II SA/Wr 2853/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-05-10
Skład orzekający: WSA Elżbieta Kmiecik, WSA Ewa Janowska, Asesor sądowy Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda pozostawał w bezczynności w rozumieniu przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewykonanie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda nie pozostawał w bezczynności, ponieważ podjął działania zgodne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydanie przez organ odwoławczy decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania, a następnie oddalenie skargi przez NSA w kontroli legalności tej decyzji, świadczy o wykonaniu wyroku sądu, a nie o bezczynności. Niezadowolenie strony z długotrwałości postępowania nie jest podstawą do uwzględnienia skargi na bezczynność.Stan faktyczny
Skarżąca T. K. wniosła skargę na bezczynność Wojewody, zarzucając mu niewykonanie trzech orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym wyroku z dnia 17 września 1998 r. dotyczącego pozwolenia na użytkowanie komina. Skarżąca podnosiła również zarzuty dotyczące nierównego traktowania, prowadzenia sprawy sprzecznie z Kpa, niedopuszczania dowodów, przewlekłości postępowania i ignorowania orzeczeń sądu. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, wskazując na przebieg postępowania i wydane decyzje, które miały realizować wyroki sądu. Sąd rozpoznał sprawę, uznając, że Wojewoda nie pozostawał w bezczynności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędziowie: WSA Ewa Janowska Asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant: Katarzyna Johan po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego oddala skargę.
Skargą z dnia 19 grudnia 2003 r. skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu T. K. postawiła Wojewodzie [...] zarzut niewykonania przez niego trzech orzeczeń NSA, w tym wyroku zapadłego w dniu 17 września 1998 r. w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 3 marca 1997 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie dobudowanego komina centralnego ogrzewania do budynku mieszkalnego, a zawisłej pod sygnaturą akt II SA/Wr 414/97.
W wywodach skargi i pisma procesowego z dnia 10 marca 2004 r. skarżąca dowodziła, że w działaniach Wojewody [...] dopatruje się bezczynności organu, polegającej na niewykonaniu zgodnie ze wskazaniami NSA trzech jego orzeczeń wydanych w sprawie. Skarżąca przedstawiła w skardze przebieg postępowania administracyjnego podkreślając, że prawidłowe ukierunkowanie sprawy przez organ II instancji "zakończyło by sprawę wraz z wydanym postanowieniem w dniu 2.04.1996 r." Nadto T. K. zarzuciła organom I i II instancji nierówne traktowanie stron, prowadzenia sprawy sprzecznie z art. 6 - 12 Kpa, niedopuszczenia dowodów strony art. 75, 77, 78, 80, 81. 86 Kpa, utwierdzanie współwłaściciela w bezkarnym postępowaniu w dostarczeniu dowodów poświadczających nieprawdę, zrzucanie odpowiedzialności z jednego urzędu na drugi, przewlekłość postępowania, ignorowanie orzeczeń sądu, dowodów i 3 skarg strony skierowanych do Wojewody [...] w dniu 28.05.2003 r., 17.06.2003 r., 03.11.2003 r. Uzyskane odpowiedzi, w ocenie skarżącej są wymijające i sprzeczne z trzema orzeczeniami NSA O/Z we Wrocławiu. Zdaniem skarżącej skoro organ ma żądania w stosunku do niej i nakłada na nią różne zobowiązania, to zobligowany jest do wykonania zobowiązań wynikających z orzeczeń sądu, tj." do szczegółowego wyjaśnienia spornych kwestii."
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że odpowiedź ta jest kontynuacją odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 24 czerwca 2004 r., nr [...], w którym szczegółowo opisano przebieg postępowania prowadzonego przez organy I i II instancji. Wojewoda podnosił, iż po wyroku z dnia 7 listopada 1996 r. sygn. akt II /Wr 54/96 Naczelnego Sądu Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wydana została przez Wojewodę [...] kolejna decyzja z dnia 3 marca 1997 r., na którą wniesiona została skarga przez T. K. Po rozpoznaniu tej skargi, NSA we Wrocławiu wyrokiem z dnia 17 września 1998 r., syg. akt. II SA/Wr 414/97, uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że organ nie może dokonać oceny zdatności komina do użytkowania na podstawie Polskiej Normy PN-89/B-10425 oraz, że organ winien dać możliwość skarżącej usunięcia nakazów wskazanych w opiniach dotyczących komina. Uzasadniał także organ, iż z pisma skarżącej z dnia 10 lutego 1997 r. do Wojewody [...] wynika jednoznacznie, że skarżąca tkwi w przekonaniu o prawidłowości wybudowania komina i nie zamierza współpracować z organami w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości w legalizowanym kominie.
Nieuzasadniony zdaniem - organu jest, zarzut skarżącej dotyczący przewlekłego załatwienia sprawy, ponieważ po otrzymaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 1998 r. w dniu 12 listopada 1998 r. (zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru jakie znajduje się w aktach sprawy), kolejna decyzja organu II instancji została wydana 3 grudnia 1998 r., tj. przed upływem miesięcznego terminu o którym stanowi kodeks postępowania administracyjnego.
Nietrafione są zarzuty skarżącej odnoszące się do ignorowania wyroków oraz skarg wnoszonych do Wojewody [...] z dnia 28.05.2003 r., 17.06.2003 r., 3.11.2003 r., ponieważ po otrzymaniu wyroku NSA organ II instancji zgodnie z zaleceniami wyroku, za każdym razem podejmował działania w celu wydania stosownej decyzji, jak również udzielił odpowiedzi na ww. skargi.
Na rozprawie w dniu 10 maja 2005 r. skarżąca oświadczyła, że podtrzymuje stanowisko zawarte w skardze, zarzuca organom bezczynność związaną z nie przekazaniem wyroku z dnia 17 września 1998 r. do organu I instancji celem ustalenia stanu faktycznego i prawnego w świetle posiadanych dowodów I i II instancji.
Pełnomocnik organu argumentował, iż NSA wyrokiem z dnia 17 września 1998 r. uchylił tylko i wyłącznie, do ponownego rozpoznania decyzję Wojewody [...] z dnia 3 marca 1997 r., co oznaczało, iż ten właśnie organ winien uzupełnić postępowanie dowodowe.
Strony zgodnie przyznały, iż w dniu 3 grudnia 1998 r. wydana została przez organ II instancji decyzja uchylająca decyzję z dnia 20 września 1995 r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji oraz, iż NSA we Wrocławiu kontrolując legalności tej decyzji oddalił skargę wyrokiem z dnia 19 stycznia 2001 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga T. K. wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 r. i stąd też w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) przedmiotowa sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny, którym jest na mocy § 1 pkt 9 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Skarżąca T. K. w złożonej skardze zarzuca Wojewodzie [...] niewykonanie min. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 1998 r., syg. akt. II SA/Wr 414/97, lecz nie precyzuje jednoznacznie swojego żądania, ani też nie wskazuje jego podstawy prawnej. Niewykonanie wskazanego wyroku NSA z dnia 17 września 1998 r., sprowadza się, zdaniem skarżącej, do nie przekazania tegoż wyroku organowi I instancji, celem ustalenia stanu faktycznego i prawnego w świetle posiadanych dowodów I i II instancji.
Skarga skarżącej rozważana była w dwóch aspektach zakreślonych przepisem art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisem art. 3 § 2 pkt 8 tejże ustawy.
Analiza treści skargi oraz oświadczenia skarżącej złożonego na rozprawie w dniu 10 maja 2005 r. prowadzą do wniosku, iż w niniejszej sprawie, nie znajdzie zastosowania art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu..., bowiem skarga o której stanowi ten przepis różni się od skarg przewidzianych w art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu i w przepisach szczególnych.
Zgodnie z art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu... w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny." Wykładnia gramatyczna tegoż przepisu prowadzi do wniosku, że na jego podstawie skarżący może żądać od sądu administracyjnego wyłącznie wymierzenia grzywny w związku z niewykonaniem wyroku.
Godzi się także wskazać, iż w dacie wniesienia skargi przez skarżącą, odpowiednikiem art. 154 Prawa o postępowaniu był art. 31 ust. l ustawy NSA, który także stanowił, że gdy organ, którego działania lub bezczynności dotyczy orzeczenie sądu, nie wykonał w całości lub w części tego orzeczenia, to uprawniony podmiot mógł złożyć skargę oraz żądać wymierzenia temu organowi grzywny.
Skarżąca takiego wniosku o ukaranie grzywną organu nie zgłosiła, ani w skardze, ani też w toku rozprawy w dniu 10 maja 2005 r.
W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że skarżąca zarzuca organom bezczynność o której stanowi art. 3 § 2 pkt 8 w odniesieniu do aktów i czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, gdyż w istocie sytuacja jaka została uregulowana w art. 154 § 1, oznacza bezczynność w postępowaniu administracyjnym zaistniałą po wydaniu wyroku uwzględniającego skargę przez sąd administracyjny.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu - sąd rozpoznaje skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 pkt. 1- 4, a to decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten, będąc właściwym rzeczowo i miejscowo do rozpoznania sprawy, nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja lub postanowienia nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i przypadku, gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji, jeżeli oczywiście w odniesieniu do danej decyzji lub postanowienia istnieje możliwość uruchomienia toku instancyjnego (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Tadeusz Woś, Hanna Knysiak - Molczyk, Marta Romańska; Lexis-Nexis, W-wa 2005 r., str. 86) Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu do załatwienia sprawy. Terminy do załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym określają przepisy art. 35 kpa i przekroczenie tych terminów oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu.
Do warunków formalnych dopuszczalności skargi, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu, należy wyczerpanie środków zaskarżenia (art. 52 §1 cyt. wyżej ustawy). Dotyczy to także skarg na bezczynność organów. Skarżąca spełniła ten wymóg (pisma skarżącej - 28.05.2003 r., 17.06.2003 r., 3.11.2003 r.) i dlatego Sąd mógł przejść do merytorycznej oceny wniesionej skargi.
W rozważanym przypadku mamy do czynienia ze skargą na bezczynność organu odwoławczego. Uznanie przez sąd bezczynności organu w trybie art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu wymaga stwierdzenia, że organ, którego działania lub bezczynności dotyczy orzeczenie Sądu, nie wykonał tego orzeczenia. W niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że Wojewoda [...], nie wykonał przeczenia Sądu. Niesporne jest bowiem, że w dniu 3 grudnia 1998 r., organ II instancji wydał decyzję w której uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 20 września 1995 r., Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny we Wrocławiu kontrolując legalności tej decyzji oddalił skargę T. K. wyrokiem z dnia 19 stycznia 200l r., syg. akt IISA/Wr 18/99. Powyższe orzeczenie sądu oznacza, iż Wojewoda [...] wykonał tym samym wyrok z dnia 17 września 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 414/97, który uchylił tylko decyzję organu II instancji.
Wojewoda [...], w ocenie sądu, nie pozostawał w bezczynności, gdyż zachował się zgodnie z regułami wynikającymi z art. 35 Kpa. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy, w przypadku wyroku uchylającego lub stwierdzającego nieważność postępowania liczy się od dnia wpływu akt do organu (art. 286 § 2 ustawy o p.s.a). Wojewoda [...] otrzymał akta sprawy z Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 12 listopada 1998 r., zaś kolejną decyzję wydał w dniu 3 grudnia 1998 r. W świetle powyższych faktów, co do których strony są zgodne, nie sposób uznać, iż po stronie organu doszło do bezczynności w załatwieniu sprawy.
Niezadowolenie skarżącej z postępowania organu i długotrwałości postępowania administracyjnego, wobec aktywności procesowej stron tego postępowania, nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi. Niezastosowanie się zaś organu do oceny prawnej zawartej w wyroku może być tylko podstawą uchylenia decyzji, oczywiście po ewentualnym zaskarżeniu jej do Sądu, natomiast nie może być ocenione jako bezczynność organu, czy też utożsamiane, jak w niniejszej sprawie, z niewykonaniem wyroku Sądu.
Mając zatem powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło