I FSK 936/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zubrzycki ( spr. ) Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek Sędzia NSA del. Przemysław Dumana Protokolant Ewa Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2006r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2005r. sygn. akt I SA/Łd 203/05 w sprawie ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania w sprawie podatku obrotowego za 1993r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M.C. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi kwotę 240 zł ( słownie: dwieście czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3. przyznaje adw. L.W. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi koszty nieopłaconej pomocy prawnej adwokata z urzędu w kwocie 120 zł ( sto dwadzieścia złotych ). Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania w sprawie podatku obrotowego za 1993 r. W powyższym postanowieniu organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie M. C. z dnia 10 września 2004 roku od decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Sałaty z dnia [...] określającej należne zobowiązanie podatkowe w podatku obrotowym za 1993 r. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona podatnikowi w miesiącu maju 1995 r. i zawierała pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania, natomiast odwołanie zostało złożone dopiero w dniu 10 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku uznał, że skarga na przedmiotowe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi nie jest zasadna i na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił ją. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bądź prawa procesowego, gdyż z zachowanej dokumentacji sprawy niespornie wynika, iż decyzję z dnia [...] skarżący odebrał w maju 1995 r., którą to okoliczność sam potwierdził. Termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji upływał zatem najpóźniej w miesiącu czerwcu 1995 r. Odwołanie od decyzji zostało złożone przez skarżącego w Izbie Skarbowej w Łodzi w dniu 10 września 2004 roku, czyli 9 lat po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Mając to na uwadze sąd wojewódzki za prawidłowe uznał rozstrzygnięcie organu odwoławczego, który w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze kasacyjnej M. C., działając przez pełnomocnika z urzędu, będącego adwokatem, zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 223 § 1 i 2 pkt 1 oraz 228 § 1 pkt. 1 w związku z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej polegające na przyjęciu wbrew wykładni językowej i celowościowej przedmiotowej normy, iż organ podatkowy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania bez równoczesnego rozważania argumentów skarżącego w przedmiocie przywrócenia terminu, podczas gdy prawidłowa wykładnia gramatyczna i celowościowa prowadzi do wniosku, że odwołanie zostało wniesione w sytuacji braku winy po stronie skarżącego w uchybieniu terminu w kontekście wskazywanych przez M. C. okoliczności zarówno podmiotowych jak i przedmiotowych. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu dotyczącym okoliczności zbadania przez Sąd jedynie legalności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, gdyż takie stanowisko zawęża krąg przyczyn uprawniających do przywrócenia terminu i podważa zasadę prawidłowego interpretowania regulacji ustawowych, jak również pozostaje w sprzeczności z zasadami państwa prawa i racjonalności ustawodawcy. Wskazano także, że skarżący wielokrotnie podkreślał, iż obawy o zdrowie i życie jak również stan psychiczny uniemożliwił mu złożenie odwołania w wymaganym terminie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wskazując, że zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej są nieuzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca strona - na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zarzuciła naruszenie, jak określiła "prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie dyspozycji art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 162 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa". Zarzut naruszenia powyższych przepisów przez Sąd pierwszej instancji jest niezasadny, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Przede wszystkim stwierdzić należy, że podnosząc zarzut naruszenia ww. przepisów, bezpodstawne jest twierdzenie, że są to przepisy prawa materialnego, bowiem przepisy te, jako wymienione w dziale IV Ordynacji podatkowej "Postępowanie podatkowe" są przepisami postępowania, określającymi tryb postępowania organów podatkowych w razie uchybienia terminu procesowego i złożenia wniosku zainteresowanego o jego przywrócenie (art. 162 § 1) oraz trybu wnoszenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji i formy stwierdzenia jego niedopuszczalności (art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 228 § 1 pkt 1). Tymczasem zaskarżeniu skargą kasacyjną podlega wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jako Sądu I instancji, co powoduje, że w skardze kasacyjnej od tego wyroku skutecznie można powoływać się tylko na naruszenie przepisów postępowania, regulujących postępowanie przed tym sądem. Od 1 stycznia 2004 r. postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a nie Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie mógł w swoim postępowaniu poprzedzającym wydanie wyroku w dniu 11 maja 2005 r. - dopuścić się naruszenia art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 162 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa, bowiem w ramach swojego postępowania Sąd ten dokonywał jedynie oceny poprawności stosowania tych przepisów przez organy podatkowe, działając w oparciu o ustawowe przepisy regulujące zasady jego procedowania. W tej sytuacji pragnąć w sposób skuteczny sformułować zarzuty kasacyjne, należało w oparciu o przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskazać naruszenie obowiązujących Sąd pierwszej instancji ustawowych zasad dokonywania oceny poprawności wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej, poprzez podniesienie stosownych zarzutów naruszenia przepisów tejże ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Ponieważ w złożonej skardze kasacyjnej tego nie uczyniono, skarga ta nie może zostać uwzględniona. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie przepisów art. 184 oraz art. 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji wyroku. Podstawę określenia wysokości opłaty za czynności ustanowionego z urzędu pełnomocnika stanowi § 19 i 20 oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).