I SA/Wa 686/04

WyrokWSA w Warszawie2005-05-12

Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Jolanta Zdanowicz, Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy emerytowanemu funkcjonariuszowi Państwowej Straży Pożarnej, który posiada lokal mieszkalny, przysługuje pomoc finansowa na spłatę kredytu zaciągniętego na jego uzyskanie, mimo że nie ubiegał się o nią przed nabyciem lokalu?
Ratio decidendi
Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego dla strażaka, o której mowa w art. 80 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, przysługuje również po nabyciu lokalu, jeśli celem jest spłata zobowiązań zaciągniętych na jego uzyskanie. Przepisy nie przewidują wygaśnięcia tego prawa na skutek upływu czasu ani nie ograniczają możliwości jego realizacji jedynie do okresu przed nabyciem lokalu. Odmienna wykładnia prowadziłaby do nieusprawiedliwionego ograniczenia ustawowego prawa.
Stan faktyczny
Skarżący, emerytowany funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej, ubiegał się o pomoc finansową na spłatę kredytu zaciągniętego na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że skarżący posiada już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ponieważ otrzymał lokal mieszkalny w spółdzielni. Skarżący podniósł, że pomoc jest mu potrzebna na spłatę pożyczki, a przepisy nie ograniczają jej przyznania do okresu przed nabyciem lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.), Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz, WSA Monika Nowicka, , Protokolant Iwona Kosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2005 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w W. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W dniu 18 maja 2004 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga A. P. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w W. z dnia [...] marca 2004 r., nr [...]. Zaskarżoną decyzją Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 kpa utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...], odmawiającą skarżącemu przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu organ II instancji powołując się na art. 2 pkt 2 lit. c oraz art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin /Dz. U. Nr15 poz.214 ze zm./ i art. 80 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarne / Dz. U. 2002r. Nr 147 poz.1230 ze zm./ , a także §1 ust 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. Nr15 poz.68/ stwierdził, iż emeryci i renciści Państwowej Straży Pożarnej posiadają prawo do lokalu mieszkalnego albo do pomocy finansowej w budownictwie mieszkaniowym. Z powołanych przepisów wynika, że strażakowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa. Pomocy takiej nie przyznaje się strażakowi, który nie spełnia warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 81 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, a zwłaszcza posiada w miejscu pełnienia służby lokal mieszkalny, dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy. Z przedstawionych dokumentów wynika, iż A. P. otrzymał w 1991 r. lokal mieszkalny ze Spółdzielni Mieszkaniowej w S. Ze służby został zwolniony z dniem [...] września 1992 r. posiadając lokal mieszkalny. W związku z powyższym należy uznać, iż brak jest podstaw prawnych do przyznania pomocy finansowej emerytowi, który posiada lokal mieszkalny. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. P. W skardze domaga się jej uchylenia wskazując na treść art. 29 i 30 przywołanej ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Podnosi, iż występował o pomoc finansową nie na zakup mieszkania, lecz na pomoc w spłacie części kredytu bankowego, którym obciążone jest jego mieszkanie. Przywołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący stanął na stanowisku, że obowiązujące przepisy prawa nie zawężają uprawnień do otrzymania pomocy finansowej jedynie do okresu przed nabyciem lokalu mieszkalnego i z tego powodu jego skarga jest zasadna. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie podniósł, że skarżący do tej pory nie występował o przyznanie pomocy z tytułu nabycia posiadanego lokalu i powołał się na przedawnienie roszczeń skarżącego w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Skarżący jest emerytowanym funkcjonariuszem Państwowej Straży Pożarnej. Z tego względu w niniejszej sprawie na podstawie art. 30 i 31 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin /Dz. U. Nr15 poz.214 ze zm./ mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej / Dz. U. 2002r. Nr 147 poz.1230 ze zm./ ,a także § 1 ust 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej. Stosownie do treści art. 80 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej strażakowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Gramatyczna wykładnia art. 74 ust.1 w związku z art. 30 i 31 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej w związku art. 80 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej prowadzi do wniosku, iż przysługujące strażakowi /emerytowi/ prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu w drodze decyzji, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, albo domu jednorodzinnego, lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 80 ust. 1 powołanej ustawy). Pomoc finansowa, o której mowa w art. 80 ust. 1 ustawy, jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia strażaka do otrzymania / w razie nie posiadania / lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Odmowa przyznania A. P. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego uzasadniona została tym, że posiada ona prawo do spółdzielczego lokalu mieszkalnego, a więc ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, i w związku z tym nie spełnia wymogów z art. 80 ust.1 ustawy. Nie wzięto jednak pod uwagę, że skarżący ubiega się o pomoc finansową na uzyskanie posiadanego obecnie mieszkania spółdzielczego, aby spłacić -jak cały czas utrzymuje - zaciągnięte na ten cel pożyczki. Skarżący nabył prawo do uzyskania pomocy finansowej z datą wejścia w życie cytowanej ustawy o Państwowej Straży Pożarnej to znaczy w dniu 1 stycznia 1992r. Skarżący prawo do tej formy pomocy nabył, bowiem nie mógł on uzyskać lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale z uwagi na treść art. 81 ust.2 cytowanej ustawy, gdyż otrzymał w listopadzie 1991r. przydziału na lokal spółdzielczy. Tej ostatniej kwestii nie wyjaśniono jednak, zakładając, że nie ma ona wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Przyjęto bowiem, że po uzyskaniu lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej A. P. utraciła prawo do pomocy finansowej. Przepisy ustawy o Państwowej Straży Pożarnej nie przewidują wygaśnięcia tego prawa na skutek upływu czasu, czy też zrealizowania celu, na jaki pomoc jest przeznaczona, przed wystąpieniem z wnioskiem o jej przyznanie, Przepis art. 80 ust.1 cytowanej ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. stanowi, że pomoc finansowa przysługuje "na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej", jednak ustawodawca określa jedynie cel, na jaki pomoc jest przyznawana, nie ogranicza zaś czasu, w jakim ma być przyznana i nie uprawnia do przyjęcia, że może to nastąpić tylko przed uzyskaniem lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, a nie po jego otrzymaniu. Odmienna wykładnia tego przepisu w sposób nieusprawiedliwiony ograniczałaby ustawowe prawo do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, które przysługuje każdemu, kto spełnia warunki określone w art. 80 ust. l ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Podobny pogląd i został wyrażony wcześniej w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych w sprawach I SA. 4/96 ONSA 1988 nr 2 poz. 53 , I SA. 743/98 ( nie publikowany). I S.A. 388/99 ( nie publikowany). W tej sytuacji stwierdzić należy , że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w S. zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało ich uchylenie na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło