I SA/Wa 457/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz NSA Irena Kamińska (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2005 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu [...] w L. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa oddala skargę Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku Uniwersytetu [...] w L. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r., odmawiającej stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. mienia stanowiącego nieruchomość gruntową zabudowaną, położoną w L. przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...] (arkusz mapy [...], obręb [...]) na rzecz Województwa [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. Minister Skarbu Państwa wyjaśnił, że Zarząd Województwa [...], powołując się na art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, z późn. zm.), wystąpił 4 stycznia 2000 r. do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenia nabycia z mocy prawa na rzecz Województwa [...] mienia Skarbu Państwa, obejmującego nieruchomość gruntową, zabudowaną, położoną w L. przy ul. [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Województwo [...] mienia Skarbu Państwa, obejmującego przedmiotową nieruchomość. Zarząd Województwa [...] złożył wniosek o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r., zarzucając jej naruszenie art. 60 wyżej wymienionej ustawy i podnosząc w uzasadnieniu, że przedmiotowa nieruchomość była we władaniu Samodzielnego Publicznego Akademickiego Zakładu Opieki Zdrowotnej w L. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r. Uniwersytet [...] złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, zarzucając tej decyzji naruszenie przepisów art. 156 § 1 pkt 2, art. 7, art. 77 § 1 kpa oraz art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i wskazując w uzasadnieniu, iż decyzja nie wyjaśnia, który przepis prawa został naruszony oraz dlaczego organ nadzoru uznał ewentualne naruszenie za rażące. Po rozpatrzeniu tego wniosku Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., na podstawie art. 60 ust. 1 i 3 oraz 62 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w związku z art. 127§ 3 i art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ podniósł, że znajdujący się na przedmiotowej nieruchomości budynek został wybudowany w latach 1971-1973 z przeznaczeniem na Przychodnię dla Szkół Wyższych. Uchwałą z dnia [...] listopada 1993 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. utworzyło Zespół Opieki Zdrowotnej dla Szkół Wyższych w L. jako samodzielną jednostkę organizacyjną i budżetową podlegającą Wydziałowi Zdrowia i Opieki Społecznej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. Zarządzeniem Wojewody [...] z dnia [...] października 1998 r. Zespół Opieki Zdrowotnej dla Szkół Wyższych w L. został przekształcony w Samodzielny Publiczny Akademicki Zakład Opieki Zdrowotnej, a nowej jednostce wydzielono część mienia państwowego w użytkowanie, w tym przedmiotową nieruchomość przy ul. [...] w L. Przywołując treść art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, odpowiednie przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408, ze zm.) oraz rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 2001 r. w sprawie wykazu samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, które zostały przejęte przez gminy, powiaty i samorządy województw (Dz. U. z 2001 r. Nr 65, poz. 659), a w szczególności pozycję 23 załącznika do tego rozporządzenia, Minister Skarbu Państwa uznał, że jednostki samorządu terytorialnego, które przejęły z dniem 1 stycznia 1999 r. uprawnienia organu administracji rządowej, który utworzył Zespół Opieki Zdrowotnej dla Szkół Wyższych (przekształcony w Samodzielny Publiczny Akademicki Zakład Opieki Zdrowotnej), nabyły z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. mienie nieruchome Skarbu Państwa, będące do tego dnia we władaniu zakładów opieki zdrowotnej. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. rażąco narusza przede wszystkim art. 60 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., który stwierdza, iż mienie Skarbu Państwa, będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego, staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Nie ma podstaw prawnych do odmowy nabycia spornego mienia przez Województwo [...]. Minister Skarbu Państwa podtrzymał także swoje stanowisko, iż ujawnienie w księdze wieczystej KW nr [...], prawa użytkowania wieczystego i własności budynku zlokalizowanego na przedmiotowej nieruchomości na rzecz Uniwersytetu, nie może stanowić podstawy do odmowy przekazania własności nieruchomości gruntowej Województwu [...], które jest organem założycielskim Samodzielnego Publicznego Akademickiego Zakładu Opieki Zdrowotnej. Stąd decyzja Wojewody [...] rażąco narusza przepisy prawa i powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Przywołując utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie pojęcia strony, Minister Skarbu Państwa stwierdził, że Uniwersytet [...] jako użytkownik wieczysty gruntu nie może być stroną w przedmiotowej sprawie, gdyż nie ma przepisu prawa materialnego, który by dawał mu takie uprawnienie, aby uczestniczyć w postępowaniu o przekazanie mienia Skarbu Państwa Województwu [...]. Na tę decyzję Uniwersytet [...] w L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art.28, 7, 77 i 105 kpa, polegające na pominięciu okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności błędne przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony. W tej sytuacji Uniwersytet [...] w L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Dodatkowo podniósł, że kwestia nabycia prawa własności na dzień 1 stycznia 1999 r. na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r., zgodnie z przywołanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie wpływa na sferę prawną innych osób niż Skarb Państwa i zainteresowana jednostka samorządowa. Z tego powodu, zdaniem organu, decyzja jest zgodna z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodne z prawem. Należy podkreślić, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada jedynie, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną wydanej w tej sprawie decyzji stanowi przepis art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Postępowanie nadzorcze w trybie art. 156 kpa wszczyna się z urzędu lub na wniosek strony (art. 157 § 2 kpa). Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji oraz każdy podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji, przy czym interes prawny to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Postępowanie komunalizacyjne prowadzone w trybie art.60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) ma na celu potwierdzenie (w formie decyzji deklaratoryjnej) dokonujących się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przekształceń własnościowych pomiędzy Skarbem Państwa a właściwą jednostką samorządu terytorialnego. Niekwestionowany jest więc pogląd, że stronami tego postępowania jest jedynie Skarb Państwa i właściwa jednostka samorządu terytorialnego, na której rzecz nastąpiło to przekształcenie. Tylko bowiem te dwa podmioty mają interes prawny w niniejszym postępowaniu. Oznacza to, że stronami postępowania komunalizacyjnego zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...], odmawiającą Województwu [...] stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., mienia Skarbu Państwa stanowiącego nieruchomość gruntową zabudowaną położoną w L. przy ul. [...], był Skarb Państwa i Województwo [...]. W tej sytuacji Uniwersytet [...] w L. miałby przymiot strony w postępowaniu nadzorczym, jeśli potrafiłby wykazać istnienie po jego stronie interesu prawnego lub obowiązku, którego dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, czyli interesu prawnego opartego na konkretnym przepisie prawa materialnego. Bezsporne w sprawie jest, że skarżący nie posiada tytułu własności do przedmiotowego gruntu. Natomiast fakt, że posiada prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości, nie daje mu przymiotu strony w rozpatrywanym postępowaniu, bowiem postępowanie to nie dotyczy bezpośrednio jego prawa (prawa użytkowania wieczystego) i nie narusza jego praw i obowiązków. Ewentualne przeniesienie własności nieruchomości ze Skarbu Państwa na właściwą jednostkę samorządu terytorialnego następuje bowiem wraz ze wszystkim obciążeniami i prawami osób trzecich (analogicznie wyroki NSA: z dnia 10 maja 2001 r., sygn. akt I SA 2595/99, z 29 września 1998 r., sygn. akt I SA 57/98 oraz z dnia 21 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA 1206/97). Brak bezpośredniego wpływu sprawy na sferę praw użytkownika wieczystego nie pozwala na uznanie składającego wniosek za stronę. W tej sytuacji Minister Skarbu Państwa prawidłowo uznał, że Uniwersytet [...] w L. nie jest stroną postępowania nadzorczego, zakończonego własną decyzją tego organu z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r., a co za tym idzie nie mógł skutecznie wnieść wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w tym postępowaniu. W związku z tym postępowanie wywołane złożonym przez nieuprawniony podmiot wnioskiem ulega umorzeniu, co zasadnie orzekł organ. Na marginesie zwrócić należy uwagę na fakt, że samo uczestnictwo jakiejś osoby (fizycznej lub prawnej) w postępowaniu administracyjnym, samo przez się nie czyni z niej strony. Musi ona bowiem wykazać, że ma materialnoprawny interes uczestniczenia w tej sprawie (analogicznie wyrok NSA z dnia 10 maja 2001 r., sygn. akt I SA 2595/99). Mając na uwadze wyżej omówione okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).