I SA/Wa 448/04

WyrokWSA w Warszawie2005-05-11

Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Cezary Pryca, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznanie zasiłku celowego w ramach uznania administracyjnego, przy uwzględnieniu ograniczonych środków finansowych ośrodka pomocy społecznej, może być uznane za zgodne z prawem, nawet jeśli przyznana kwota nie zaspokaja w pełni potrzeb wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że jego przyznanie i wysokość zależą od oceny organu, sytuacji materialnej i osobistej wnioskodawcy oraz możliwości finansowych ośrodka. Ograniczone środki finansowe ośrodków pomocy społecznej uzasadniają rozdzielanie funduszy między potrzebujących, co może skutkować przyznaniem świadczenia w kwocie nie w pełni zaspokajającej oczekiwania wnioskodawcy. Jeśli organ prawidłowo wykazał, że przyznana kwota nie była niższa od świadczeń tego rodzaju udzielonych innym osobom w tym samym okresie, a nawet ją przewyższała, nie naruszył prawa ani granic uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej przyznającą K. F. zasiłek celowy w wysokości 200 zł na opłaty miesięczne. Skarżąca kwestionowała wysokość zasiłku, twierdząc, że nie wystarcza na utrzymanie trzyosobowej rodziny bez dochodów i zarzucając niewłaściwe wydatkowanie środków przez ośrodek. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Kolegium.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędziowie NSA Cezary Pryca, del. WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Lucyna Picho, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2005 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. I SA/Wa 448/04 Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., nr: [...] utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr: [...] przyznającą K. F. w miesiącu grudniu 2003 r. świadczenie w formie zasiłku celowego w wysokości 200 zł. z przeznaczeniem na opłaty miesięczne. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium podało, iż podstawę przyznania zasiłku celowego stanowił art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, w myśl którego, "w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej". Organ przyznając ten zasiłek działa w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, iż bierze pod uwagę sytuację materialną i osobistą wnioskodawcy jak również możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w L. w piśmie z dnia 26 stycznia 2004 r. wyjaśnił, że w IV kwartale 2003 r. Gmina przeznaczyła na zasiłki celowe kwotę [...] zł., z której udzielono [...] zasiłków celowych - średnio po [...] zł., kwotę [...] zł., którą przeznaczono na paczki żywnościowe dla [...] rodzin, każda paczka po [...] zł. oraz kwotę [...] zł. przeznaczoną na paczki dla [...] dzieci, każda paczka po [...] zł. Wobec zaistniałych okoliczności organ I instancji stwierdził, że przyznany zasiłek przekracza średnią kwotę przyznanych zasiłków celowych. Nadto organ podkreślił, że K. F. objęta jest pomocą Ośrodka Pomocy Społecznej w L., jednak kwoty przyznawanych świadczeń nie są dla niej satysfakcjonujące. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło treść art. 3, art. 4, art. 43 ustawy o pomocy społecznej oraz treść art. 104 i art. 108 kpa, o których wyjaśnienie zwróciła się K. F. w złożonym odwołaniu. Kolegium pouczyło odwołującą o możliwości ubiegania się o dalszą pomoc, natomiast w kwestii oceny innych decyzji wydawanych przez Dyrektora, które mogą stanowić przedmiot odrębnej skargi, jako organ właściwy wskazało Radę Miejską w L. W ocenie Kolegium, mimo niewątpliwie trudnej sytuacji, w jakiej znalazła się rodzina wnioskodawczyni zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożyła K. F. zarzucając decyzji niezgodność z prawem. Skarżąca kwestionuje przyznanie jej zasiłku w wysokości [...] zł., kwota ta bowiem nie wystarcza na utrzymanie trzyosobowej rodziny, która nie posiada żadnych dochodów. Podnosi, że twierdzenia Kolegium o objęciu rodziny pomocą są nieprawdziwe. Skarżąca domaga się kontroli środków znajdujących się w dyspozycji ośrodka pomocy społecznej, które jej zdaniem są niewłaściwie wydatkowane. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Sąd zobowiązany jest badać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga K. F. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji administracyjnej nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo wykazało, że zasiłek celowy, którego materialnoprawną podstawę stanowił przepis art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym powoduje, iż sam fakt spełniania kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 2 ust. 3 i ust. 4 cyt. ustawy tzn.: dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że skarżąca znajduje się rzeczywiście w trudnej sytuacji materialnej spowodowanej głównie pozostawaniem bez pracy obojga małżonków, którzy mają na utrzymaniu dorosłą, uczącą się córkę. Nie budzi zatem wątpliwości konieczność udzielenia jej pomocy społecznej w formie pieniężnej. Należy jednak podkreślić, iż wartość przyznanego świadczenia zależy od uznania organu wydającego decyzję. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Ośrodki pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Znajdujące się w aktach dane dotyczące wysokości środków pieniężnych jakimi dysponował Ośrodek Pomocy Społecznej w L. oraz wskazujące liczbę osób objętych pomocą jednoznacznie świadczą o tym, że organ przyznając K. F. pomoc w formie zasiłku celowego w wysokości [...] zł. nie naruszył prawa i nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Organ bowiem wykazał, że wysokość udzielonego K. F. zasiłku celowego nie była niższa od świadczeń tego rodzaju udzielonych w tym samym okresie innym osobom ubiegającym się o pomoc, a nawet wysokość tę przewyższała. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie gwarantują przyznania bezzwrotnej pomocy społecznej w wysokości zaspokajającej potrzeby i oczekiwania osób ubiegających się o nie, nawet tych, które strona uważa dla siebie za niezbędne. Należy także zauważyć, że twierdzenia K. F. o nieobjęciu rodziny pomocą nie znajdują potwierdzenia, choćby z tego powodu, że sama skarżąca w treści skargi podaje, że otrzymywała pomoc pieniężną z ośrodka w miesiącu wrześniu, październiku, listopadzie i grudniu 2003r., a także w styczniu 2004 r. Natomiast zgoła odmienną kwestią jest to, że przyznana wysokość zasiłków skarżącej nie satysfakcjonuje. Z podniesionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ wydając decyzję nie naruszył przepisów prawa i nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a zatem skarga wniesiona na taką decyzję musiała ulec oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło