II SA/Kr 3267/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie NSA Krystyna Kutzner AWSA Dorota Dąbek(spr.) Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dnia 16 maja 2005 r. sprawy ze skargi Samorządu Województwa [...] - Zarządu Dróg Wojewódzkich na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 23 października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty za wydane opinie I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, II. orzeka, że opisane w punkcie pierwszym decyzje nie mogą być wykonane Uzasadnienie. Decyzją z dnia 23 października 2002r., nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] , po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] utrzymał w mocy dwie decyzje Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2002r., oznaczone jako: decyzja do rachunku nr [...] i decyzja do rachunku nr [...]. W podstawie prawnej powołano art. 12 ust. 2 pkt 1 Ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej oraz art. 138 ust. 1 pkt 1 kpa. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] działając na wniosek Urzędu Gminy [...] o zajęcie stanowiska w sprawie konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko oraz jego ewentualnego zakresu dla inwestycji budowy mostu na potoku [...] oraz przebudowy mostu na potoku [...] na drogach wojewódzkich, wydał stosowne postanowienia uznając konieczność sporządzenia raportu i ustalając jego zakres (postanowienie z dnia [...] .2002r., nr [...] i postanowienie z dnia [...].2002r., nr [...]). Decyzjami z dnia [...].2002r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nałożył na Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] obowiązek poniesienia opłaty za w/w postanowienia w wysokości odpowiednio [...] zł oraz [...] zł. Jako materialno-prawną podstawę obowiązku poniesienia opłaty za sporządzenie postanowienia powołano art. 36 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 14.03.1985r. o Inspekcji Sanitarnej, z których wynika, że za badania i inne czynności wykonywane przez organy Powiatowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Skargę do sądu administracyjnego wniosło Województwo [...] - Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] zarzucając rażące naruszenie art. 6,7,9,10,77§1 i §4, 107, 262 §1 kpa i wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wątpliwości w sprawie budzi już sama potrzeba zwrócenia się przez Urząd Gminy do Powiatowego Inspektora Sanitarnego z wnioskiem o sporządzenie opinii w sprawie konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, skoro z Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14.07.1998r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie uciążliwych dla środowiska oraz wymagań jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko wynika, że drogi wojewódzkie zaliczane są do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska i wymagają opracowania raportu. Nade wszystko zaś skarżący kwestionuje zasadność obciążenia go kosztami sporządzenia opinii podkreślając, że tego rodzaju ocena, wydawana w formie postanowienia w oparciu o art. 106 kpa, wydawana jest w ramach współdziałania organów w ramach głównego postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wydane opinie związane zatem były z ustawowym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie uzgadniania projektu decyzji. Zdaniem skarżącego nieprawidłowo zastosowano w niniejszej sprawie art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, skarżący jest bowiem podmiotem realizującym ustawowe zadania o charakterze publicznoprawnym w oparciu o przepisy ustawy o drogach publicznych. Zdaniem skarżącego w tego rodzaju sprawach nie może znaleźć zastosowania ani powołany w zaskarżonej decyzji art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ani też art. 262 §1 kpa. Skarżący podniósł także, że zaskarżona decyzja jest szablonowa i nie spełnia wymogów art. 107 kpa. Nie wykazano w oparciu o co i o jaką kalkulację określono wysokość opłat. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Powołał się na treść art. 51 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska z którego wynika, że obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji wzizt po zasięgnięciu opinii powiatowego inspektora sanitarnego. Ponieważ zaś za przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko uważa się określone w przepisach rozporządzenia inwestycje mogące pogorszyć stan środowiska, w tym drogi wojewódzkie, zarzut braku zasadności zwrócenia się do powiatowego inspektora sanitarnego o wydanie opinii jest nieuzasadniony. Zgodnie natomiast z treścią art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, które ponosi osoba obowiązana do przestrzegania wymogów ochrony środowiska. Ponieważ zaś wydanie opinii w sprawie zasadności sporządzenia raportu jest czynnością w ramach nadzoru zapobiegawczego, decyzja o nałożeniu opłaty była zasadna. Zgodnie z treścią regulacji ustawowej opłata ta ma być ustalana decyzją administracyjną, a rachunek jest stosowany wyłącznie dla celów rozliczeniowych. Wysokość zaś opłaty ustalono z uwzględnieniem kosztów, na podstawie zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29.07.1992r. w sprawie zasad ustalania wysokości opłat za badania i inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2002r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą. W ocenie Sądu zasadny jest podniesiony w skardze zarzut wydania zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej. Wydane w mniejszej sprawie opinie Powiatowego Inspektora Sanitarny w [...] (postanowienie z dnia [...].2002r., nr [...] i postanowienie z dnia [...] .2002r., nr [...]), wydane zostały na wniosek Wójta Gminy [...] w toku postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji budowy mostu na potoku [...] oraz przebudowy mostu na potoku [...] na drogach wojewódzkich. Zgodnie z treścią art. 51 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia "mogącego znacząco oddziaływać na środowisko" stwierdza w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji wzizt po zasięgnięciu opinii powiatowego inspektora sanitarnego. Wedle przepisów wykonawczych do ustawy o ochronie środowiska obowiązujących w dniu wydawania zaskarżonej decyzji drogi wojewódzkie zaliczane były do kategorii "inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska". Zgodnie zaś z treścią przejściowego przepisu tj. art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 100, poz. 1085), za "przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska uważa się "inwestycje mogące pogorszyć stan środowiska" określone w rozporządzeniu MOŚZNiL z dnia 14 lipca 1998r. Wbrew zatem zarzutom skargi istniała w niniejszej sprawie potrzeba zwrócenia się do powiatowego inspektora sanitarnego o zajęcie stanowiska w sprawie konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko oraz jego ewentualnego zakresu. Podkreślić jednak należy, że dokonywana przez organy inspekcji sanitarnej ocena zasadności sporządzenia raportu i ewentualne ustalenie jego zakresu odbywać się ma w formie postanowienia w oparciu o art. 106 kpa. Jest ona zatem wydawana w ramach tzw. współdziałania organów, jako postępowanie wpadkowe w ramach głównego postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wydane postanowienia Powiatowego Inspektora Sanitarnego dotyczące obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko i jego zakresu związane zatem były z ustawowym obowiązkiem organów inspekcji sanitarnej współdziałania w postępowaniu uzgadniania projektu decyzji wzizt. Należy zatem uznać, że działania te stanowią odrębną kategorię kompetencji powiatowego inspektora sanitarnego, pozostającą poza zakresem nadzoru bieżącego i zapobiegawczego, o których mowa w art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Przyznana powiatowemu inspektorowi sanitarnemu mocą regulacji szczególnej tj. art. 51 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska kompetencja do wydania w ramach współdziałania opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, jest bowiem odrębną kompetencją administracyjną, oznaczającą prawo i jednocześnie obowiązek organu administracyjnego do działania w tych sprawach, w ramach przyznanego tą kompetencją władztwa administracyjnego, niezależnie od kompetencji "w ramach nadzoru bieżącego i zapobiegawczego" określonych ogólnie w ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zasadnym jest zatem argument skarżącego, że nieprawidłowo zastosowano w niniejszej sprawie art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zasadnym jest również argument, że tej podstawy prawnej nie może stanowić w niniejszej sprawie także art. 262 §1 kpa. Przyjąć zatem należy, że w niniejszej sprawie brak jest podstawy prawnej do obciążenia skarżącego opłatą za sporządzone opinie. Zaskarżona decyzja organu II instancji, jak i poprzedzające ją obydwie decyzje organu I instancji, wydane zatem zostały bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 kpa. Stosownie zatem do treści art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowi to podstawę do stwierdzenia ich nieważności. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271). Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.