II OSK 1068/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms /spr./ Sędziowie sędzia NSA Jacek Chlebny sędzia NSA Marek Gorski Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 14 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Po 1285/03 w sprawie ze skargi P. J., E, J., J. J. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę P. J., E. J. i J. J. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2003 r., którą została utrzymana w mocy decyzja Starosty P. z dnia [...] marca 2003 r. o pozwoleniu na budowę przez M. i Z. S. budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr 239 w M., przy ul. K. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty, iż planowana inwestycja jest zgodna z wymogami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta M. Zarzuty skarżących, iż toczy się postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz postępowanie przed sądem powszechnym dotyczące części działki nr 239 w zakresie uzupełnienia postanowienia o dziale spadku oraz uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, co powinno skutkować zawieszeniem postępowania administracyjnego, nie zostały uwzględnione przez organ odwoławczy. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa, ponieważ została wydana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.). Inwestor dysponował ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wystąpił o pozwolenie na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Niezależnie od tego skarga skarżących na decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 sierpnia 2004 r., sygn. akt II SA/Po 1141-1143/02. Wprawdzie decyzja dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z dnia 12 lutego 2003 r., o zezwoleniu na wyłączenie części działki nr 239 z produkcji leśnej w celu realizacji budynku mieszkalnego, została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2004 r., ale po pierwsze, nastąpiło to po wydaniu pozwolenia na budowę, po drugie, Sąd zwrócił uwagę przede wszystkim na stosunki własnościowe dotyczące działki nr 239, a po trzecie, na etapie rozpoznawania skargi w tej sprawie, inwestorzy legitymowali się prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 29 kwietnia 2004 r., sygn. akt I C 359/02, którym oddalono powództwo J. J. przeciwko inwestorowi o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Natomiast to, że toczy się postępowanie o uzupełnienie postanowienia o dział spadku nie może być podstawą do zawieszenia postępowania o pozwolenie na budowę, ponieważ dział spadku dotyczy skarżących i E. M., a nie inwestorów, a wobec tego rozstrzygnięcie sądu powszechnego nie będzie miało wpływu na tytuł własności inwestorów do działki nr 239. W skardze kasacyjnej wniesionej przez skarżącego J. J. jako podstawy kasacyjne wskazano naruszenie art. 33 ust. 2 pkt 2 i art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną inwestorzy nie legitymowali się prawem do dysponowania całą działką nr 239 na cele budowlane. Inwestorzy nabyli nieruchomość od E. M., która w drodze dziedziczenia nabyła działkę nr 239 o powierzchni 490 m2 a nie 667 m2. Sporna część tej działki o powierzchni 177 m2 nie była objęta działem spadku i został dopisana do działki nr 239. Dlatego też istotne znaczenie ma toczące się jeszcze postępowanie przed Sądem Rejonowym w Ś. o uzupełnienie postanowienia o dziale spadku. Z tego względu postępowanie administracyjne, a następnie sądowe powinno być w tej sprawie zawieszone, do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd powszechny, ponieważ od rozstrzygnięcia tego zagadnienia zależy to, czy inwestorzy posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zagadnienia tego nie przesądza wyrok sądu oddalający powództwo skarżących o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną jest uzasadniony, ponieważ wydając pozwolenie na budowę przyjęto, iż dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwach w Poznaniu decyzją ostateczną z dnia 12 lutego 2003 r. zezwolił na trwałe wyłączenie części działki nr 293 z produkcji leśnej w celu realizacji budynku mieszkalnego. Tymczasem decyzja ta nie była ostateczna, ponieważ na skutek odwołania skarżących, organ odwoławczy dopiero 14 lipca 2003 r. wydał decyzję, którą umorzył postępowanie odwoławcze (po wydaniu pozwolenia na budowę), a ponadto decyzja organu odwoławczego z dnia 14 lipca 2003 r. oraz decyzja z dnia 12 lutego 2003 r. zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 września 2004 r., sygn. akt 6 II SA 2990/03. Oznacza to, że pozwolenie na budowę zostało wydane pomimo, że decyzja o zezwoleniu na wyłączenie gruntu leśnego z produkcji leśnej nie był ostateczna, a następnie został uchylona przez sąd administracyjny. Wskazując takie podstawy kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zarzut naruszenia art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 125 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika ze stanowiska skarżącego, iż inwestor M. i Z. S. nie posiadają prawa do dysponowania na cele budowlane nieruchomością przy ul. K. w M., oznaczonej jako działka nr 239, a w szczególności do części tej działki o powierzchni 177 m2, która nie jest własnością inwestorów, została wadliwie dopisana do ich działki, a w ewidencji gruntów ta część działki oznaczona jest jako droga. Takiego stanowiska nie można podzielić. Jeżeli bowiem w toku postępowania administracyjnego, inwestorzy posiadali wyciąg z księgi wieczystej, z którego wynika, że są aktualnymi właścicielami nieruchomości, to okoliczność, iż skarżący wszczęli postępowanie przed sądem powszechnym o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oraz o uzupełnienie postanowienia o dziale spadku, nie powodowała sam przez się obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę, a następnie postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z takich powodów jest fakultatywne (art. 125 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) i zależy od oceny, czy i w jakim stopniu rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od wyniku toczącego się postępowania przed sądem powszechnym. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż nie było konieczne zawieszenie postępowania administracyjnego, a następnie postępowania sądowo administracyjnego, w sytuacji gdy inwestor dysponuje wpisem do księgi wieczystej urządzonej dla nieruchomości, na której planowana jest inwestycja, a z wpisu tego wynika, że jest jej właścicielem, przy czym sąd powszechny nie zabezpieczył roszczeń skarżącego w żadnej formie. Należy wreszcie podnieść, że sprawy cywilne, na które powoływał się skarżący zostały prawomocnie zakończone, czego skarżący nie kwestionuje. Po pierwsze, wyrokiem z dnia 10 września 2004 r. II Ca 1216/04 Sąd Okręgowy w P. oddalił apelację J. J. od wyroku Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 29 kwietnia 2004 r., I C 359/02, którym oddalone zostało powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym odnośnie działki nr 239. Po drugie, postanowieniem z dnia 2 grudnia 2005 r., II Cz 2721/05 Sąd Okręgowy w P. oddalił zażalenie J. J. na postanowienie Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 7 czerwca 2005 r., I Ns 56/03, którym odrzucono wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego działu spadku po F. J . i A. J., odnośnie części działki o powierzchni 177 m2. Zarzut naruszenia art.35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane skarżący wiąże z tym, iż wydając decyzję o pozwoleniu na budowę w dniu 14 marca 2003 r. organ przyjął, iż decyzja dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Poznaniu z dnia 12 lutego 2003 r. o zezwoleniu na wyłączenie gruntów leśnych części działki nr 239 z produkcji leśnej jest ostateczna, podczas gdy od tej decyzji zostało wniesione odwołanie, a następnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2004 r., sygn. akt 6 II SA 2990/03 decyzja ta została uchylona. Stanowisko skarżącego, co do tego, iż w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę decyzja o zezwoleniu na wyłączenie z produkcji leśnej części działki nr 239 nie była ostateczna jest słuszne. Jak również ma rację skarżący, iż decyzja o zezwoleniu na wyłączenie z produkcji leśnej części działki inwestorów została wyeliminowana z obrotu prawnego powołanym wyrokiem z dnia 21 września 2004 r. Pozostaje jednak zagadnienie, jakie znaczenie w sprawie o pozwolenie na budowę, ma decyzja o zezwoleniu na wyłącznie gruntu leśnego z produkcji leśnej. Zagadnienia tego nie wyjaśnia stanowisko wyrażone w uzasadnień zaskarżonego wyroku, że decyzja dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Poznaniu z dnia 12 lutego 2003 r. została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie już po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę oraz że w wyroku tym Sąd zwrócił uwagę "na kwestionowane przez skarżących stosunki własnościowe dotyczące działki nr 239, bowiem istotą sporu między inwestorami a skarżącymi jest tytuł własności do części działki nr 239". Wyjaśnienie tego zagadnienia wymaga odniesienia się do relacji pomiędzy sprawą o pozwolenie na budowę, rozpoznawaną na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane, a sprawą o wyłączenie gruntów leśnych z produkcji leśnej, rozpoznawaną na podstawie ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.), według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazane w skardze przepisy art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego nakładają na organ obowiązek sprawdzenia, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodności projektu zagospodarowania działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska oraz wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Odnośnie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu należy stwierdzić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2004 r. sygn. akt II Sa/Po 1141/02 oddalił skargi P. J., E. J. i J. J. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] marca 2002 r., którą została utrzymana w mocy decyzja z dnia 28 stycznia 2002 r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i zbiornika szczelnego bezodpływowego na działce nr 239 w M. przy ul. K. Według oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest zgodna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta M., zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta i Gminy M. z 30 grudnia 1991 r. Tak więc wskazane przepisy Prawa budowlanego nie dotyczą sprawy o wyłączenie gruntu leśnego z produkcji leśnej. Kwestie wyłączenia gruntów leśnych z produkcji leśnej reguluje powołana ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Według tej ustawy osoba zamierzająca wyłączyć z produkcji leśnej grunty leśne przeznaczone na cele nieleśne, przed wyłączeniem z produkcji leśnej określonego gruntu leśnego ma obowiązek wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na takie wyłączenie (art. 11 ust.1 ustawy). Jakkolwiek wydanie takiej decyzji następuje przed wydaniem pozwolenia na budowę (art. 11 ust. 4 ustawy), to jednak nie jest warunkiem, od którego zależy wydanie pozwolenia na budowę, a konsekwencje prawne wyłączenia gruntów leśnych z produkcji leśnej niezgodnie z przepisami określa art. 28 tej ustawy. Z tego przede wszystkim względu należy przyjąć, że okoliczność, iż decyzja dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z dnia 12 lutego 2003 r. nie była ostateczna w dacie wydawania pozwolenia na budowę i następnie została uchylona przez sąd administracyjny, nie mogła sam przez się uzasadniać wadliwości pozwolenia na budowę. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.