I SA/Wa 1744/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Beata Ziomek Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję wydaną przez działającego z upoważnienia Wójta Gminy Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] lipca 2004 roku, nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz K. M. kwotę 32 (trzydzieści dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 1744/04 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję działającego z upoważnienia Wójta Gminy, Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., odmawiającą przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego K. M. z tytułu samotnego wychowywania dzieci M., P. i N. M. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że K. M. jest rozwiedziona. Mieszka wspólnie z ojcem dzieci w jego domu. Ojciec dzieci nie płaci na nie alimentów i nie posiada żadnego dochodu. W myśl art. 3 pkt 17 ustawy o świadczenia rodzinnych samotne wychowanie dziecka oznacza wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowują dziecka z ojcem lub matką dziecka. Tak więc, aby otrzymać dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka należy spełnić łącznie dwa warunki: być osobą stanu wolnego i nie wychowywać dziecka wspólnie z ich ojcem. W ocenie organu skarżąca nie spełnia warunku związanego z niewychowaniem dzieci wspólnie z ich ojcem. Wprawdzie ojciec nie partycypuje w utrzymaniu dzieci, ale zajmując wspólne pomieszczenia przyczynia się w inny sposób do ich wychowania. Ma do tego prawo i możliwości wynikające ze wspólnego zamieszkania. Trudna sytuacja finansowa skarżącej nie stanowi podstawy do przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. M. obszernie przedstawiła swoją sytuację osobistą, rodzinną i materialną, która w ocenie skarżącej uzasadnia uznanie, że przysługuje jej dodatek z tytułu samotnego wychowywania dzieci. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, chociaż z innych względów niż podniesiono w jej uzasadnieniu. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem Sąd stwierdza, że decyzja ta, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Prawidłowo organy obu instancji uznały, że argumenty związane z trudną sytuacją materialną skarżącej nie uzasadniają przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci. Prawidłowo również zostało przyjęte, że aby otrzymać dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka należy spełnić dwa warunki: być osobą stanu wolnego i nie wychowywać dziecka wspólnie z ich ojcem. Organy, w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy ustaliły, że K. M. jest osobą stanu wolnego, ale dzieci wychowuje wspólnie z ich ojcem. Przy czym to wspólne wychowywanie dzieci z ich ojcem zostało sprowadzone do zamieszkiwania w domu stanowiącym własność ojca dzieci, w którym to domu ojciec dzieci również zamieszkuje. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że ojciec dzieci nie partycypuje w ich utrzymaniu, ale w inny sposób przyczynia się do ich wychowania. Z decyzji organów obu instancji nie wynika w jaki to inny sposób ojciec dzieci przyczynia się do ich wychowania. Oczywistym jest, że nie można utożsamiać wychowywania dzieci z zamieszkiwaniem z nimi w tym samym domu. Wprawdzie okoliczność ta sprzyja realizacji obowiązków rodzicielskich, na które składa się także wychowanie, ale nie oznacza to automatycznego uznania, że faktycznie ojciec dzieci przyczynia się do ich wychowania. Organy nie poczyniły żadnych ustaleń pozwalających na wnioskowanie, że ojciec dzieci faktycznie je wychowuje. Nie wynika to także z materiału dokumentacyjnego. Należy wiec uznać, że sprawa nie została wyjaśniona w sposób pozwalający na jej merytoryczne rozstrzygnięcie. Tym samym organy wydały decyzje z naruszeniem zasad procesowych, określonych w art. 7 i 8 kpa, a także przepisów postępowania – art. 77 kpa i art. 107 § 3 kpa. Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 18 maja 2005 r., sygn. akt K 16/04, stwierdził, że m.in. przepisy art. 3 pkt 17, art. 8 pkt 4 i art. 12 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz 2255 ze zm.), które to przepisy stanowią podstawę prawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie, są niezgodne z art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 ust. 1 Konstytucji RP oraz z art. 27 Konwencji o prawach dziecka. Jednocześnie Trybunał orzekł w tym wyroku, że wskazane przepisy ustawy tracą moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2005 r. W dacie wyrokowania w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie było jeszcze sporządzone uzasadnienie powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nie były więc znane jeszcze jego motywy. Uzasadnienie to jednak może być pomocne przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez organ administracji publicznej. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.