I SA/Wa 639/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Krystyna Kleiber WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim-Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Oddziału [...] Wojskowej Agencji [....] w W. z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przydziału kwatery stałej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału [...] Nr [...] Wojskowej Agencji [...] w W. z dnia [...] października 2003 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] Wojskowa Agencja [...] Oddział [...] W. utrzymała w mocy decyzję Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] [...] nr [...] W. z dnia [...] października 2003 r. znak [...] umarzającą postępowanie w sprawie przydziału por. rez. M. M. osobnej kwatery stałej w garnizonie W. Z ustaleń organu wynika, że M. M. otrzymał osobną kwaterę stałą w C. przy ul. [...]. W dniu 14 września 1992 r. wpłynął do Oddziału [...] nr [...] Wojskowej Agencji [...] w W. wniosek por. rez. M. M. o przydział kwatery stałej w garnizonie W. Decyzją z dnia [...] października 2003 r. znak [...] Wojskowa Agencja [...] Oddział [...] nr [...] W. działając na podstawie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. oraz art.30 ust.1w związku z art. 21 ust. 4 i art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 z późniejszymi zmianami) umorzyła postępowanie w sprawie przydziału osobnej kwatery stałej w garnizonie W. dla por. rez. M. M., uznając powyższe postępowanie za bezprzedmiotowe. Agencja nie kwestionowała, że por. rez. M. M. zachował uprawnienia do osobnej kwatery stałej na czas nieokreślony, jako, że fakt ten został potwierdzony decyzją Dyrektora Oddziału [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w C. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000 r. Realizacja tego prawa w myśl przepisu art. 24 ust. 1 powołanej ustawy następuje przez przydział kwatery albo wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Por. rez. M. M. otrzymał przydział osobnej kwatery stałej nr [..] przy ul. [...] w C. - miejscu pełnienia przez niego służby i tym samym zostało zrealizowane przysługujące mu prawo do kwatery. W dacie składania wniosku (14 września 1992r.) obowiązywała ustawa z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 80 z późniejszymi zmianami), której art. 13 stanowił, że emeryci i renciści wojskowi mogli ubiegać się o przydział kwatery w wybranej miejscowości, o ile wojskowy organ kwaterunkowy dysponował w tej miejscowości wolnymi kwaterami. Przepis ten stracił moc z dniem 1 stycznia1996 r. tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 368 z późniejszymi zmianami), której przepisy nie przewidują możliwości przydziału kwater emerytom i rencistom wojskowym w wybranej przez nich miejscowości. Do dnia 14 listopada 2000 r. obowiązywał również przepis § 13 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 maja 1996 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 65, poz. 320 z późniejszymi zmianami) w świetle, którego osoba uprawniona nie będąca żołnierzem zawodowym mogła składać wniosek o przydział kwatery do dyrektora oddziału Agencji właściwego dla miejsca zamieszkania lub obranego miejsca zamieszkania. Jednakże powyższe rozporządzenie utraciło moc z dniem 14 listopada 2000 r. na podstawie § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 października 2000 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu rozkwaterowania osób rozwiedzionych (Dz. U. Nr 92, poz. 1022), zaś obowiązujące obecnie rozporządzenie z dnia 28 kwietnia 2000 r. w sprawie administrowania kwaterami i lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencje Mieszkaniową (Dz. U. Nr 40, poz. 471 z późniejszymi zmianami) jak również wyżej cytowana ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej nie przewiduje możliwości przydziału kwatery dla osób uprawnionych nie będących żołnierzami zawodowymi w wybranej przez nich miejscowości. Ponieważ M. M. zrealizował już swoje prawo do kwatery, to w obecnym stanie prawnym brak jest podstawy prawnej do przydziału mu kwatery w wybranej przez niego miejscowości, tj. w W., a wszczęte w tej sprawie postępowanie należało umorzyć. Agencja wydała decyzję w oparciu o stan faktyczny sprawy i przepisy prawa obowiązujące w chwili jej wydania. Od powyższej decyzji odwołał się M. M. podnosząc, że jest ona krzywdząca i niesprawiedliwa. Po rozpoznaniu jego odwołania Wojskowa Agencja [...] Oddział [...] W. decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojskowej Agencji [...] Oddział [...] nr [...] W. z dnia [...] października 2003 r. znak [...] umarzającą postępowanie w sprawie przydziału por. rez. M. M. osobnej kwatery stałej w garnizonie W.- nie znajdując podstaw do jej zmiany. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.M. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że żaden przepis prawa nie może działać wstecz i skoro jego wniosek przyjęto, to powinien on być zrealizowany bez względu na późniejszą zmianę przepisów. W odpowiedzi na skargę Wojskowa Agencja [...] Oddział [...] W. wniosła o jej oddalenie i podtrzymała argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. W związku z powyższym, rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego poprzez błędne zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. i nie rozstrzygnięcie sprawy co do istoty – zgodnie z art. 104 § 2 k.p.a. Wojskowa Agencja [....] nieprawidłowo umorzyła postępowanie powołując się na fakt, że stało się ono bezprzedmiotowe. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W niniejszej sprawie nie można mówić o tym, że postępowanie jest bezprzedmiotowe. Postępowanie zostało wszczęte, są strony tego postępowania oraz jego przedmiot, zatem organ administracji zobowiązany jest rozpoznać sprawę stosując przepisy prawa obowiązujące w dniu orzekania i orzec merytorycznie w sprawie. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach k.p.a. wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, kończącej formalnie postępowanie w sprawie, w której strona jest zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej. Organ nie może uchylić się od wydania decyzji merytorycznej. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 9 marca 2000r. w sprawie sygn. akt. IV SA 12/98 LEX nr 77609 stwierdził: "Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Natomiast bezzasadność żądania strony to brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony. W przeciwieństwie zatem do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, ponieważ jest to niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy." Ponieważ zaskarżona decyzja Wojskowej Agencji [...] Oddział [...] W. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] i utrzymana nią w mocy decyzja Wojskowej Agencji [...] Oddział [...] nr [...] W. z dnia [...] października 2003 r. znak [...] naruszają przepisy prawa procesowego, dlatego też podlegają uchyleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 §1 pkt.1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 ze zmianami), orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art.152 powołanej wyżej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.