II SA/Kr 2599/01
WyrokWSA w Krakowie2005-06-09
Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Woś, Sędzia NSA Anna Szkodzińska, WSA Renata Detka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało odwołanie od decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, w sytuacji gdy skarżący nie posiadali tytułu prawnego do tej nieruchomości, a jedynie roszczenie o jej zwrot?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie rozpoznało odwołanie od decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, ponieważ skarżący, nie posiadając tytułu prawnego do nieruchomości, a jedynie roszczenie o jej zwrot, nie mieli interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w tym postępowaniu. W konsekwencji, Kolegium powinno było stwierdzić niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. lub umorzyć postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Krakowie z dnia [...] 2001 r., utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia [...] 2001 r. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości. Skarżący R. i W. K. wnieśli skargę, nie kwestionując samej decyzji o podziale, lecz przedstawiając swoje roszczenia dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości i zgłaszając zastrzeżenia do dotychczasowych decyzji w tym zakresie. SKO uznało skarżących za strony postępowania o podział nieruchomości, mimo że nie posiadali oni tytułu prawnego do tej nieruchomości, a jedynie roszczenie o jej zwrot.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądzenie od SKO na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Woś (spr) Sędziowie NSA Anna Szkodzińska WSA Renata Detka (del) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2005r. sprawy ze skargi R. K. i W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2001r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących R. i W. K. kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 2599/01
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].07.2001 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania R. i W. K. od decyzji Burmistrza Miasta L. z dnia [...].04.2001 r., znak: [...], orzekającej o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości -działki nr "1" na działki nr "2" i "3", na podstawie art. 95 pkt 4 i art. 97 ust. 4 ustawy z 21.08,1997 r. o gospodarce nieruchomościami, Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm. oraz art. 138 § l pkt l k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło co następuje:
w związku z prowadzonym postępowaniem o zwrot na rzecz odwołujących się wywłaszczonej im niegdyś nieruchomości Starosta Powiatu C. wystąpił o zatwierdzenie projektu podziału przedmiotowej nieruchomości. Wniosek Starosty obejmował wyłącznie zatwierdzenie projektu podziału działki oznaczonej l. kat. "1" w sposób wskazany w projekcie i w tym zakresie został uwzględniony. Zatwierdzający projekt podziału nieruchomości Burmistrz Miasta L. nie miał kompetencji, by samodzielnie decydować, w jaki sposób należy dokonać podziału nieruchomości dla zaspokojenia żądań odwołujących się, wynikających z art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a związanych ze zwrotem wywłaszczonej nieruchomości. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nastąpi w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez starostę i jeżeli strony nie będą zadowolone z tej decyzji, będą mogły się od niej odwołać do właściwego organu odwoławczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie może wkraczać w kompetencje starosty i decydować, których nieruchomości i w jaki sposób podział ma być dokonany, aby umożliwić zwrot nieruchomości zgodnie z żądaniem stron, a także czy zachodzą przesłanki do uwzględnienia tego żądania w całości.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. i R. K. nie zakwestionowali decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości. Przedstawili natomiast, jakie nieruchomości i jakimi decyzjami zostały im wywłaszczone, oraz jakie części wywłaszczonych nieruchomości i jakimi decyzjami zostały im już zwrócone, zgłosili zastrzeżenia do tych decyzji oraz podnieśli, ze Starosta C. nie ustosunkował się dotąd do zwrotu trzeciej wywłaszczonej działki oznaczonej nr "4". W konkluzji podkreślili, że domagają się od właściwych organów samorządowych pełnego zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie argumentując podobnie, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
1. zgodnie z postanowieniami art. 95 pkt 4 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm., niezależnie od ustaleń planu miejscowego podział nieruchomości może nastąpić w celu realizacji roszczeń do części nieruchomości, wynikających z przepisów niniejszej ustawy lub z odrębnych ustaw. Takim roszczeniem jest niewątpliwie roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przewidziane w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z kolei, stosownie do postanowień art. 97 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w przypadkach, o których mowa w art. 95 pkt 3-6 tej ustawy, podziału nieruchomości można dokonać z urzędu albo na wniosek odpowiednio starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, albo zarządu powiatu lub zarządu województwa.
Z wnioskiem o zatwierdzenie projektu podziału działki nr "1" wystąpił Starosta Powiatu C. w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie zwrotu tej nieruchomości i należy w związku z tym ocenić, że spełnione zostały i zachowane przesłanki do wydania przez Burmistrza Miasta L. decyzji o zatwierdzenie projektu podziału tej działki. Prawidłowa jest również, zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego argumentacja, iż dokonanie - na wniosek organu prowadzącego postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - podziału tej nieruchomości nie przesądza ani o zasadności roszczenia o zwrot nieruchomości, ani też o tym w jakim ewentualnie zakresie nieruchomość ta zostanie zwrócona. Kwestie te podlegają rozstrzygnięciu w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez inny organ, niż ten, który dokonuje zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości. We związku z powyższym decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia [...].04.2001 r., znak: [...], orzekającą o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości - działki nr "1" na działki nr "2" i "3" na podstawie art. 95 pkt 4 i art. 97 ust. 4 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami należy ocenić jako zgodną z prawem.
2. Odrębnej natomiast oceny zgodności z prawem wymaga decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uznało za dopuszczalne odwołanie wniesione od decyzji organu I instancji przez R. i W. K., wnioskodawców postępowania o zwrot nieruchomości, której projekt podziału został zatwierdzony decyzją organu I instancji, rozpatrzyło merytorycznie to odwołanie i utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zatem, że strony postępowania w sprawie o zwrot nieruchomości mają interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w sprawie podziału nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot. Pogląd taki należy ocenić jako błędny.
W wyroku z 22.10.1998 r., sygn. akt I SA 500/98, LEX nr 44571, Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, że w przypadku podziału nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości czy też ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stronami postępowania są właściciele (współwłaściciele) oraz użytkownicy wieczyści (współużytkownicy wieczyści). W żadnym zaś razie stronami postępowania o podział nieruchomości nie są osoby, które nie mają do niej żadnego tytułu prawnego, lecz zainteresowane są nabyciem własności lokali położonych na tych działkach. Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne, nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony.
Skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie orzekający w niniejszej sprawie podziela ten pogląd również w odniesieniu do podziału nieruchomości dokonywanego na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z prowadzonym postępowaniem o zwrot tej nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 tejże ustawy. Wnioskodawcy tego postępowania, nie mający żadnego tytułu prawnorzeczowego do tej nieruchomości, a jedynie roszczenie o jej odzyskanie nie mają interesu prawnego w toczącym się odrębnie, z urzędu, postępowaniu w sprawie o jej podział. Skoro zatem skarżący nie są stronami postępowania, w wyniku którego została wydana decyzja Burmistrza Miasta L. z dnia [...].04.2001 r., znak: [...], orzekająca o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości, Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno było na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdzić niedopuszczalność ich odwołania. Prowadzenie postępowania odwoławczego w celu ustalenia, czy odwołanie zostały wniesione przez strony, uzasadniało zaś umorzenie postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego po stwierdzeniu, że odwołujący się nie mają przymiotu strony.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a i c ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło