II OZ 301/05
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2005-05-06
Skład orzekający: T. Kobylecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadnione, gdy skarżący zataił posiadanie współwłasności drugiego domu?Ratio decidendi
Cofnięcie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadnione, gdy okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Skarżący ma obowiązek wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a złożenie nieprawdziwych oświadczeń lub zatajenie prawdy skutkuje odpowiedzialnością karną i może prowadzić do cofnięcia przyznanego prawa pomocy.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przyznał skarżącemu A. T. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Następnie, po sprawdzeniu oświadczenia skarżącego, Sąd cofnął przyznane prawo pomocy, uznając, że skarżący zataił współwłasność drugiego domu. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie, podtrzymując prośbę o zwolnienie z kosztów ze względu na trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA T. Kobylecka (spr.), Sędziowie NSA, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 stycznia 2005r. sygn. akt II SA/Rz 569, 570, 571/04 o cofnięciu skarżącemu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skarg A. T. na decyzje Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 maja 2004r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: - oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2004r., sygn. akt II SA/Rz 569, 570, 571/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przyznał skarżącemu A. T. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wskutek wystąpienia K. K. Sąd powziął wątpliwość co do wiarygodności oświadczenia skarżącego i po dokonaniu stosownych sprawdzeń postanowieniem z dnia 19 stycznia 2005r. cofnął przyznane prawo pomocy. W uzasadnieniu postanowienia podano, że złożone przez skarżącego oświadczenie nie odpowiadało prawdzie, gdyż we wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazał on posiadanie jedynie domu drewnianego pomijając, iż jest współwłaścicielem także drugiego murowanego domu.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący A. T., ponawiając prośbę o zwolnienie z kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację materialną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Składając wniosek, ubiegający się o przyznanie prawa pomocy zostaje uprzedzony o treści art. 233 § 1 Kodeksu karnego o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy.
Stosownie do art. 249 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć. W myśl art. 263 powołanej ustawy o cofnięciu przyznania prawa pomocy orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym.
Orzekając w niniejszej sprawie o cofnięciu przyznaniu prawa pomocy Sąd I instancji ocenił okoliczności powołane przez wnioskodawcę, a w tym dane zamieszczone na urzędowym formularzu oraz skonfrontował je z dokumentami nadesłanymi przez Burmistrza Gminy i Miasta Strzyżów, które poddają w wątpliwość rzetelność oświadczenia wnioskodawcy.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, przy czym wskazać należy, iż w zażaleniu skarżącego brak jest zarzutów odnoszących się do prawidłowości przeprowadzonych przez Sąd ustaleń.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło