II SA/Gd 1488/03

Dnia 12 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski Sędziowie: WSA Alina Dominiak NSA Anna Orłowska /spr./ Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 23 września 2003 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na niższe stanowisko służbowe oddala skargę. Skarżący – Z. P. w dniu 18 sierpnia 2003 r. wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji o natychmiastowe przeniesienie z Zespołu Dyżurnych Komisariatu Policji do Ogniwa Patrolowo – Interwencyjnego tego komisariatu. Rozkazem personalnym Nr [...]z dnia 26 sierpnia 2003 r. Komendant Miejski Policji , na podstawie art.6f, art.32 ust.1 i 2 w związku z art.38 ust.3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7 poz.58 ze zm.) oraz § 1 ust.1-4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 152 poz. 1732 ze zm.) zwolnił asp. szt. Z. P. z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego asystenta Zespołu Dyżurnych Komisariatu Policji KMP i mianował na niższe stanowisko służbowe, referenta Ogniwa Patrolowo - Interwencyjnego Komisariatu Policji , z dniem 15 września 2003 r. Organ I instancji, na podstawie art.107 § 4 k.p.a. odstąpił od uzasadnienia decyzji, gdyż uwzględniała ona w całości żądanie strony. Z akt sprawy wynika, iż rozkaz personalny Nr [...]z dnia 26 sierpnia 2003 r. został doręczony skarżącemu w dniu 28 sierpnia 2003 r. o godz.1505. Raportem z dnia 27 sierpnia 2003 r. Z. P. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji o wycofanie wniosku z dnia 18 sierpnia 2003 r. i odstąpienie od mianowania go na niższe stanowisko służbowe. Raport ten został złożony w Komisariacie Policji w dniu 28 sierpnia 2003 r. o godz.830. W odpowiedzi z dnia 4 września 2003 r. skarżący został poinformowany, iż jego raport z 27 sierpnia 2003 r. nie może zostać uwzględniony, ponieważ wpłynął on do KMP po sporządzeniu rozkazu personalnego. W odwołaniu od decyzji Komendanta Miejskiego Policji Z. P. wskazał, iż organ I instancji dokonał przeniesienia na niższe stanowisko służbowe bez jego zgody, poprzez wywartą presję i doprowadzenie do sytuacji w której nie był w stanie w sposób w pełni świadomy dokonać oceny faktów, podjąć właściwej decyzji. Zdaniem odwołującego, wniosek z 18.08.2003 r. o mianowanie na niższe stanowisko służbowe został sporządzony pod wpływem szantażu ze strony Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji . Po rozpatrzeniu odwołania policjanta, Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 23 września 2003 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż ustawa o Policji, ani inne przepisy prawa administracyjnego, nie regulują problematyki skuteczności oświadczeń woli. W tej sytuacji, skoro żądanie odwołującego o mianowanie na niższe stanowisko służbowe jest oświadczeniem woli, a przepisy ustawy o Policji nie regulują tej kwestii w sposób szczególny, to w omawianym zakresie powinny być stosowane przepisy kodeksu cywilnego dotyczące składania oświadczeń woli. Zgodnie z art. 61 k.c. oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła się zapoznać z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Z drugiego zdania powyższego przepisu wynika, że składający oświadczenie jest nim związany z chwilą złożenia takiego oświadczenia. Nie może on dobrowolnie bez zgody adresata cofnąć takiego oświadczenia woli. Oświadczenie uznaje się za nieistniejące tylko wtedy, gdy jednocześnie z oświadczeniem lub wcześniej, dociera do adresata odwołanie tego oświadczenia (wyrok NSA w Warszawie z 15.01.1997 r. sygn. akt II SA 1576/96). Z adnotacji zamieszczonych na składanych przez Z. P. raportach wynika, że oświadczenie woli dotarło do adresata po upływie 9 dni od zapoznania się przez niego z raportem odwołującego się policjanta. Wobec tego adresat nie wyraził zgody na cofnięcie prośby o mianowanie na niższe stanowisko służbowe, odwołanie tego oświadczenia woli przez policjanta, w świetle cyt. przepisu art.61 k.c. uznano za bezskuteczne. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w całości. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż nieuprawnionym jest powoływanie się przez organ odwoławczy na art.61 k.c. uniemożliwiający Komendantowi Miejskiemu Policji wycofanie oświadczenia woli w przedmiocie przeniesienia skarżącego na niższe stanowisko służbowe. Zdaniem skarżącego strona jest związana decyzją administracyjną z chwilą jej uprawomocnienia, z wyjątkiem sytuacji gdy decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności lub decyzja podlega wykonaniu przed terminem do odwołania. Takie wyjątki nie miały zastosowania w przypadku skarżącego, a zatem nie istniały żadne przeszkody do przyjęcia przez Komendanta Miejskiego Policji raportu odwołującego wcześniejsze oświadczenie woli w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. Nadto organ odwoławczy nie odniósł się do wskazanych w odwołaniu okoliczności, w jakich doszło do złożenia wniosku o mianowanie na niższe stanowisko służbowe. Skarżący ponownie wskazał, iż został zmuszony do tego przez bezpośredniego przełożonego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie jest zasadna. Artykuł 38 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7 poz.58 ze zm.) zawiera pełną regulację przypadków przeniesienia policjanta na niższe stanowisko służbowe. Ustęp 1 tego artykułu jest poświęcony obligatoryjnemu przeniesieniu policjanta na niższe stanowisko w razie wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wyznaczenia na takie stanowisko. W ust. 2 natomiast wyszczególnione są cztery inne sytuacje, w jakich można zastosować takie przeniesienie. Są to dokonane w odpowiednim trybie przez stosowne organy kolejno: orzeczenie trwałej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku (gdyby nie można mianować policjanta na stanowisko równorzędne), stwierdzona nieprzydatność na zajmowanym stanowisku, stwierdzone niewywiązywanie się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku, likwidacja zajmowanego stanowiska bez możliwości mianowania policjanta na stanowisko równorzędne. Ustęp 3 z kolei przewiduje możliwość przeniesienia policjanta na niższe stanowisko również na jego prośbę (...). W niniejszej sprawie, materialnoprawną podstawą decyzji w przedmiocie mianowania policjanta na niższe stanowisko służbowe był przepis art. 38 ust. 3 ustawy o Policji. W ocenie Sądu, organy trafnie zastosowały powołany przepis, albowiem inicjatywa przeniesienia na niższe stanowisko wyszła od policjanta, a właściwy przełożony uwzględnił tylko jego prośbę przy wydawaniu decyzji. Sprawa o mianowanie policjanta na niższe stanowisko służbowe należy do kategorii spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, w której zgodnie z treścią art. 1 k.p.a. zastosowanie mają przepisy tego kodeksu. Przede wszystkim stwierdzić należy, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu 28 sierpnia 2003 r. o godz.1505. Z tą chwilą decyzja została wprowadzona do obrotu prawnego, gdyż zgodnie z art. 110 k.p.a. decyzja administracyjna wywiera skutki prawne od daty jej doręczenia lub ogłoszenia. W świetle powyższego, za błędne należy uznać poglądy przedstawione w skardze do sądu administracyjnego. Art. 110 k.p.a. odnosi się bowiem do stabilizacji (trwałości) treści rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, kończącej wszelkie wahania co do jej załatwienia i uniemożliwia organowi zmianę własnego stanowiska wyrażonego w już doręczonej lub ogłoszonej decyzji, o ile przepisy tego kodeksu nie stanowią inaczej. Zauważyć przy tym należy, iż raport A. P. skierowany do Komendanta Miejskiego Policji , w którym odwoływał wcześniejsze oświadczenie woli w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, został złożony w Komisariacie Policji w dniu 28 sierpnia 2003 r. o godz.830. Pismo to wpłynęło do Komendy Miejskiej Policji w dniu 29 sierpnia 2003 r. tj. już po doręczeniu stronie decyzji organu I instancji. W tej sytuacji zgodzić należy się z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co do skuteczności odwołania oświadczenia woli przez skarżącego. Odnosząc się do zarzutu skargi polegającego na pominięciu przez organy administracji okoliczności, w jakich doszło do złożenia wniosku o mianowanie na niższe stanowisko służbowe, Sąd zauważa, iż badanie ewentualnych wad oświadczenia woli, o których mowa w art. 82 – 88 k.c. nie należy do kognicji sądów administracyjnych. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do stwierdzenia, czy w niniejszej sprawie, zaistniały wady powodujące uchylenie się przez skarżącego od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli. Może to nastąpić wyłącznie według zasad określonych przez prawo cywilne w postępowaniu przed sądem powszechnym. Art. 80 k.p.a. stanowi, że organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten wyraża równocześnie zasadę prawdy obiektywnej jak też zasadę swobodnej oceny dowodów. Organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy policji zasad tych nie naruszyły. Uznawszy zatem, że zaskarżona decyzja i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.