strona nie sprecyzowała podstawy prawnej swojego wniosku?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie, ma obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. W przypadku wątpliwości co do treści żądania strony, organ powinien wezwać ją do jego sprecyzowania. Naruszenie tych zasad, w tym brak prawidłowego zakwalifikowania trybu postępowania i nieudzielenie stronie niezbędnych wyjaśnień, skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca A. G. domagała się przywrócenia jej uprawnień wdowy po kombatancie, które zostały jej odebrane decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Organ dwukrotnie odmówił zmiany decyzji, uznając, że strona nie wykazała podstaw do wznowienia postępowania ani stwierdzenia nieważności decyzji, a jej wniosek należy traktować jako wniosek o uchylenie decyzji w trybie art. 154 KPA, który nie został uzasadniony interesem społecznym lub słusznym interesem strony. Skarżąca kwestionowała prawidłowość postępowania, wskazując na brak możliwości określenia podstawy prawnej wniosku i niezgodność uzasadnienia decyzji ze stanem faktycznym.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W.; określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; zasądzono od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej A. G. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant: st. sekr. sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich wdowy po kombatancie 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] nr [...] 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej A. G. kwotę 10(dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją ostateczną z dnia 31 grudnia 1998r., Nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 oraz art. 129 Kpa w zw. z art. 20 ust. 3 w związku z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a i art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz.950 z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek A. G. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 9 listopada 1998r., Nr [...], o pozbawieniu uprawnień wdowy po kombatancie Z. G., który posiadał uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w Odrodzonym Wojsku Polskim w okresie od października 1944r. do maja 1945r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż A. G. decyzją ZWZBoWiD w O. z dnia 04.08.1986r. otrzymała uprawnienia wdowy po kombatancie, a to Z. G., który posiadał uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w Odrodzonym Wojsku Polskim w okresie od października 1944r. do maja 1945r. Prowadząc postępowanie wyjaśniające Urząd otrzymał pismo z Komendy Wojewódzkiej Policji w O. informujące, że Z. G. pełnił służbę w PUBP w O. w okresie od 01.12.1949r. do 31.12.1956r., co spowodowało, iż decyzją z dnia 9.11.1998r., Nr [...], Kierownik Urzędu działając w oparciu o art. 22 ust.2 i art. 20 ust. 3 w zw. z art. 25 ust.2 pkt 1 lit. a i art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, pozbawił A. G. uprawnień wdowy po kombatancie. Ponowne rozpoznanie na wniosek A. G. z dnia 22 listopada 1998r. sprawy, bez wykazania przez wnioskodawczynię okoliczności o których stanowił art. 21 ust 3 w/w ustawy, powodował, że brak było podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji własnej z dnia 9 listopada 1998r.
W dniu 31 lipca 2002r. do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wpłynęło pismo A. G. datowane na dzień 29.07.2002r., w którym wnioskodawczyni powołując się na Uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2000r. zwróciła się z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy i przywrócenie uprawnień wdowy po kombatancie. We wniosku A. G. przedstawiła daty zapadłych uprzednio decyzji, ich treść oraz zasadnicze motywy oraz wskazała, iż ustawodawca w ustawie z dnia 24.01.1991r. o kombatantach stworzył możliwość przedłożenia dowodów na okoliczność pracy czy służby w Urzędzie Bezpieczeństwa z którego to uprawnienia jej mąż nie może skorzystać. Podniosła zatem, iż pozostaje więc jej oświadczenie, które składa po raz drugi, że w oparciu o posiadane wiadomości odnośnie służby jej męża Z. G. w Urzędzie Bezpieczeństwa w O. i w N., służba ta nie miała nigdy związku ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Dodała także, iż jej małżonek uzyskał uprawnienia kombatanckie za służbę w Odrodzonym Wojsku Polskim i nie został ich pozbawiony ani za życia, ani też po śmierci.
Pismem z dnia 02 stycznia 2002r. A. G. podkreśliła, iż zwróciła się do Urzędu o przywrócenie jej uprawnień wdowy po kombatancie w myśl Uchwały NSA i nie otrzymała do chwili obecnej żadnej decyzji, ani odpowiedzi.
Decyzją z dnia [...], Nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. działając na podstawie art. 154 § 1 i 2 Kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a oraz ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz.950 z późn. zm.), po rozpatrzenie wniosku A. G. odmówił zmiany decyzji własnej z dnia 31 grudnia 1998r., Nr [...], o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia 09 listopada 1998r. o pozbawieniu uprawnień wdowy po kombatancie.
W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, iż niemożliwym jest zmiana decyzji własnej o utrzymaniu w mocy decyzji o pozbawieniu uprawnień wdowy po kombatancie, gdyż A. G. w swoim wniosku nie powołała się na ustawowe przyczyny wznowienia, ani też na podstawy stwierdzenia nieważności uprzedniej decyzji i stąd też ten wniosek stosownie do art. 235 § 1Kpa zakwalifikowany został jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 Kpa. Argumentował organ, iż spełniona została pierwsza przesłanka z art. 154 Kpa, a mianowicie decyzja o której uchylenie wnosi strona jest decyzją ostateczną. Strona nie wykazał jednak, by za uchyleniem decyzji przemawiał interes społeczny lub jej słuszny interes, a okoliczności powołane we wniosku, oceny takiej nie uzasadniają. Podkreślił także organ, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż mąż strony nabył uprawnienia kombatanckie decyzją ZBoWiD w O. z dnia 04.10.1978r. z tytułu: "służby w odrodzonym Wojsku Polskim od X. 1944 do 05. 1945", jak również i to, że od 1 grudnia 1949 do 31 grudnia 1956r. pełnił służbę w organach bezpieczeństwa publicznego. W sporządzonym przez siebie życiorysie mąż strony napisał, iż brał operacyjnie udział w walce z reakcyjnym podziemiem, sabotażem, dywersją i szpiegostwem, a zatem w świetle powyższych dowodów uznać należało, iż zaszły podstawy do zastosowania art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust.2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach. Okoliczność, iż w aktach osobowych Z. G. nie ma dokumentów potwierdzających udział w walkach z formacjami zbrojnego podziemia nie ma wpływu na wynik sprawy, bowiem nie jest to równoznaczne z tym, że mąż wnioskodawczyni wykonywał wyłącznie zadania niezwiązane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości RP.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. G. Domagała się ponownego rozpatrzenia swojego wniosku, wyjaśniając, iż nie jest prawnikiem, żeby określić co jest podstawą prawną, która umożliwia jej wznowienie postępowania. Odwołującą podkreśliła, iż nie zgadza się z decyzją, a zawarte w niej uzasadnienie jest powtórzeniem poszerzonej o orzecznictwo uprzednio wydanej decyzji. Wskazała także, iż przytoczone orzecznictwo nie przystaje do stanu faktycznego tej sprawy. W jej ocenie pozbawienie jej uprawnień wtórnych jest niezgodne z prawem.
Decyzją z dnia [...], Nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 20 ust. 3 w związku z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a i art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz.950 z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek A. G. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...], Nr [...], o odmowie zmiany decyzji własnej o pozbawieniu uprawnień wdowy po kombatancie.
W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, iż po ponownym rozpoznaniu sprawy, biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego, uznał iż wniosek A. G. nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 16 Kpa wyraża zasadę trwałości decyzji ostatecznych, które mogą być wzruszone w trybie postępowania administracyjnego w ściśle określonych przez przepisy przypadkach. Jednym z takich wyjątków od zasady trwałości decyzji ostatecznych jest art. 154 Kpa. Argumentował organ, iż zawarta w tym przepisie przesłanka "słusznego interesu strony" nie może sprowadzać się do obchodzenia innych przepisów prawa, to jest w niniejszej prawie art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o kombatantach. Zdaniem organu niewątpliwie w interesie strony leży uniknięcie sankcji z wskazanego wyżej przepisu ustawy, jednakże organy administracji zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa, co powoduje, że stwierdzenie braku podstaw do zachowania przyznanych uprawnień kombatanckich skutkować musi podjęciem decyzji o ich pozbawieniu. Przytoczył nadto w uzasadnieniu ponownie organ stan faktyczny i przepisy prawa, które legły u podstaw pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie.
Z treścią powyższej decyzji nie zgodziła się A. G. We wniesionej skardze żądała ponownego szczegółowego rozpatrzenia jej skargi, ponieważ nie może się pogodzić z faktem, iż dobre imię jej małżonka zostało zniszczone faktem pracy w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego. Skarżąca podkreślała, iż jej małżonek pomógł wielu osobom, w ekstremalnych sytuacjach walczył o wolną Polskę, odznaczony został szeregiem medali i odznaczeń w tym również Krzyżem Kawalerskim za walkę z okupantem na froncie, a teraz to wszystko puszcza się w niepamięć. Skarżąca podkreślała także, iż z uwagi na charakter pracy męża nie mógł on jej opowiadać o osobach, którym pomógł, a tym samym i ona nie jest wskazać ich nazwisk. W życiorysie zaś napisał, że uczestniczył w działalności operacyjnej, bowiem czuł się zagrożony.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu odpowiedzi podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując dodatkowo, iż wniosek skarżącej zakwalifikowany został na podstawie art. 235 § 1 Kpa jako wniosek o uchylenie decyzji na podstawie przepisu art. 154 § 1 Kpa. Skarżąca nie wskazała na jakiekolwiek okoliczności, by za wzruszeniem ostatecznej decyzji przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie z przyczyn w niej podniesionych.
Skarga A. G. wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004r. i stąd też w oparciu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271) przedmiotowa sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny, którym jest na mocy § 1 pkt 9 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wynika konsekwencja, co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. III SA 4731/97 – LEX nr 37180).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym.
Przedmiotem oceny jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], Nr [...] , który działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 20 ust. 3 w związku z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a i art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz.950 z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek A. G. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...], Nr [...], o odmowie zmiany decyzji własnej o pozbawieniu uprawnień wdowy po kombatancie.
Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją wykazał, iż narusza ona przepisy postępowania.
Zgodzić należy się z organem, iż art. 16 Kpa statuuje zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Zasada ta ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, iż decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym (por. komentarz do art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego pod redakcją prof. dr hab. Barbary Adamiak).
Od tej reguły ostateczności załatwienia sprawy ustawodawca dopuścił wyjątki, wyznaczając jednocześnie warunki odstąpienia od niej. Mianowicie decyzja ostateczna może być wzruszona:
- przez uchylenie decyzji w trybie postępowania w sprawie uchylenia decyzji prawidłowej lub dotkniętej wadą niekwalifikowana (art. 154, art. 155, art. 161Kpa)
- przez uchylenie decyzji w trybie postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 145 §1 Kpa w związku z art. 151 §1 pkt 2 Kpa,
- przez stwierdzenie nieważności w trybie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (art. 156 §1 Kpa),
- przez uchylenie lub zmianę decyzji na podstawie przepisów szczególnych.
W świetle powyższego organ zobowiązany był w ramach wszczętego na skutek wniosku skarżącej A. G. postępowania do jednoznacznego ustalenia i wyjaśnienia na jakiej podstawie i w jakim trybie winno się ono toczyć.
Organ bowiem dostrzegł, iż decyzją ostateczną z dnia 31 grudnia 1998r., Nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 oraz art. 129 Kpa w zw. z art. 20 ust. 3 w związku z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a i art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz.950 z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek A. G. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 9 listopada 1998r., Nr [...], o pozbawieniu uprawnień wdowy po kombatancie Z. G., który posiadał uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w Odrodzonym Wojsku Polskim w okresie od października 1944r. do maja 1945r.
Ponowne, zatem prowadzenie postępowania w tej samej sprawie wymagało wystąpienia jednej z okoliczności na które wskazywano wyżej, a które pozwalałyby na wzruszenie w/w ostatecznej decyzji.
Zgodnie z art. 7 i art. 77§1 KPA organ administracji publicznej w toku postępowania zobowiązany był pojąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Oznacza to zatem, iż to organ administracji publicznej, a nie strona postępowania miał obowiązek podjąć kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto to właśnie organ administracji publicznej jako podmiot kierujący postępowaniem, a nie strona postępowania, obowiązany jest, zgodnie z art. 77 KPA, w sposób wyczerpujący zebrać, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy. (por wyrok WSA w Warszawie z 09.04.2004r., II SA 1631/03; podobnie wyrok NSA z 23.04. 2002r. syg. I SA 274/02; wyrok NSA z 01.04.2002r., syg. V SA 115/01).
W granicach działania organu administracji publicznej, w ramach norm prawnych postępowania administracyjnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, zawarte jest między innymi zobowiązanie organu do prawidłowego ustalenia przedmiotu postępowania oraz treści wniosku. Dokonanie takiego ustalenia mieści się bowiem w dyspozycji art. 7 i 77 Kpa.
Organ winien, zatem ustalić, czy skarżąca wskazuje na jakieś ustawowe podstawy wznowienia postępowania (art.145 § 1 Kpa, art. 145a Kpa), czy też wnosi o ponowne rozpoznanie sprawy w trybie art. 154 Kpa, czy też jej żądanie zmierza do stwierdzenia nieważności decyzji, albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu. Dopiero, zatem ustalenie tych okoliczności pozwoliłoby organowi na prawidłowe zakwalifikowanie i poprowadzenie postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej związane są, bowiem żądaniem strony i nie mogą zmieniać jego treści i uruchamiać według własnej oceny właściwego trybu postępowania. W razie wątpliwości, co do treści żądania strony, organ administracji publicznej powinien wezwać stronę do dokładnego określenia żądania oraz trybu postępowania w jakim ma się ono toczyć. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. nie dokonał powyższego, ani prowadząc postępowanie w I instancji postępowanie, ani też następnie w II instancji, nie żądał uzupełnienia wniosku o te okoliczności. Samo zaś zamieszczenie w treści wniosku sformułowania "ponowne" nie upoważniało organu do dokonania takiej kwalifikacji trybu postępowania, tym bardziej jeśli się zważy, iż możliwości powtórnego rozpoznania sprawy strona upatrywała w uchwale NSA oraz w oświadczeniu, że w oparciu o posiadane wiadomości odnośnie służby jej męża Z. G. w Urzędzie Bezpieczeństwa w O. i w N., służba ta nie miała nigdy związku ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Taka zatem treść wniosku, a następnie odwołania w którym zarzucała organowi, iż nie jest prawnikiem, żeby określić co jest podstawą prawną, która umożliwia jej wznowienie postępowania, nie pozwalała organowi na jednoznaczne uznanie i przyjęcie, iż wniosek skarżącej opiera się na dyspozycji art. 154Kpa.
Należy także podkreślić, iż organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, jednocześnie, iż wniosek A. G. nie jest kompletny, bowiem nie zawiera wykazania interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Ten brak we wniosku skarżącej stanowił między innymi przyczynę odmowy zmiany decyzji. Z ogólnych zaś zasad postępowania administracyjnego wynika dla organu zobowiązanie do udzielenia stronie informacji faktycznej i prawnej (art. 9 Kpa). Powyższe oznacza obowiązek udzielania stronie informacji o okolicznościach faktycznych prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W wyroku z dnia 23 lipca 1992r., III ARN 40/92, SN przyjął, iż obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy (art. 9 Kpa) powinien być rozumiany szeroko, jak to jest możliwe. Obowiązkiem organu administracji publicznej, a takowym jest Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., jest obowiązek czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W tym celu organ winien udzielić im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ nie tylko nie udzielił skarżącej żadnych wskazówek, ani informacji, ale także nie zażądał uściślenia, czy też uzupełnienia złożonego w dniu 29 lipca 2003r. wniosku.
Uprawnienie do uruchomienia według własnej oceny właściwego trybu postępowania nie wynikało także, wbrew stanowisku organu, z dyspozycji art. 235 Kpa, który odnosi się wyłącznie do skarg w rozumieniu art. 227 i w ścisłym słowa znaczeniu, a tym samym zawężając do nich zakres przedmiotowy postępowania.
W świetle zatem powyższego uznać należało, iż organ administracji naruszył przepisy postępowania, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej.
Wskazanie, co do dalszego postępowania przez organ wynika z powyższych rozważań.
W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu...(Dz. U Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w pkt 2 i 3 oparto na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi., art. 55 ust. 1 ustawy o NSA w związku z art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło