VI SA/Wa 1879/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Asesor WSA Andrzej Czarnecki Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant: Małgorzata Pomarańska-Bielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2005 r. sprawy ze skargi W.Ć. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu W dniu [...] maja 2004r Komendant Wojewódzki Policji we W. ( w dalszej części KWP), decyzją numer [...] cofnął W.Ć. (zwanemu w dalszej części skarżącym) pozwolenie na broń palną myśliwską. Jako podstawę prawną decyzji wskazał przepis art. 18 ust.1 pkt 2 w zw z art. 15 ust.1 pkt.6 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz.U. z 2004 r., Nr 52, poz.525 ze zm. w dalszej części zwaną UoBiA). W motywach decyzji wskazano, że W.Ć. został uznany winnym popełnienia przestępstwa w związku z prowadzeniem pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Organ podkreślił, iż osoby posiadające pozwolenie na broń muszą w sposób szczególny przestrzegać porządku publicznego. W ocenie organu, w świetle ujawnionego czynu, nie można uznać skarżącego za osobę gwarantującą przestrzeganie prawa a tym samym istnieje obawa, że posiadanie przez w/w broni może stanowić zagrożenie dla porządku prawnego lub bezpieczeństwa publicznego. W.Ć. wniósł od powyższej decyzji odwołanie podnosząc, że popełnione przez niego przestępstwo (art. 178 a k.k.) nie jest przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a do niedawna było wykroczeniem. Podniósł ponadto, że stwierdzony stan nietrzeźwości [...] promila nie stanowi o tym, że mógłby użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dodatkowo argumentował, że od 19 lat użytkuje broń zgodnie z obowiązującymi przepisami i dlatego cofnięcie pozwolenia na broń uważa za nieadekwatne do stopnia popełnienia czynu zabronionego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. numer [...] Komendant Główny Policji (w dalszej części: KGP), działając na podstawie art. 138 par 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust.1 pkt 2 UoBiA, utrzymał w mocy decyzję KWP we W.. W uzasadnieniu stwierdził, że W.Ć. został skazany prawomocnymi wyrokami sądowymi za przestępstwo: przeciwko życiu i zdrowiu (skarżący oddał strzał z broni palnej nabojem śrutowym w kierunku człowieka, powodując u pokrzywdzonego uszkodzenie ciała z licznymi obrażeniami) oraz kierowania przez niego samochodem w stanie nietrzeźwości. Pomimo, że obydwa skazania uległy zatarciu, w ocenie organu, nie ma to znaczenia, ponieważ w/w wyroki mogły być przyjęte jako dowody w sprawie. Organ podkreślił, że osoby posiadające pozwolenie na broń winny wykazywać się nieskazitelną postawą a przede wszystkim przestrzegać porządku prawnego, albowiem tylko takie postępowanie daje rękojmię bezpiecznego posiadania i używania broni. W ocenie organu, skazanie W.Ć. prawomocnymi wyrokami za w/w przestępstwa uzasadnia zaliczenie w/w do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust.1 pkt 6 UoBiA, a więc do osób, co do których, istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Podkreślono ponadto, że w przypadku popełnionego przez skarżącego przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu wystąpił bezpośredni związek przyczynowo- skutkowy między faktem posiadania broni a samym zdarzeniem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję KGP, W.Ć. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji KWP we W. zarzucił w/w decyzjom naruszenie prawa procesowego przez oparcie rozstrzygnięcia na wyrokach karnych, choć skazania zostały zatarte z mocy prawa oraz naruszenie prawa materialnego tj przepisu art. 15 ust.1 pkt 6 UoBiA, ponieważ przestępstwo z art. 178 a k.k., za które skarżący został skazany 23 października 2001 r. nie należy do przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu, lub mieniu. Podniósł ponadto, że organy policji akceptowały ponad 10-letnie posiadanie przez skarżącego broni i nie wszczęły postępowania zaraz po wydanym wyroku skazującym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie odwołując się do motywów, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, oraz odniósł się do zarzutu nie wszczęcia postępowania bezpośrednio po skazaniu skarżącego wyrokiem karnym za przestępstwo przeciwko zdrowiu i życiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej żądania uchylenia decyzji Komendanta Głównego Policji, aczkolwiek nie ze wszystkich powodów wskazanych w skardze.. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że uzasadnienie decyzji organu I instancji, opierało się na fakcie skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. – [...] z dnia [...] października 2001r. sygn. [...], za czyn z art. 178 a kodeksu karnego i ocenie osobowości skarżącego w kontekście przepisu art. 15 ust1 pkt 6 UoBiA. Przepis art. 15 ust 1 pkt 6 UoBiA obligatoryjnie zakazuje wydania pozwolenia na broń osobom, co do których, istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Jak wynika z treści tego przepisu katalog przesłanek w nim wymienionych nie jest zamknięty. W ocenie Sądu, skarżący nieprawidłowo pojmuje treść tego przepisu, uznając, że tylko skazanie prawomocnym wyrokiem za jedno z przestępstw wymienionych w tym przepisie zezwala na cofnięcie pozwolenia na broń. Gdy tymczasem z treści cytowanego przepisu art. 15 ust 1 pkt 6 UoBiA wynika jednoznacznie, że prawomocne skazanie ubiegającego się o pozwolenie na broń za choćby jedno z przestępstw wymienionych w tym przepisie nakazuje uznać taką osobę, za osobę co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W innym przypadku organ musi wyszczególnić, jakie okoliczności wskazują na istnienie uzasadnionej obawy, że osoba może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W ocenie Sądu, do takich okoliczności można zaliczyć naruszanie przez osobę posiadającą broń (lub wnioskującą o wydanie pozwolenia broń) porządku prawnego, co w sprawie niniejszej niewątpliwie miało miejsce, skoro skarżący wbrew obowiązującym przepisom prowadził samochód będąc pod wpływem alkoholu. Skarżący, bagatelizując stan swojej nietrzeźwości i argumentując w odwołaniu, iż "wskazanie [...] promila nie stanowi o tym, że mógłby użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego" popada w oczywistą sprzeczność. Jeśli skarżący nie potrafił kontrolować swojego zachowania i wsiadł za kierownicę stwarzając realne zagrożenie dla innych użytkowników drogi, tym bardziej za uzasadnione należy uznać twierdzenie organu I instancji, że nie można traktować skarżącego za osobę, która gwarantuje przestrzeganie prawa. A zatem słusznie, zdaniem Sądu, KWP uznał, że istnieje uzasadniona obawa, iż posiadanie przez skarżącego broni może stanowić zagrożenie dla porządku prawnego lub bezpieczeństwa publicznego. Należy przy tym zauważyć, że organ I instancji opierał się na aktualnym wyciągu z Krajowego Rejestru Karnego a w dacie wydania decyzji, skazanie W.Ć. za czyn z art. 178a k.k. nie było zatarte (zgodnie z treścią art.76 §1 kodeksu karnego w/w termin upływał [...] sierpnia 2004r.).W tym stanie rzeczy za chybiony należy uznać zarzut skarżącego, iż organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku, co do którego nastąpiło zatarcie skazania z mocy prawa. Analizując orzeczenie organu II instancji stwierdzić należy, że organ ten powołał się w uzasadnieniu swojej decyzji na to, iż skarżący został skazany prawomocnymi wyrokami za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu oraz za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Jak wynika z odpisu z Krajowego Rejestru Karnego znajdującego się w aktach administracyjnych w dacie orzekania przez KGP w obydwu tych sprawach nastąpiło zatarcie skazania z mocy prawa. Powołanie się przez organ II instancji na wyroki sądowe, co do których nastąpiło zatarcie skazania z mocy prawa, jest naruszeniem art. 75 k.p.a., zgodnie z którym nie może być dopuszczony dowód sprzeczny z prawem (a contrario z treści art. 75 k.p.a.). W świetle art. 106 kodeksu karnego i odpowiednio art. 37 kodeksu karnego wykonawczego powoływanie się na kary objęte zatarciem jest niedopuszczalne i nieskuteczne, gdyż samo prawo uważa te kary za niebyłe. Jednakże, co słusznie zauważa organ II instancji, należy mieć na uwadze, że zarówno orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu Najwyższego oraz doktryna przyjmują, iż zatarcie skazania nie stanowi przeszkody do ustalenia w trybie art. 75 k.p.a., że osoba posiadająca pozwolenie na broń popełniła czyn , który sam w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzi obawę, że osoba ta użyje broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego. Zatarcie skazania pozwala wprawdzie daną osobę uznać za niekaraną, jednakże przy ocenie osobowości kandydata do posiadania broni ważny jest nie tyle fakt ukarania bądź nie ukarania, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby. Fakt uprzednio popełnionego przestępstwa i prawomocnego skazania nie jest obojętny w tej sferze stosunków społecznych, w których znaczenie ma nie tylko ocena prawna, lecz także ocena etyczno-moralna danej osoby. Można, zatem w postępowaniu administracyjnym ustalić, że zainteresowany przed kilku laty uszkodził ciało drugiemu człowiekowi i w powiązaniu z innymi faktami przyjąć, że zachodzą przesłanki obligujące do cofnięcia pozwolenia na broń. Nie można jedynie powołać się na fakt skazania, co wadliwie uczynił organ II instancji. Zgodnie z dyspozycją art. 75 §1 k.p.a., organ administracyjny może w granicach prawa przeprowadzić wszelkie dowody (np. z przesłuchania świadków), co do zdarzeń, które w innym postępowaniu zostały zakwalifikowane jako przestępstwa, mimo, że później skazanie zostało zatarte (v. wyroki NSA z dnia: 12 maja 1999r. Lex45099 oraz 22 października 1981r.- ONSA 1981/2/103, wyrok SN z dnia 27 listopada 1984r. OSNC 1985/8/105). Organ II instancji może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe (również urzędu), w ramach postępowania odwoławczego, na podstawie art. 136 k.p.a. Ponadto należy wskazać, że KGP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do wszystkich argumentów odwołującego się a mianowicie nie zajął stanowiska, co do zarzutu, iż nie cofnięto skarżącemu pozwolenia na broń bezpośrednio po wydaniu wobec niego wyroku skazującego za czyn z art. 156 §1 i 160 §1 k.k. Organ zajął stanowisko w tej kwestii dopiero w odpowiedzi na skargę, jednakże jest to czynność spóźniona, albowiem w/w pismo procesowe nie jest objęte zakresem kontroli sądowej przewidzianej w powołanych na wstępie rozważań przepisach. W ocenie Sądu, stwierdzone uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, zaskarżona decyzja nie mogła się ostać, a zatem należało ją uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c) p.p.s.a. Stosownie do treści art. 152 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ rozstrzygnie ją kierując się powyższymi wywodami. Ponadto należy dodać, że o ile nadesłane do Sądu akta administracyjne są kompletne to brak w nich odwołania W.Ć. od decyzji KWP we W. z dnia [...] maja 2004 r cofającej wyżej wymienionemu pozwolenie na broń palną gazową (k. [...] akt adm.). Decyzja powyższa została doręczona w/w w dniu [...] lipca 2004r. razem z decyzją KWP we W. z dnia [...] maja 2005r. cofającą W.Ć. pozwolenie na broń palną myśliwską (k. [...] akt adm.). Pomimo tego, w aktach znajduje się decyzja KGP z dnia [...] sierpnia 2004r numer [...], którą utrzymano w/w decyzję KWP we W. z dnia [...] maja 2004r. w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 stycznia 1999r. w sprawie IV SA 2247/96 (Lex 48177) stwierdził, że wydanie decyzji z urzędu w sytuacji, gdy mogła być wydana jedynie na wniosek strony skutkuje uznaniem, że w/w decyzja jest wydana bez podstawy prawnej. Należy wskazać, że wydanie decyzji bez podstawy prawnej jest jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności tej decyzji stosownie do treści art. 156 § 1 pkt.2 k.p.a., o ile nie zachodzą przesłanki wskazane w §2 tego przepisu. We wskazanej sprawie, KGP nie mógł wydać decyzji z urzędu, ale dopiero po złożeniu przez zainteresowanego odwołania od decyzji KWP we W. co wynika z art.127§1 i 2 oraz art. 129§ 1 i 2 k.p.a.