VII SA/Wa 892/04

WyrokWSA w Warszawie2005-06-09

Skład orzekający: Bogusław Moraczewski, Wojciech Mazur, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może nakazać organowi pierwszej instancji przeprowadzenie postępowania dowodowego i wyjaśniającego co do istoty sprawy, zamiast ograniczyć się do oceny przesłanek z art. 156 k.p.a.?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie może nakazać organowi pierwszej instancji przeprowadzenia postępowania dowodowego i wyjaśniającego co do istoty sprawy, lecz powinien ograniczyć się do oceny przesłanek z art. 156 k.p.a. Nakazanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie meritum sprawy stanowi istotne naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ pierwszej instancji stwierdził nieważność decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, wskazując na nieprawidłowe użytkowanie lokalu jako magazynu amunicji. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując organowi pierwszej instancji przeprowadzenie postępowania dowodowego co do istoty sprawy. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu niekonsekwencję w uzasadnieniu i naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, , Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi [...] R. W., M.B. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] R. W., M.B.W. kwotę 455 zł. (czterysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. art. 157 § 2 i 158 § 1 k.p.a. po przeprowadzeniu postępowania na wniosek R. W. wspólnika spółki cywilnej [...] stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Powiat [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...], która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji podano, iż organ I instancji wszczął postępowanie na wniosek [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] w sprawie nieprawidłowego użytkowania lokalu użytkowego przy ul. [...] w [...]. W trakcie postępowania ustalono, iż w lokalu użytkowym [...] prowadzi magazyn amunicji, który był kontrolowany przez Komendę Wojewódzką Policji w [...] w dniu [...] sierpnia 2002 r. Na prowadzoną działalność w zakresie obrotu bronią i amunicją spółka posiada zezwolenie a jako miejsce wykonywania działalności wskazany jest lokal przy ul. [...]. W dniu kontroli w magazynie znajdowało się 300 tys. sztuk amunicji myśliwskiej. Organ I instancji przyjął, iż lokal jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem, gdyż do tej pory był użytkowany jako lokal handlowo-usługowy a użytkownik nie dysponuje decyzją organu administracji architektoniczno-budowlanej na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu. Ponadto przedmiotowy lokal, w którym znajduje się magazyn bazowy amunicji użytkowany jest w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi, środowisku i bezpieczeństwu mienia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił powyższych ustaleń, uznał, iż kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja rażąco narusza prawo. Przede wszystkim spółka [...] posiada koncesję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2003 r. na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie obrotu określonymi w niej rodzajami broni i amunicji oraz wyrobami o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym. Koncesja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym i policyjnym / Dz.U. nr 67, poz. 679 ze zm. /. Zgodnie z przepisami powołanej ustawy organ wydający koncesję bada czy wskazana lokalizacja nadaje się do prowadzenia tego typu działalności. W koncesji jest wymieniony przedmiotowy lokal użytkowy, więc nie można uznać, iż prowadzenie w nim działalności określonej w koncesji spowoduje zagrożenie życia i zdrowia ludzi, a także środowiska i bezpieczeństwa mienia. Dlatego też organ nadzoru budowlanego wydał wadliwą decyzję nie uwzględniając całego zgromadzonego w sprawie materiału budowlanego. Decyzja wydana na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane / tj. Dz.U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm. / nie może prowadzić do ograniczenia, wstrzymania lub likwidacji prowadzonej w lokalu działalności gospodarczej. Ponadto postępowanie w przedmiotowej sprawie powinno być zgodnie z wnioskiem prowadzone w kierunku art. 71 Prawa budowlanego, jeżeli organ ustali, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji nie wyjaśnił sprawy zgodnie z wymogami art. art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji powinien ustalić, czy istniejący obiekt zagraża życiu i zdrowiu ludzi, środowisku i bezpieczeństwu mienia w rozumieniu art. art. 5 i 66 Prawa budowlanego, czy dopuszczalna jest lokalizacja magazynu głównego amunicji w przedmiotowym lokalu w świetle obowiązujących przepisów prawa, czy istniejący obiekt spełnia wymagania przewidziane w obowiązujących przepisach dotyczących użytkowania i przechowywania materiałów wybuchowych oraz rozważyć czy nakaz likwidacji magazynu głównego amunicji na podstawie art. 66 Prawa budowlanego jest dopuszczalny. Ponadto organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, co do faktu istnienia bądź nieistnienia wszystkich przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 k.p.a. Organ odwoławczy nie przesądził o treści merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszego postępowania. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożył R. W. wspólnik spółki cywilnej [...] podnosząc, iż spółka prowadzi działalność gospodarczą zgodnie z przepisami prawa a przedmiotowy magazyn broni spełnia wszystkie warunki, otrzymał pozytywne opinie wszystkich instytucji przewidzianych w ustawie z dnia 22 czerwca 2001 r. tj. straży pożarnej, inspekcji sanitarnej i inspekcji ochrony środowiska. Obiekt spełnia warunki przewidziane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 28 października 2002 r. w sprawie pomieszczeń magazynowych i obiektów do przechowywania materiałów wybuchowych, broni, amunicji oraz wyrobów o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym / Dz.U. nr 190, poz. 1589 / i dla amunicji myśliwskiej, która jest zaliczona do klasy 1.4 S nie jest wymagane dla magazynowania wyznaczenie minimalnych bezpiecznych odległości przy składowaniu do 1000 kg masy netto materiału wybuchowego. Natomiast 235 000 sztuk amunicji myśliwskiej zawiera 424 kg prochu / materiału wybuchowego /. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, iż uzyskanie koncesji na odpowiednią działalność gospodarczą nie przesądza o tym, iż obiekt, w którym jest prowadzona działalność nie zagraża życiu i zdrowiu ludzi, środowisku i bezpieczeństwu mienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Rozstrzygnięcie kończące to postępowanie następuje w drodze decyzji /art. 158 § 1 k.p.a./ podejmowanej przez organ administracji publicznej /art. 156 § 1 k.p.a./. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ posiada uprawnienia kasacyjne, co nie oznacza, iż nie przeprowadza postępowania rozpoznawczego. Postępowanie to jednak sprowadza się do ustalenia istnienia bądź nieistnienia przesłanek z art. 156 § 1 i § 2 k.p.a. Nie może natomiast organ rozstrzygać, co do istoty sprawy, a z uzasadnienia zaskarżonej decyzji odnośnie zaleceń dla organu I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy wynika, iż ma on przeprowadzić postępowanie dowodowe i wyjaśniające, co do istoty tegoż postępowania a mianowicie czy istniejący obiekt budowlany może być magazynem amunicji. W dalszej części uzasadnienia natomiast organ odwoławczy stawia właśnie tezę, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji należy badać wyłącznie przesłanki określone w art. 156 k.p.a. Taka niekonsekwencja uzasadnienia decyzji stanowi istotne naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. i musi skutkować uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ I instancji wyraźnie wskazał gdzie widzi naruszenie przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i w tym zakresie rozpatrując ponadto zarzuty przedstawione w odwołaniu należało sprawę rozstrzygnąć. Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] w wyraźny sposób określał ramy prowadzonego postępowania a wręcz wskazywał jego podstawę prawną art. 71 Prawa budowlanego. W razie wszczęcia postępowania na wniosek - obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Jeśli organ, do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postępowania, ma wątpliwości, co do tego, czego dotyczy wniosek - obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony. W przedmiotowej sprawie organ nie powinien mieć wątpliwości, co do zakresu postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Na podstawie art. art. 152 i 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 w/w ustawy, na zasądzoną kwotę złożyły się: wpis – 200,00 zł, koszty zastępstwa adwokackiego – 240,00 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 15,00 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło