II SA/Po 892/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia NSA Stanisław Małek Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa B Sp. z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie użytkowania wieczystego; o d d a l a s k a r g ę /-/ St.Małek /-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r. Zarząd Miasta G. odmówił stwierdzenia nabycia z dniem [...] grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo A w G. prawa wieczystego użytkowania gruntów stanowiącego własność Miasta G., oznaczonego w ewidencji działek [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2, położonych w G. przy ul. [...] oraz prawa własności znajdujących się na tym gruncie budynków. W uzasadnieniu wywiedziono, że dnia [...] grudnia 1990 r. Przedsiębiorstwo A w G. posiadało w zarządzie niezabudowaną nieruchomość oznaczoną numerami ewidencyjnymi działek [...],[...] o łącznej powierzchni [...] m2, położoną w G. przy ul. [...] na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 1975 r. Stosownie do przepisów art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości grunty stanowiące własność komunalną, a będące w dniu wejścia w życie tej ustawy tj. 05 grudnia 1990 r. w zarządzie komunalnych osób prawnych stały się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Jednakże Przedsiębiorstwo A w G. w 1991 r. na podstawie art. 30 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji Przedsiębiorstw Państwowych oraz na podstawie uchwały nr XXI/126/91 Rady Miejskiej w G. z dnia 12 czerwca 1991 r. postawione zostało w stan likwidacji w celu jego prywatyzacji. Dnia [...] października 1991 r. utworzona została spółka z udziałem Miasta G. pod nazwą Przedsiębiorstwo B Spółka z o.o. Dnia [...] listopada 1991 r. zawarta została umowa pomiędzy Zarządem Miasta G., a Spółką B o oddanie mienia do odpłatnego korzystania, Przedmiotem umowy jest zespół składników materialnych i niematerialnych wchodzących w skład zlikwidowanego przedsiębiorstwa. Zdaniem organu rozpoznającego sprawę w aspekcie zaistniałych przekształceń własnościowych, jakie nastąpiły w Przedsiębiorstwie, w istniejącym stanie prawnym nie ma możliwości uwłaszczenia zlikwidowanego Przedsiębiorstwa. Odwołanie od powyższej decyzji złożyło Przedsiębiorstwo B Spółka z o.o. w G. Pismem z dnia [...] lutego 1995 r. spółka odwołanie cofnęła. Wniosła o umorzenie postępowania w sprawie. Dnia [...] marca 1995 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją Nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze dotyczące odmowy uwłaszczenia przez Zarząd Miasta G. Przedsiębiorstwa A w G. odnośnie działek nr [...] i [...] przy ul. [...] w G. o pow. [...] m2. Dnia [...] sierpnia 1996 r. Przedsiębiorstwo B Spółka z o.o. w G. sporządziło wniosek do Zarządu Miasta w G., który następnie złożono w tamtejszym Urzędzie. Wniosek dotyczył stwierdzenia prawa wieczystego użytkowania gruntu położonego w G. przy ul. [...] o pow. [...] m2, nr działek [...],[...],[...] i własności znajdujących się na nim budynków, urządzeń zgodnie z specyfikacją stanowiącą integralną część wniosku. Podkreślono, że żądanie znajduje swe uzasadnienie w przepisach art. 2a ustawy z dnia 07 października 1992 r. zmieniającej ustawę o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Nadto zaznaczono, że Przedsiębiorstwo B Spółka z o.o. w G. na mocy uchwały Rady Miejskiej z dnia 12 czerwca 1991 r., Nr XXI/126/91 jest następcą prawnym Przedsiębiorstwa A w G., które to przedsiębiorstwo komunalne miało w dniu 05 grudnia 1990 r. w zarządzie mienie podane wyżej. Dnia [...] lutego 1999 r. Przedsiębiorstwo B w G. sporządziło pismo, które następnie wystosowano do Zarządu Miasta. Zwrócono się w nim o pozytywne ustosunkowanie się do złożonego wcześniej wniosku. Dnia [...] października 1999 r. Zarząd Miasta G. decyzją Nr [...] mając na względzie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a także przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu odmówił stwierdzenia nabycia z dniem 05 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo A Spółka z o.o. w G. zabudowanej nieruchomości oznaczonej numerami działek Nr [...] o pow. [...] m2, Nr [...] o pow. [...] m2, Nr [...] o pow. [...] m2, z obrębu 04, wpisanej do księgi wieczystej KW [...], położonej w G. przy ul. [...]. W uzasadnieniu wywiedziono, iż w związku z tym, że Przedsiębiorstwo A w G. uległo likwidacji przed dniem 23 grudnia 1992 r. nie ma podstaw prawnych do wydania decyzji stwierdzającej nabycie nieruchomości z mocy prawa przez to Przedsiębiorstwo. Odwołanie od decyzji złożyło Przedsiębiorstwo B Spółka z o.o. w G. Dnia [...] marca 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji ([...]). Dnia [...] października 2002 r. Zarząd Miasta G. decyzją Nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z dniem 05 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo B Spółka z o.o. z siedzibą w G. prawa użytkowania wieczystego działek gruntu o nr [...],[...],[...] położonych w G. przy ul. [...] oraz prawa własności obiektów położonych na tym gruncie. W uzasadnieniu wywiedziono, że w świetle przeprowadzonych w sprawie dowodów i ustalonych faktów zarówno nie istniejące Przedsiębiorstwo A jak też Przedsiębiorstwo B Spółka z o.o. nie spełniają warunków do uwłaszczenia przedmiotową nieruchomością, wymaganych przepisem art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nawiązującym do art. 2a ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Przedsiębiorstwo A nie istniało w dniu 23 grudnia 1992 r., a Przedsiębiorstwo B Spółka z o.o. nie jest osobą wymienioną w przepisie tego artykułu. Zatem Przedsiębiorstwu B Spółka z o.o. nie przysługuje w tym trybie prawo do nabycia z dniem 05 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego wspomnianych działek gruntu wraz z prawem własności znajdujących się tam budynków. Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Przedsiębiorstwo B Spółka z o.o. w G. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie przed organem I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując po raz kolejny sprawę zważyło, co następuje. Z dołączonych do sprawy akt, a także z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Przedsiębiorstwo B Spółka z o.o. w G. wystąpiła do Zarządu Miasta o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu działek o nr [...],[...] przy ul. [...]. Zarząd odmówił wnioskodawczyni stwierdzenia nabycia z mocy prawa powyżej wymienionych praw do nieruchomości. Powyższa decyzja stała się ostateczna. Ponownie złożono wniosek o uwłaszczenie przez Spółkę dnia [...] sierpnia 1996 r. Wniosek dotyczył działek Nr [...],[...],[...] powstałych z podziału działki nr [...]. Z dołączonego do akt wykazu zmian gruntowych wynika, że działkom nr [...],[...],[...] zmieniono numerację. Są oznaczone numerami [...],[...],[...]. Tak więc w ocenie organu bezspornym jest, że działki obecnie oznaczone numerami [...],[...],[...] stanowiły przedmiot sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną Zarządu Miasta G. (wówczas był to obszar działki nr [...]). Kolegium Odwoławcze stwierdza więc, że zaskarżoną obecnie decyzją Zarządu Miasta G. orzeczono ponownie w tej samej sprawie mimo, że w obrocie pozostaje nadal decyzja ostateczna Zarządu Miasta G. z dnia [...] listopada 1994 r. nr [...]. O tym, że jest to ta sama sprawa świadczą w ocenie organu II instancji ten sam podmiot tj. Przedsiębiorstwo B Spółka z o.o. w G., które wystąpiło o uwłaszczenie te same nieruchomości (zmiana numerów ewidencyjnych nie zmienia tych nieruchomości na inne) czyli jest to ten sam przedmiot sprawy, jedynie o mniejszej powierzchni, ta sama właściwość organu, czyli Zarządu Miasta G. i ta sama podstawa prawna tj. art. 200 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wprawdzie zmienił się akt prawny, ale zachowana została ciągłość prawna z poprzedniego aktu prawnego tj. przepisu art. 2a ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. W tej sytuacji postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia prawa wieczystego użytkowania gruntu jest bezprzedmiotowe względem działek nr [...],[...],[...]. Wydanie takiej samej decyzji w sprawie bez wzruszenia poprzedniej, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności drugiej decyzji (art. 156 § 1 pkt 3 kpa). Przedsiębiorstwo B Spółka z o.o. w G. złożyło od powyższej decyzji skargę. Żądało uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania orzeczenia stwierdzającego nabycie prawa użytkowania wieczystego działek nr [...],[...],[...]. W uzasadnieniu podniesiono, że w sytuacji, gdy organ I instancji nie uchylił swej pierwotnej decyzji z 1994 r. i przeprowadził postępowanie w sprawie, to przyjąć należy, że postępowanie w istocie zostało wznowione, tym samym nie sposób przyjąć by w obrocie nadal pozostała decyzja z [...] listopada 1994 r. Zdaniem skarżącej jej następstwa po Przedsiębiorstwie A organy nie kwestionowały. Stąd sprawa o uwłaszczenie winna być rozpoznana merytorycznie. Nieistnienie w chwili orzekania podmiotu na rzecz, którego mocą ustawy ustanowiono prawo użytkowania wieczystego nie jest wystarczającą przesłanką do odmowy stwierdzenia nabycia tego prawa. Skarżący jest przecież następcą podmiotu nie istniejącego, ma więc pełne prawo do zwrócenia się z takim żądaniem. Skarżący jeszcze raz podkreślił, że za błędne uznać należy - w jego ocenie - stanowisko Kolegium, że w obrocie nadal funkcjonuje decyzja z dnia [...] listopada 1994 r. Wszak postępowanie w przedmiocie uwłaszczenia zostało w sposób niewątpliwy de facto wznowione. Nie sposób inaczej wytłumaczyć kolejno wydawanych po sobie decyzji organów obydwu instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Powtórzyło do tej pory przedstawioną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. W istocie bowiem rację w niniejszej sprawie miał organ II instancji wywodząc, że przedmiotowa sprawa jest w istocie tożsama ze sprawą, która została rozstrzygnięta mocą obecnie już prawomocnej decyzji z dnia [...] listopada 1994 r., nr [...] wydanej przez Zarząd Miasta G. Tożsamość spraw istnieje, gdy występują te same podmioty w sprawie. Sprawy dotyczą tego samego przedmiotu, stanu prawnego, w niezmienionym stanie faktycznym. W ocenie tożsamości sprawy należy uwzględnić założenie ciągłości działania organów administracji publicznej, które na skutek reform funkcjonalnych lub strukturalnych przejmują zadania kompetencji innych organów. To samo odnieść należy do następstwa prawnego stron w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych. W ocenie tożsamości bada się także zachowanie regulacji prawnej w wypadku zmiany przepisów prawa. Zdaniem Sądu Administracyjnego zgodzić należy się z organem II instancji, co do tego, iż spełnione zostały wszelkie przesłanki by przyjąć istnienie tożsamości sprawy niniejszej ze sprawą, która zakończona została decyzją z dnia [...] listopada 1994 r. Ustalenia faktyczne i wywody prawne poczynione przez ten organ tut. Sąd przyjmuje za własne i czyni integralną częścią tych rozważań. Powyższych wywodów nie zmienia fakt, iż w chwili rozstrzygania na mocy art. 241 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543 ze zm.) utraciła moc ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Nie ma bowiem żadnych racji, które przemawiałyby za stanowiskiem, że z powodu uchylenia ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości sprawa uwłaszczenia państwowych i komunalnych osób prawnych, co do istoty uwłaszczenia i zasad orzekania w tych sprawach uregulowana została inaczej w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sposób sformułowania tego przepisu wyraźnie świadczy o tym, że jakkolwiek stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntów i prawa własności budynków następuje na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to jest to stwierdzenie praw nabytych z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Stwierdzenie nabycia tych praw jest jedynie potwierdzeniem w drodze decyzji deklaratoryjnej prawa, które ustanowił przepis według stanu na dzień 05 grudnia 1990 r. A zatem skoro sprawa o uwłaszczenie spornych działek została już rozstrzygnięta prawomocną decyzją, później wszczęte postępowanie o to samo, przy udziale tych samych podmiotów, w oparciu o ten sam stan faktyczny i prawny, należało umorzyć. Sprawa wskutek uprzedniego rozstrzygnięcia stała się bowiem bezprzedmiotowa i niezbędnym było jej umorzenie w myśl art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podkreślenia wymaga, że nie znajdują żadnego uzasadnienia wywody skarżącej spółki, co do wznowienia postępowania per facta concludentia. Tryb postępowania wznowieniowego jest szczegółowo uregulowany w kpa. Wznowienie następuje na żądanie strony lub z urzędu. Przy czym do wznowienia koniecznym jest wydanie postanowienia w myśl art. 149 kpa. W przedmiotowej sprawie organ nie wydał takiego postanowienia. Skarżąca nie składała wniosku o wznowienie postępowania. Nie może teraz w czynnościach organu doszukiwać się wszczęcia postępowania, którego sama nie miała zamiaru wdrożyć. Kontrolowane postępowanie administracyjne wszczęte zostało w oparciu o jej wniosek, ale jak to wyżej wywiedziono nie zawierał on żądania wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją Zarządu Miasta G. z dnia [...] listopada 1994 r. (nr [...]). /-/ St.Małek /-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka za nieobecnego sędziego /-/ St.Małek MK