II SA/Wa 2629/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Asesor WSA Andrzej Kołodziej, Protokolant Monika Niewińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Gminnej Gospodarki Komunalnej [...] Spółki z o.o. w [...] na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie wystąpienia inspektora pracy 1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2) zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Inspektor pracy w wystąpieniu skierowanym w dniu [...] października 2004 r. do Gminnej Gospodarki Komunalnej [...] Spółki z o.o. w [...], na podstawie art. 9 pkt 5 w zw. z art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362 ze zm.) w pkt 6 wniósł o niezwłoczne naliczenie i wypłacenie wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych wskazanym pracownikom. W dniu [...] października 2004 r. Gminna Gospodarka Komunalna [...] Spółka z o.o. w [...] za pośrednictwem Inspektora Pracy, który wystosował ww. wystąpienie, wniosła odwołanie do Okręgowego Inspektora Pracy, zaskarżając pkt 6 wystąpienia. Zaskarżonemu wystąpieniu Spółka zarzuciła obrazę art. 107 § 1 i § 3 kpa, art. 77 i 77 § 1 kpa oraz art. 10 kpa. W szczególności Spółka nie zgodziła się z ustaleniem inspektora pracy, z którego wynika, że 11 pracowników Spółki świadczyło pracę w godzinach nadliczbowych, za którą nie otrzymali wynagrodzenia, ani też czasu wolnego. Zdaniem skarżącej, pracownicy wymienieni w wystąpieniu pracowali w ramach równoważnego czasu pracy, w zamian za co mieli możliwość korzystania z czasu wolnego w terminach ustalonych z pracodawcą. Nadto skarżąca podniosła, że wbrew art. 10 § 1 kpa uniemożliwiono jej zajęcia stanowiska w trakcie postępowania, przede wszystkim nie wezwano członków zarządu Spółki do wypowiedzenia się w sprawie czasu pracy obowiązującego pracowników zajmujących się obsługą wspólnot mieszkaniowych, przez co ustalenia inspektora pracy pozostają w sprzeczności ze stanem faktycznym. W odpowiedzi na odwołanie Okręgowy Inspektor Pracy pismem z dnia [...] października 2004 r. poinformował skarżącą, że wystąpienie państwowego inspektora pracy, o którym mowa w art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów kpa, albowiem jedynie nakazy i sprzeciwy inspektora pracy ustawodawca uznał za decyzje administracyjne. W związku z powyższym, Okręgowy Inspektor Pracy w [...] stwierdził, że odwołanie od wystąpienia nie przysługuje. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Gminna Gospodarka Komunalna [...] Spółka z o.o. w [...] wniosła o uchylenie decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w [...]. Skarżonej decyzji Spółka zarzuciła obrazę art. 127 § 2, 134 i 138 § 1 kpa przez przyjęcie błędnego poglądu, że od wystąpienia inspektora pracy, zawierającego władcze i jednostronne rozstrzygnięcie, kształtujące sytuację prawną jednostki przez nałożenie na nią obowiązku wypłacenia pracownikom wynagrodzenia za pracę, nie przysługuje odwołanie. Zdaniem skarżącej, odwołanie powinno zostać rozpoznane na podstawie art. 138 kpa lub też jego niedopuszczalność winna zostać stwierdzona w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 134 kpa. Skarżąca w uzasadnieniu swojego stanowiska powołała się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2003 r. sygn. akt II SA 3622/02, w którym stwierdzono, że wystąpienie państwowego inspektora pracy, zawierające rozstrzygnięcie o nałożeniu na jego adresata określonych obowiązków prawnych, jest w istocie decyzją administracyjną, podlegającą zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 6 wystąpienia państwowego inspektora pracy, którym zobowiązano skarżącą do wypłacenia pracownikom wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w istocie stanowi nakaz określonego zachowania się, w tym wypadku nakazanie pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę. Treść nałożonego na skarżącą obowiązku wyczerpuje dyspozycję art. 9 pkt 2a ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy, organy PIP uprawnione są do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikom. Wskazany jako podstawa prawna wystąpienia pkt 5 art. 9 ustawy nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy naruszenie przez pracodawcę przepisów prawa pracy polega na naruszeniu przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, czy zasad wynagradzania. W takich przypadkach, z uwagi na dotkliwe skutki, jakie mogą wystąpić w związku z naruszeniem prawa przez pracodawcę, inspektorzy pracy uprawnieni zostali w środki - nakazy, sprzeciwy, dające gwarancję przywrócenia stanu zgodnego z prawem. O rodzaju środka zastosowanego przez państwowego inspektora pracy na podstawie art. 9 ustawy o PIP nie decyduje jego nazwa, lecz treść nakładająca na adresata powinności określonego zachowania się. W rozpoznawanej sprawie zobowiązanie skarżącej do wypłaty pracownikom wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, pomimo, iż zawarte zostało w wystąpieniu inspektora pracy, w rzeczywistości stanowi nakaz, o jakim mowa w art. 9 pkt 2a ustawy o PIP. Stanowi więc decyzję administracyjną, od której strona, zgodnie z art. 127 § 1 kpa, posiada prawo odwołania się. Pomimo, że odwołanie takie zostało złożone do Okręgowego Inspektora Pracy, jako organu właściwego do jego rozpoznania, organ nie wydał jednej z decyzji przewidzianych w art. 138 kpa oraz bez zachowania wymaganej formy postanowienia (art. 134 kpa), pismem poinformował skarżącą o niedopuszczalności odwołania. Takie stanowisko Okręgowego Inspektora Pracy rażąco narusza prawo - art. 156 § 1 pkt 1 kpa, ponieważ skarżącej przysługiwało uprawnienie do wniesienia odwołania, z którego to prawa skarżąca skorzystała w ustawowym terminie. Powyższe obligowało organ II instancji do rozpoznania odwołania i wydania decyzji w trybie art. 138 § 1 i § 2 kpa. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.