I SA/Wa 216/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Krystyna Kleiber Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim-Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2005 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z [...] listopada 2003 r., numer [...]; 2. stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. H. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 216/04 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2004 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2003 roku numer [...] Prezydenta Miasta W. o odmowie nabycia przez użytkownika wieczystego prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ulicy [...] oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni [...] m² objętej treścią Kw.[...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że aktem notarialnym z dnia [...] sierpnia 1964 roku Repertorium A numer [...] przedstawiciel Skarbu Państwa w wykonaniu decyzji z [...] maja 1964 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej w W. ustanowił na rzecz E. D. na okres 99 lat wieczyste użytkowanie działki gruntu położonej w W. przy ulicy [...] oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] arów [...] metrów kwadratowych, dla której to nieruchomości jest urządzona księga wieczysta Kw.[...]. Aktem notarialnym z dnia [...] maja 1991 roku Repertorium [...] R. W., córka i jedyna spadkobierczyni J. W., przeniosła na rzecz W. i A. małżonków H. prawo użytkowania wieczystego działki gruntu położonej w W. przy ulicy [...] oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] arów [...] metrów kwadratowych, dla której to nieruchomości urządzona jest księga wieczysta Kw.[...] oraz przeniosła na małżonków H. prawo własności budynku mieszkalnego-segmentu, znajdującego się na w/w działce gruntu. Z treści aktu notarialnego wynika także, że J. W. stał się użytkownikiem wieczystym gruntu i właścicielem budynku na podstawie umowy sprzedaży i przeniesienia własności nieruchomości, sporządzonej w dniu 5 grudnia 1966 roku . Z treści notatki z ewidencji gruntów z 13 października 2003 roku wynika, że działka gruntu położona w W. przy ulicy [...], posiada powierzchnię [...] m² i jest oznaczona numerem [...] oraz stanowi własność Miasta W. W dniu 15 lipca 2003 roku A. H. powołując się na przepisy ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego ( Dz. U. 64/03, poz.592) wystąpiła z wnioskiem o nieodpłatne przekształcenie prawa wieczystego użytkowania, przysługującego jej do działki gruntu położonej w W. przy ulicy [...], w prawo własności. Decyzją z dnia [...] listopada 2003 roku numer [...] Prezydent W., działając w oparciu o przepis art.1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości ( Dz. U. 113/01, poz.1209 ze zmianami), odmówił A. H. wydania decyzji o nabyciu przez użytkownika wieczystego prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ulicy [...] oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni [...] m², dla której to nieruchomości jest urządzona księga wieczysta Kw.[...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2003 roku numer [...] Prezydenta W. Na decyzję z dnia [...] stycznia 2004 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. H. Skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego a w szczególności art.1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości ( Dz. U. 113/01, poz.1209 ze zmianami) poprzez błędną jego wykładnie i niewłaściwe zastosowanie. Ponadto skarżąca wskazała, że w dniu 26 maja 1990 roku grunt znajdował się w użytkowaniu wieczystym osoby fizycznej będącej jej poprzednikiem prawnym, a w dacie wejścia w życie ustawy grunt pozostawał w użytkowaniu wieczystym A. H. jako następcy prawnego poprzedniego użytkownika wieczystego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art.1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości ( Dz. U. 113/01, poz.1209 ze zmianami) w brzmieniu nadanym przez ustawę z 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego ( Dz. U. 64/03, poz.592). W tym miejscu wskazać należy, że przepis art.15 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego nadał nowe brzmienie przepisowi art.1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, a nowe brzmienie w/w przepisu prawa stało się obowiązujące w dacie wejścia w życie ustawy z 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego. Z treści art.19 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego wynika, że weszła ona w życie 16 lipca 2003 roku. Jednocześnie przepis o charakterze przepisu przejściowego, art.17 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego stanowił, że do postępowań wszczętych na podstawie ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego stosuje się przepisy prawa w brzmieniu nadanym przez tę ustawę. Przypomnieć należy, że przepis art.1 ust.2 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, przed zmianą jego brzmienia wprowadzoną ustawą o kształtowaniu ustroju rolnego stanowił, że " na wniosek osoby, o której mowa w ust.1, a także osoby fizycznej, będącej jej następcą prawnym, złożony nie później niż w ciągu czterech lat od dnia wejścia w życie ustawy, starosta- w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa albo wójt ( burmistrz, prezydent miasta) starosta lub marszałek województwa w odniesieniu do nieruchomości będących własnością jednostki samorządu terytorialnego wydaje decyzję o nabyciu prawa własności nieruchomości". Poza sporem pozostaje okoliczność, że organy administracji publicznej winny brać pod uwagę zmiany w treści obowiązujących przepisów prawa i rozstrzygać w oparciu o przepisy prawa w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji. Przepis art.1 ust.1 ustawy z 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości ( w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji) stanowi, że osoby fizyczne będąca w dniu 26 maja 1990 roku oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikiem wieczystym lub współużytkownikiem wieczystym nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust.3, stała się ostateczna. Natomiast przepis art.1 ust.2 w/w ustawy ( w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji) stanowi, że prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust.1 ustawy. W tym stanie rzeczy, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie , stanowisko organów administracji publicznej wskazujące, że przepis art.1 ust.2 ustawy określa jedynie krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia prawa własności jest nie do przyjęcia w obowiązującym stanie prawnym. Stanowisko takie mogłoby być uzasadnione w odniesieniu do treści przepisu art.1 ust.1 i ust.2 ustawy w brzmieniu obowiązującym przed zmianą wprowadzoną ustawą z 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego. W stanie prawnym obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji brak jest podstaw do uznania, że następcy prawni osób, o których mowa w art.1 ust.1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości nie nabywają prawa własności nieruchomości jeżeli wykażą, że są następcami prawnymi tych osób, a nieruchomość jest zabudowana na cele mieszkaniowe lub stanowi nieruchomość rolną. Natomiast przepis art.1 ust.1 w/w ustawy wskazuje na osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 roku oraz w dniu wejścia w życie ustawy ( 24 październik 2001 rok) użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe lub stanowiącej nieruchomość rolną. Następstwo prawne, o którym mowa w art.1 ust.2 ustawy odnosi się więc zarówno do osób które były użytkownikami wieczystymi nieruchomości w dacie 26 maja 1990 roku jak i do osób, które były użytkownikami wieczystymi w dacie wejścia w życie ustawy. Następcy prawni osób wymienionych w art. 1 ust.1 nabywają prawo własności nieruchomości i ich ustawowe uprawnienia nie ograniczają się jedynie do złożenia stosownego wniosku. Nabycie własności nieruchomości następuje z mocy prawa a ostateczna decyzja stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. Z uwagi na powyższe uznać należy, że pojęcie następstwa prawnego, jakim posługuje się przepis art.1 ust.2 ustawy, należy rozumieć w ten sposób, że dotyczy ono każdego następstwa prawnego prowadzącego do nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o której mowa w art.1 ust.1 ustawy. W tym stanie rzeczy zbycie w formie prawem przewidzianej, przez osobę fizyczną będącą w dniu 26 maja 1990 roku użytkownikiem wieczystym nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe, prawa wieczystego użytkowania do tej nieruchomości przed datą wejścia w życie ustawy o nabywaniu przez użytkownika wieczystego prawa własności nieruchomości, nadaje nabywcy tego prawa status następcy prawnego osoby, o której mowa w art.1 ust.1 ustawy. Organy administracji publicznej winny więc ocenić przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, czy A. H. (będąc jednocześnie jedyną spadkobierczynią po zmarłym w dniu 7 sierpnia 1996 roku W. H.) może zostać uznana za następcę prawnego w rozumieniu art.1 ust.2 ustawy, w sytuacji gdy uzyskała prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości w drodze dwustronnej czynności prawnej dokonanej w dniu [...] maja 1991 roku ze spadkobierczynią zmarłego użytkownika wieczystego, któremu prawo to przysługiwało w dniu 26 maja 1990 roku. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.a, art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.