II SA/Wa 484/05
WyrokWSA w Warszawie2005-06-07
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Adam Lipiński, Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wszczynając postępowanie w trybie wznowienia na wniosek strony, jest związany treścią żądania strony i czy może weryfikować inną decyzję niż ta, której dotyczył wniosek?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o wznowienie postępowania. Weryfikacja w trybie wznowienia postępowania innej decyzji niż ta, która została przez stronę zakwestionowana, stanowi rażące naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz przepisów dotyczących wznowienia postępowania. Organ powinien również udzielić stronie informacji o prawnych konsekwencjach złożonego żądania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku I.S. o wznowienie postępowania w sprawie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Wniosek ten dotyczył decyzji z dnia [...] lipca 2003 r. przyznającej świadczenie od dnia [...] kwietnia 2003 r. Organ administracji publicznej, zamiast rozpatrzyć wniosek dotyczący tej decyzji, wznowił postępowanie dotyczące innej, ostatecznej decyzji Wojewody z dnia [...] sierpnia 2003 r. Po odmowie uchylenia tej decyzji przez Wojewodę i utrzymaniu jej w mocy przez Ministra Gospodarki i Pracy, sprawa trafiła do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r., a także postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Adam Lipiński, Asesor WSA Jacek Fronczyk, Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi I.S. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r. a także postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
II SA/Wa 484/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. wydaną z up. Prezydenta Miasta Z. uznano I.S. z dniem [...] lipca 2002 r. za osobę bezrobotną i odmówiono jej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. wydaną z up. Prezydenta Miasta Z. przyznano I.S. prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] lutego 2003 r. Od decyzji tej złożyła odwołanie I.S.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uznając, iż brak jest podstaw do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 2002 r., tj. od dnia przedstawienia przez wnioskodawczynię wyroku Sądu [...] w Z., sygn. akt [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., gdyż wyrok ten stanowił jedynie tytuł wykonawczy i nie dokumentował wypłacenia odszkodowania z tytułu skrócenia wypowiedzenia umowy o pracę.
Skargę na tę decyzję złożyła I.S.. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 26 listopada 2003 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Lu 961/03, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] Sąd uznał, iż skoro skarżąca w dniu [...] września 2002 r. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. kserokopię prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Z. zaopatrzonego w rygor natychmiastowej wykonalności, którym zasądzono na jej rzecz od pracodawcy odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia, to zasiłek dla bezrobotnych powinien być jej przyznany od dnia [...] września 2002 r.
W dniu [...] marca 2004 r. Wojewoda [...] uchylił zatem decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] kwietnia 2003 r. w części dotyczącej daty przyznania prawa do zasiłku i przyznał I.S. prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 2002 r. Decyzja ta stała się ostateczna.
W dniu [...] lipca 2003 r. Prezydent Miasta Z. wydał decyzję znak: [...] orzekającą o utracie przez I.S. statusu osoby bezrobotnej i utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] kwietnia 2003 r., gdyż nabyła ona prawo do świadczenia przedemerytalnego. Decyzja ta stała się ostateczna.
Ponadto również w dniu [...] lipca 2003 r. Prezydent Miasta Z. wydał decyzję znak: [...], mocą której orzekł o przyznaniu I.S. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] kwietnia 2003 r. w określonej wysokości.
Od decyzji tej złożyła odwołanie I.S. W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podkreślił, iż wnioskodawczyni - rejestrując się w dniu [...] lipca 2002 r. jako osoba bezrobotna nie miała jeszcze uregulowanej sytuacji prawnej w związku z jej ostatnim okresem zatrudnienia, pozostawała w sporze z byłym pracodawca. Spór ten rozstrzygnięty został dopiero wyrokiem zaocznym Sądu [...] w Z. z dnia [...] sierpnia 2002 r., sygn. akt [...], którym to wyrokiem Sąd zasądził odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia, tj. za okres od [...] czerwca 2002 r. do [...] lipca 2002 r.
Organ II instancji ustalił, iż wniosek o świadczenie przedemerytalne złożony został w dniu 10 kwietnia 2003 r., gdyż w tym dniu zainteresowana złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. wszelkie oświadczenia i dokumenty niezbędne do ubiegania się o świadczenie przedemerytalne. Stąd też, w ocenie Wojewody [...], zgodnie z zasadą określoną w art. 37 lit. "l" ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), świadczenie przedemerytalne przysługuje od dnia następnego po dniu złożenia wniosku, czyli od dnia 11 kwietnia 2003 r. Decyzja ta stała się ostateczna.
Następnie w dniu 29 marca 2004 r. I.S. złożyła do Powiatowego Urzędu Pracy w Z., na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej "ostateczną decyzję z dnia [...] lipca 2003 r. w sprawie [...] w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego" i jednocześnie wskazała, iż data od której to świadczenie został przyznane, jest ustalona w sposób wadliwy.
Wnioskodawczyni, w uzasadnieniu wniosku podniosła, iż w dniu [...] marca 2004 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] kwietnia 2003 r. w części dotyczącej daty przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Ponieważ posiadanie uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych jest warunkiem niezbędnym do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego, zmiana daty, od której przyznano prawo do tego zasiłku, zdaniem wnioskodawczyni ma decydujący wpływ na rozstrzygnięcie decyzji w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Wniosek ten przekazany został w dniu 5 kwietnia 2004 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] - Delegatury w Z. W dniu [...] kwietnia 2004 r. wydane zostało z upoważnienia Wojewody [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 8, art. 149 § 1 i art. 150 kpa, postanowienie wznawiające, na żądanie I.S., postępowanie w sprawie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, zakończonej decyzją ostateczną wydaną z upoważnienia Wojewody [...] w dniu [...] sierpnia 2003 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] lipca 2003 r. w sprawie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] kwietnia 2003 r. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia, podstawą wszczęcia tego postępowania było żądanie zawarte w w/w wniosku z dnia [...] marca 2004 r.
W dniu [...] maja 2004 r. Wojewoda [...] wydał na podstawie, między innymi art. 145 § 1 oraz art. 151 § 1 pkt 1 kpa decyzję odmawiającą, w trybie wznowienia postępowania, uchylenia decyzji wydanej z upoważnienia Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] lipca 2003 r. W ocenie organu brak jest podstaw do uchylenia kwestionowanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa, gdyż przedmiotem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. był zasiłek dla bezrobotnych, natomiast przedmiotem kwestionowanej decyzji jest świadczenie przedemerytalne.
Od decyzji tej złożyła odwołanie I.S. W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w aktach sprawy brak jest wniosku strony o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., wydaną, między innymi na podstawie art. 145 § 1 i art. 151 §1 pkt 1 kpa, ponownie odmówił uchylenia swej decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w jego ocenie nie zachodzą przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 8 kpa, gdyż przedmiotem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w L. z dnia 26 listopada 2003 r. oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. było prawo do zasiłku dla bezrobotnych, zaś przedmiotem kwestionowanej decyzji jest prawo do świadczenia przedemerytalnego. Ponadto organ stwierdził, iż wniosek o świadczenie przedemerytalne został złożony w dniu 10 kwietnia 2003 r., a nie jak twierdzi strona, w dniu rejestracji, tj. w dniu 16 lipca 2002 r.
W dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. wnioskodawczyni nie udokumentowała, że spełniła warunki do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, bowiem pozostawała wówczas w sporze z byłym pracodawcą. Dlatego też, zdaniem Wojewody [...], organ I instancji nie mógł z urzędu stwierdzić w dniu rejestracji, że zostały spełnione przesłanki do świadczenia przedemerytalnego.
Od decyzji tej złożyła odwołanie I..S. W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 37 lit. "l" ust. 1 cyt. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, świadczenia przedemerytalne przysługują osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby. W myśl ust. 2 tego artykułu, świadczenie przedemerytalne przysługuje od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień. W dniu rejestracji, tj. w dniu 16 lipca 2002 r. wnioskodawczyni nie udokumentowała, że spełnia warunki do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych (nie udokumentowała wymaganych 365 dni). Skoro zatem nie zostało udokumentowane prawo do zasiłku dla bezrobotnych, Prezydent Miasta Z. nie mógł z urzędu stwierdzić w dniu rejestracji, że zostały spełnione przesłanki do świadczenia przedemerytalnego.
Dopiero w dniu 10 kwietnia 2003 r. wnioskodawczyni przedłożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z., wniosek z 10 kwietnia 2003 r. o ustalenie wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego, wraz z niezbędnymi dokumentami do ustalenia prawa do świadczenia. Ponadto organ wskazał, iż nie zachodzą przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 8 kpa, gdyż inny był przedmiot decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r., a inny kwestionowanej decyzji.
Skargę na tą decyzję wniosła I.S. W skardze podniesiono, iż w dniu [...] lipca 2002 r. skarżąca zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. z zamiarem uzyskania świadczenia przedemerytalnego. W dniu [...] kwietnia 2003 r. jedynie nadała bieg wnioskowi złożonemu w dniu rejestracji. W dniu rejestracji, jak wskazuje skarżąca, złożyła wypełniony i opatrzony datą formularz ZUS Rp-6, który to formularz nie jest składany przy ubieganiu się o zasiłek dla bezrobotnych. Skarżąca podnosi, iż świadczenie przedemerytalne powinno być jej przyznane od dnia [...] sierpnia 2002 r., tj. po upływie okresu skróconego wypowiedzenia. Data [...] kwietnia 2003 r. związana jest jedynie z przedłożeniem w PUP postanowienia o wycofaniu skargi z NSA i nie powinna mieć, zdaniem skarżącej, żadnego związku z rozstrzygnięciem sprawy. Skarżąca wnosi o przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] sierpnia 2002 r. wraz z ustawowymi odsetkami.
W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki i Pracy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1569) statuuje zasadę kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem.
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych powyżej przepisów należy stwierdzić, że zasługuje ona na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn, niż wskazane w skardze.
W myśl art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Organ administracji publicznej jest związany żądaniami zawartymi w podaniu o wznowienie postępowania. Podkreślić należy, iż w razie wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek niezbędnym jest dokładne ustalenie treści żądania strony, które wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania dowodowego. W takim zakresie w jakim prawo materialne lub prawo procesowe opiera postępowanie administracyjne na zasadzie skargowości, uzależniając je od złożenia przez stronę żądania, treść tego żądania wyznacza przedmiot postępowania (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski; "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz", 3 wydanie, Wyd. C.H. Beck, s. 315, teza 6 do art. 63).
W rozpatrywanej sprawie żądanie zawarte we wniosku z dnia [...] marca 2004 r. dotyczyło wznowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa, postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. o numerze [...]. Decyzja wydana w dniu [...] lipca 2003 r. o wskazanym numerze to decyzja Prezydenta Miasta Z. przyznająca skarżącej od dnia [...] kwietnia 2003 r. prawo do świadczenia przedemerytalnego. Decyzja ta jest decyzją wydaną przez organ I instancji, od której zostało złożone w dniu [...] lipca 2003 r. odwołanie, nie jest więc decyzją ostateczną. Pomimo tak wyraźnie sformułowanego żądania wznowione zostało postępowanie zakończone decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. , utrzymującą w mocy w/w decyzję z dnia [...] lipca 2003 r. Zatem weryfikacji, w trybie wznowienia postępowania, została poddana inna decyzja aniżeli ta, której weryfikacji żądała strona.
Weryfikacja w trybie wznowienia postępowania, wszczętego na wniosek strony, innej decyzji niż ta, która została przez stronę zakwestionowana (przy nierozstrzygnięciu sprawy objętej wnioskiem), stanowi w ocenie Sądu, rażące naruszenie zarówno zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6 - 16 kpa), jak i art. 147 oraz art. 104 kpa. Wskazać nadto należy, iż pierwszą pozytywna przesłanka wznowienia postępowania - rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną - jest przesłanką, od której wystąpienia uzależniona jest dopuszczalność wznowienia postępowania. Konsekwencją jej braku jest decyzja o odmowie wszczęcia postępowania (art. 149 § 3 kpa).
Ponadto należy zwrócić uwagę, że zgodnie z wyrażoną w art. 9 kpa zasadą obowiązku organów udzielenia informacji faktycznej i prawnej - organy winny poinformować stronę o prawnych konsekwencjach tak sformułowanego żądania oraz o treści art. 145 § 1 kpa, a w szczególności o przesłankach wznowienia postępowania, czego w niniejszej sprawie nie uczyniły.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawi art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O wykonalności orzeczeń Sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło