II SA/Wr 1366/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Asesor WSA Maria Tkacz - Rutkowska Protokolant: apl. prok. Piotr Góralski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2005r. przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Anny Głowacinskiej sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie wysokości zasiłku stałego wyrównawczego oddala skargę Decyzją z dnia [...]r., Nr [...]Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., na podstawie art. 4, art. 27 ust.4 pkt 1, ust. 6 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), zwanej dalej ustawą oraz art. 104 kpa zmienił decyzję własną z dnia [...]r., Nr [...]w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego wyrównawczego przyznanego W. W. w ten sposób, że z dniem [...]r. wysokość zasiłku stałego wyrównawczego wynosi [...] zł. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że zasiłek stały wyrównawczy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej w wysokości stanowiącej różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej określonym w art. 4 ust. 1 ustawy, a dochodem tej osoby. Po przeprowadzeniu w dniu [...]r. aktualizacji wywiadu środowiskowego stwierdzono, że W. W. posiada stały miesięczny dochód z tytułu alimentów otrzymywanych od byłego męża H. W. w wysokości [...] zł miesięcznie. Wobec powyższego z dniem [...]r. wysokość zasiłku ustalono w kwocie [...] zł tj. w wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym wynoszącym 461 zł, a posiadanym dochodem w kwocie [...] zł. W odwołaniu od tej decyzji W. W. podniosła, że nie zgadza się z wskazaną wyżej decyzją, na podstawie której zmniejszono jej zasiłek stały wyrównawczy z kwoty 461 zł do kwoty [...]zł, którą to kwotę otrzymaną przekazem nie pobrała. W. W. wskazała, że Sąd w L. przez cały rok nie rozpoznał jej sprawy o alimenty, gdyż alimenty od męża w wysokości [...] zł miesięcznie otrzymuje dopiero od [...]r., a w dniu złożenia odwołania otrzymała je po raz piąty. Ponadto W. W. wskazała, iż jej dwudziestoletnia córka E. otrzymuje od niej kwotę od [...] do [...] zł, co córka potwierdziła w obecności Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji powołano przepis § 6 ust. 10 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 2001r. w sprawie wywiadu środowiskowego (rodzinnego) oraz rodzaju dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej (Dz. U. Nr 114, poz. 1220); dalej rozporządzenia, w myśl którego wywiad ten aktualizuje się w przypadku gdy świadczenie zostało przyznane na okres dłuższy niż 6 miesięcy. Z kolei stosownie do art. 43 ust. 2a ustawy w przypadku zmiany przepisów prawa lub jeżeli nastąpiły zmiany w sytuacji dochodowej lub osobistej osób otrzymujących świadczenie, organ pomocy społecznej zmienia lub uchyla decyzję administracyjną na niekorzyść strony bez jej zgody. Powołano również przytoczony wyżej art. 4 ust 1 ustawy, a także art. 45, zgodnie z którym świadczeniobiorca obowiązany jest poinformować organ pomocy społecznej o każdej zmianie w swojej sytuacji osobistej lub majątkowej, która wiąże się z podstawą przyznania świadczenia. Powołując powyższe przepisy wskazano, że w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego kontrolnego w dniu [...]r. ustalono, iż na mocy ugody sądowej z dnia [...]r. (sygn. akt [...]) H. W. zobowiązał się łożyć na utrzymanie W. W. alimenty w kwocie [...] zł miesięcznie, płatne z góry do 15 dnia każdego miesiąca, począwszy od [...]r. Do wywiadu załączono odcinek przekazu pocztowego wskazujący, że H. W. w dniu [...]r. przekazał kwotę [...]zł. . Ponadto podniesiono, iż W. W. w trakcie tego wywiadu przez cały czas twierdziła, iż jedynym jej dochodem jest zasiłek stały wyrównawczy. W wywiadzie tym stwierdzono też, że W. W. zalega z opłatami za mieszkanie stanowiące własność AWRSP. W świetle tego stanu faktycznego i przytoczonych przepisów prawa Samorządowe Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji, że nastąpiła zmiana w sytuacji dochodowej, gdyż W. W. od [...]r. otrzymuje alimenty. Fakt uzyskiwania dochodu zobowiązuje organ pomocy społecznej do ponownego przeliczenia w oparciu o art. 27 ust. 6 ustawy wysokości należnego zasiłku stałego wyrównawczego. Wysokość zasiłku stałego wyrównawczego W W. wynosi [...] zł (jest to różnica pomiędzy kryterium dochodowym dla osoby samotnie gospodarującej czyli 461 zł, a kwotą dochodu z tytułu alimentów, czyli [...] zł). Podkreślono również, że decyzja w sprawie zasiłku stałego wyrównawczego jest decyzją związaną, co oznacza, że organ administracji publicznej w ściśle określony przepisami prawa sposób wylicza wysokość zasiłku. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. W. zarzuciła, że decyzja Samorządowego Kolegium narusza prawo, ponieważ nie jest osobą samotnie gospodarującą, gdyż jej trzy córki (w wieku 21, 18,5 i 14,5 lat) są zameldowane na stałe w jej mieszkaniu, pomimo tego, że "dzieci z nią nie przebywają, gdyż zostały jej zabrane". Ponadto skarżąca skrytykowała działalność Ośrodka Pomocy Społecznej, kuratora, policji oraz podniosła, że Ośrodek Pomocy Społecznej nakłaniał jej sąsiadów do fałszywych zeznań w zamian za ochronę za zdemolowanie jej mieszkania . Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że skarżąca na podstawie powołanej wyżej ugody sądowej otrzymuje od [...]r. alimenty od byłego męża w kwocie [...] zł miesięcznie. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że nie jest prawdą, iż skarżąca z uwagi na fakt zameldowania w jej mieszaniu trzech córek ( 21 - letniej E., 18,5 –letniej R. i 14,5-letniej M. ) jest osobą samotnie gospodarującą. W wywiadzie środowiskowym z dnia [...]r. wskazano, że córka E. mieszka u swojej siostry L. wraz z jej rodziną; w bloku obok mieszkania skarżącej. Dwie młodsze córki mieszkają poza domem rodzinnym: M. w Domu Dziecka w P., a R. również w P., gdzie objęta jest programem usamodzielniania i otrzymuje zasiłek z PCRR w P.. Ponadto okoliczności te skarżąca potwierdziła w wywiadzie środowiskowym i protokole, który podpisała bez zastrzeżeń. Natomiast po otrzymaniu niekorzystnej decyzji skarżąca zaprzecza tym faktom. Dodatkowo w trakcie postępowania wyjaśniającego przed organem I instancji skarżąca nie przyznała się do otrzymywanych alimentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 135, poz. 1271 ze zm. ) stanowi, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W świetle przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę decyzji pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. obniżająca wysokość zasiłku stałego wyrównawczego (z kwoty 461 zł do kwoty [...] zł). Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 43 ust. 2 a ustawy, z którego wynikało, że właściwy organ może zmienić lub uchylić decyzję administracyjną na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa lub jeżeli nastąpiły zmiany w sytuacji dochodowej lub osobistej osób otrzymujących świadczenie, a także wystąpiły przesłanki o których mowa w ust. 4 i ust. 5 oraz w art. 6 i art. 34 ust 4 a, tzn. jeżeli m. in. wystąpiła rażąca dysproporcja między wysokością dochodu udokumentowaną przez rodzinę ubiegającą się o pomoc, a rzeczywistą sytuacją majątkową stwierdzoną przez pracownika socjalnego; gdy osoba lub rodzina odmówiła złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym; w razie marnotrawstwa przyznanych świadczeń, ich celowego zniszczenia lub marnotrawstwa własnych zasobów materialnych oraz w przypadku pobrania świadczenia nienależnego. Zmiana decyzji na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił również przepis art. 27 ust 6 pkt 1 ustawy, z którego wynikało, że zasiłek stały wyrównawczy ustala się w wysokości w przypadku osoby samotnie gospodarującej stanowiącej różnicę pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, określonym w art. 4 ust. 1, a dochodem tej osoby. Natomiast art. 4 ust. 1 pkt 1 wskazywał, że kryterium to wynosiło 461 zł. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest zasadna. Argument skarżącej, iż nie jest ona osobą samotnie gospodarującą, z uwagi na to, że w jej mieszkaniu są zameldowane jej trzy córki ( E., R. i M. ), nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ z aktualizacji wywiadu środowiskowego sporządzonej dnia [...]r. jednoznacznie wynika, iż skarżąca jest osobą samotnie gospodarująca ( prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe), gdyż jej córka E. mieszka u swojej siostry L.. Natomiast córka M. przebywa w Domu Dziecka w P., a córka R. przebywa również w P., gdzie została objęta programem usamodzielniania i otrzymuje zasiłek z PCPR w P.. Istotne jest, że w świetle art. 2a ust.1 pkt 1 ustawy rodzina oznacza osoby spokrewnione i niespokrewnione pozostające w faktycznym związku wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zastrzeżeniem ust. 4a. Powyższe wskazuje więc, że córki, pomimo iż są osobami spokrewnionymi ze skarżącą, to jednak nie mieszkają razem ze skarżącą i nie prowadzą z nią wspólnego gospodarstwa domowego, a zatem skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą ( rodzina jednoosobowa). Podkreślić w tym miejscu należy, że w myśl przytoczonego wyżej art. 2a ust. 1 pkt 1 ustawy decydujące znaczenie przy zaliczeniu konkretnych osób do rodziny- o której mowa w przepisach tej ustawy - ma fakt wspólnego zamieszkiwania i gospodarowania. Natomiast okoliczność czy osoby te są zameldowane na stałe w mieszkaniu osoby ubiegającej się o świadczenia z opieki społecznej pozostaje bez znaczenia, jeżeli chodzi o zaliczenie ich do rodziny, o której mowa w ustawie. Z treści przytoczonego wyżej art. 27 ust. 6 ustawy wynika, że zasiłek stały wyrównawczy ustala się do wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby. Z aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia [...]r. wynika , iż skarżąca od [...]r. otrzymuje alimenty od byłego męża w kwocie [...] zł miesięcznie ( zasądzone na podstawie ugody sądowej z dnia [...]r., sygn. akt [...]). Dowodem potwierdzającym ten fakt jest przekaz pocztowy z dnia [...]r. Fakt otrzymywania alimentów od [...]r. skarżąca potwierdziła również w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodać w tym miejscu należy, że stosownie do art. 2a ust. 1 pkt 2 ustawy dochodem w rozumieniu tej ustawy są wszelkie świadczenia bez względu na tytuł i źródło ich powstania, jeżeli ustawa ta nie stanowi inaczej; pomniejszone o kwoty wymienione w tym przepisie. Alimenty stanowią więc źródło dochodu skarżącej. Bezzasadny jest zatem zarzut skarżącej, iż zaskarżona decyzja tym zakresie narusza prawo. Z powyższego wynika, że sytuacja dochodowa skarżącej uległa zmianie, co oznacza, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi jedna z przesłanek, o której mowa w art. 43 ust. 2a ustawy. Na marginesie dodać w tym miejscu należy, że w poprzednich wywiadach środowiskowych stwierdzono, że jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest zasiłek stały wyrównawczy. Organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły wysokość zasiłku stałego wyrównawczego w wysokości [...] zł stanowiącej różnicę pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej w kwocie 461 zł, a dochodem skarżącej [...] zł. W świetle powyższych okoliczność organy orzekające w sprawie zobowiązane były na podstawie art. 43 ust. 2a ustawy do zmiany decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...]r. w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego wyrównawczego w ten sposób, że od dnia [...]r. wysokość tego zasiłku ustalono w kwocie [...] zł. Odnośnie zaś pozostałych zarzutów dotyczących m. in. pracy policji, kuratora, opieki społecznej stwierdzić należy, że pozostają one bez wpływu na rozstrzygniecie niniejszej sprawy. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Skargę zatem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153, poz. 1270 ) należało oddalić.