I SA/Lu 66/05
WyrokWSA w Lublinie2005-05-13
Skład orzekający: Ewa Gdulewicz, Anna Kwiatek, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji zabezpieczającej zobowiązanie podatkowe, wydana na podstawie art. 258 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, jest niezbędna do formalnego potwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji z mocy prawa na podstawie art. 33a § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego następuje z mocy prawa w momencie zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 33a § 1 Ordynacji podatkowej (np. doręczenie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego). Nie jest wymagane wydanie odrębnej decyzji stwierdzającej wygaśnięcie na podstawie art. 258 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, gdyż przepis ten dotyczy sytuacji, gdy decyzja jest zbędna i może powodować zakłócenia w obrocie prawnym, a nie potwierdza wygaśnięcie z mocy prawa.Stan faktyczny
Spółka Z. K. E. SA wniosła o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu na majątku podatnika zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 1997 rok, wskazując na jej bezprzedmiotowość po wydaniu decyzji określającej wysokość zaległości. Organ I instancji odmówił, wskazując, że decyzja o zabezpieczeniu wygasła z mocy prawa na podstawie art. 33a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję, argumentując, że wygaśnięcie następuje z mocy prawa i nie stosuje się art. 258 § 1 Ordynacji podatkowej. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując argumentację o deklaratoryjnym charakterze decyzji z art. 258 § 1 i konieczności jej wydania dla wykreślenia hipoteki.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Sędziowie NSA Anna Kwiatek (spr),, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant asyst. Anna Strzelec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2005 r. sprawy ze skargi Z. K. E. SA w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji - oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Z. K. E. SA w Z., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji dotyczącej zabezpieczenia na majątku podatnika zobowiązania podatkowego w tytułu podatku od nieruchomości za 1997 rok.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wnioskiem z dnia 6 września 2004 r. pełnomocnik Z. K. E. zwrócił się do Prezydenta Miasta Z. o wydanie w trybie art. 258 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z dnia 29 listopada 2002 r. o zabezpieczeniu na majątku podatnika zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 1997 rok., z uwagi na jej bezprzedmiotowość.
Decyzją z dnia [...] organ I instancji odmówił stwierdzenia wygaśnięcia wskazanej wyżej decyzji uzasadniając, iż zgodnie z treścią art. 33a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej decyzja o zabezpieczeniu wygasła z mocy prawa i nie zachodzi w niniejszej sprawie przesłanka bezprzedmiotowości o jakiej mowa w art. 258 § 1pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Od decyzji tej Spółka odwołała się. Podniosła, iż decyzje wydane na podstawie art. 258 § 1 Ordynacji podatkowej mają charakter wyłącznie deklaratoryjny, potwierdzający zaistnienie pewnych zdarzeń prawnych uzasadniających bezprzedmiotowość decyzji. Takim zdarzeniem było wydanie decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej, eliminującej z obrotu prawnego decyzję o zabezpieczeniu. Tym samym decyzja ta wygasła i w następstwie tego faktu stała się bezprzedmiotowa. Wyłącznym zaś środkiem przysługującym podatnikowi do uzyskania decyzji formalnie potwierdzającej ten fakt, a koniecznej do wykreślenia ustanowionej w oparciu o decyzję zabezpieczającą hipoteki przymusowej na nieruchomości podatnika, jest właśnie decyzja określona w art. 258 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia. Wyjaśniło, iż zgodnie z dyspozycją art. 33a § 1 Ordynacji podatkowej byt prawny decyzji o zabezpieczeniu uzależniony jest od wydania i doręczenia decyzji rozstrzygającej sprawę podatkową, a jej wygaśnięcie następuje z mocy samego prawa. Skoro konstrukcja tego przepisuje wskazuje w jakim momencie i w skutek jakich okoliczności wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu następuje, to nie może mieć w sprawie zastosowania przepis art. 258 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się natomiast do twierdzenia strony, iż decyzja ta niezbędna jest do formalnego wykreślenia wpisu z hipoteki SKO wskazało, iż zgodnie postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 31 sierpnia 2004 r.- sygn. akt dz. KW [...] (KW Nr [...]) "podstawą wykreślenia hipoteki jest oświadczenie złożone przez wierzyciela o wygaśnięciu hipoteki np. z uwagi na spłatę zobowiązania".
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem Z. K. E. SA w Z. wniosła skargę na decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] podtrzymała swoją argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji i podkreśliła, że organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 33a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, przyjmując, iż wypełnienie jego hipotezy wyłącza zastosowane art. 258 § 1 powołanej ustawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz.1269 oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Zobowiązanie podatkowe przed terminem jego płatności może zostać – stosownie do art. 33 § 1 (w brzmieniu zarówno w 2002 r., jak i obecnym) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 – zabezpieczone na majątku podatnika (...), jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane (...).
W przedmiotowej sprawie decyzja taka została wydana w dniu 29 listopada 2002 r.
Byt prawny decyzji zabezpieczającej określony został natomiast w art. 33a §1 Ordynacji podatkowej (w stanie na rok 2002 art. 33 § 4) i uzależniony od wystąpienia okoliczności w nim wskazanych. Zgodnie z tym przepisem decyzja o zabezpieczeniu wygasa albo po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego ( pkt 1), albo z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (pkt 2), albo z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zwrotu podatku (pkt 3).
Nie powinno więc budzić wątpliwości, iż taka konstrukcja wskazanego przepisu oznacza nic innego, jak tylko to, że wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu następuje z mocy samego prawa wskutek zaistnienia jednej z trzech wskazanych okoliczności.
Skoro bezspornym jest, że wydanie decyzji określającej stronie skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 1997 rok miało miejsce w dniu 17 grudnia 2002 r., a jej doręczenie w dniu 20 grudnia 2002 r., to prawidłowo organ odwoławczy przyjął, iż decyzja o zabezpieczeniu w przedmiotowej sprawie wygasła z dniem 20 grudnia 2002 r., a z brzmienia przepisu art. 33a § 1 nie można wywodzić obowiązku potwierdzenia tego faktu w drodze odrębnej decyzji.
Niczym nieuzasadnione, w ocenie Sądu, jest twierdzenie pełnomocnika Skarżącej, iż wypełnienie hipotezy art. 33a § 1 w/w ustawy nie może wyłączać zastosowania art. 258 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie ma żadnego oparcia w przepisach prawa jego stanowisko, że skoro decyzja o jakiej mowa w art. 258 § 1 Ordynacji podatkowej ma charakter tylko deklaratoryjny, potwierdzający zaistniały stan rzeczy, którym w przedmiotowej sprawie było wydanie decyzji określającej Z. K. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 1997 r., to wyłącznym środkiem przysługującym podatnikowi do uzyskania decyzji formalnie potwierdzającej fakt bezprzedmiotowości decyzji o zabezpieczeniu jest właśnie decyzja określona w art. 258 § 1 pkt 1.
Zważyć bowiem należy, że zaistnienie jednej z trzech sytuacji określonych w art. 33a § 1 Ordynacji podatkowej, w naszym przypadku doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, spowodowało wyeliminowanie decyzji zabezpieczającej to zobowiązanie z mocy samego prawa, a więc bez potrzeby (konieczności) potwierdzenia tego faktu w jakikolwiek inny sposób. Natomiast regulacja art. 258 § 1 pkt 1 tej ustawy odnosi się do sytuacji, w której wydanie decyzji o wygaśnięciu służy usunięciu z obrotu prawnego decyzji, jako elementu już zbędnego, która pod względem prawnym nie służy ani stwierdzeniu stanu prawnego ani pozycji prawnej podmiotu ani też istnienia praw i obowiązków, a może powodować zakłócenia w obrocie prawnym, gdy nadal w nim pozostaje – zob. Ordynacja podatkowa – komentarz 2003, B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, s. 842.
Dlatego mając wszystko powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło