VII SA/Wa 1280/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-10
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Mirosława Kowalska, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać zamurowanie istniejących otworów okiennych w budynku, powołując się na art. 66 Prawa budowlanego, bez uprzedniego ustalenia, kiedy i w jakich okolicznościach okna te powstały, oraz czy działanie organu było wszczęte z urzędu czy na wniosek strony legitymującej się przymiotem strony?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie art. 66 Prawa budowlanego oraz art. 7 i 77 k.p.a. Organ nie wykazał przesłanek do zastosowania art. 66 Prawa budowlanego, który wymaga stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, zagrożenia życia lub zdrowia, środowiska, bezpieczeństwa mienia lub oszpecenia otoczenia. Ponadto, organ nie ustalił, kiedy i w jakich okolicznościach okna powstały, co jest kluczowe dla zastosowania właściwych przepisów, ani nie wyjaśnił, czy postępowanie zostało wszczęte z urzędu czy na wniosek strony posiadającej legitymację procesową.Stan faktyczny
Skarżący J. B. i P. M. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą zamurowanie otworów okiennych w budynku znajdującym się w bezpośrednim sąsiedztwie działki skarżących. Organy uznały, że usytuowanie okien narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. dotyczące odległości od granicy działki. Skarżący podnieśli, że nieruchomość nabyli w istniejącym stanie, okna były zainstalowane od początku, a ich zamurowanie naruszałoby przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2005 r. ze skargi J. B. i P. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących J. B. i P. M. kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII SA/Wa 1280/04
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2004r. na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity ustawy – Dz. U. z 2000r., Nr 98,poz.1071 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania J. B. i P. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] , znak: [...] nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowanym budynku przy ul. W. w miejscowości C. gm. P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W toku postępowania administracyjnego ustalono co następuje.
Po dokonaniu oględzin pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. stwierdzili nieprawidłowości w użytkowanym budynku, polegające na usytuowaniu otworów okiennych w ścianie będącej w bezpośrednim sąsiedztwie z działką przy ul. W.. Ponadto J. B. w trakcie przeprowadzonej kontroli nie przedstawił dokumentacji potwierdzającej możliwość wykonania w/w otworów okiennych.
Decyzją z dnia [...]kwietnia 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w oparciu o art.66 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi zamurowanie istniejących otworów okiennych znajdujących się w granicy z sąsiednią nieruchomością w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem.
Od w/w decyzji złożył odwołanie J. B. i P. M., wnosząc o jej uchylenie.
Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego.
Usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej dopuszczalne jest w przypadku budynku bez otworów okiennych zgodnie z uregulowaniami zawartymi w pkt.6 § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. nr 75 poz. 690).
Organ stopnia wojewódzkiego wskazał, że decyzją Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. zasadnie nakazał inwestorowi wykonanie określonych czynności dotyczących doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie bowiem z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz. U. Nr 75, poz.690) § 12 ust.3 pkt 1 lit.a odległość ściany budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi od granicy działki powinna wynosić co najmniej 4 m., a bez otworów okiennych lub drzwiowych – 3 m.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący J. B. i P. M. i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżący podnieśli, że przedmiotową nieruchomość w stanie obecnie istniejącym, zakupili wcześniej zanim sąsiedni plac nabył W. F. Okna od strony posesji W. Fl były od początku tak zainstalowane. Skarżący podnieśli, że zamurowanie okien stanowiłoby naruszenie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy wobec przeznaczenia budynku. Ponadto ściany budynku, w którym zainstalowane są w/w okna znajdują się w odległości 60 m. od budynków na sąsiedniej działce W. F..
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej uchylenie. Organ wskazał, że stwierdzone w wyniku czynności kontrolnych nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowego budynku, polegające na usytuowaniu otworów okiennych w ścianie będącej w
bezpośrednim sąsiedztwie z działką położoną przy ul. W., upoważniają organ do wydania decyzji w trybie art. 66 ust.1 Prawa
budowlanego. Nakaz wykonania czynności polegających na zamurowaniu w/w otworów okiennych jest prawidłowy i słuszny, gdyż ma on na celu doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji można postawić zarzut naruszenia prawa a w takim zakresie umożliwiają sądową kontrolę administracji (art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów Administracyjnych).
Zdaniem Sądu organy opierając swoje rozstrzygnięcie na przepisie art.66 Prawa budowlanego, nie wykazały żadnej z przesłanek opisanych w tym przepisie. Zgodnie z dyspozycją art.66 Prawa budowlanego organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonania obowiązku, gdy stwierdzi, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia.
Przepis art.66 Prawa budowlanego stwarza organowi właściwemu – powiatowemu inspektorowi nadzoru budowlanego, możliwość skutecznego zapewnienia użytkowania obiektu budowlanego zgodnego z przepisami rozdziału szóstego prawa budowlanego, zwłaszcza z egzekwowaniem przestrzegania art.61.
W niniejszej sprawie organy obu instancji orzekając w trybie art.66 Prawa budowlanego o zamurowaniu istniejących otworów okiennych, zlokalizowanych w ścianie usytuowanej w granicy z sąsiednią nieruchomością podkreślały, że nakaz ten wynika z potrzeby doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem.
Prawo budowlane zna instytucję doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, przewiduje ją np. dyspozycja art. 51 § 1 pkt 2,3 ale nie przepis art.66 Prawa budowlanego.
Dla prawidłowego rozpoznania ustalonej okoliczności – usytuowania okien w ścianie istniejącej w ostrej granicy działki, niezbędne jest ustalenie kiedy powstały okna i w jakich okolicznościach, czy w ramach realizacji budowy obiektu na podstawie pozwolenia na budowę (to trzeba jednoznacznie wyjaśnić, badanie tylko posiadania dokumentów przez aktualnego właściciela, który nie był inwestorem nie przesądza kwestii legalności budowy).
Istotne jest ustalenie, czy okna były przewidziane w zatwierdzonym projekcie, czy też stanowiły odstępstwo od niego. Wreszcie, czy te przedmiotowe okna powstały w innym czasie niż sam budynek, jeżeli tak to kiedy.
Powyższe ustalenia dotyczące czasu i okoliczności powstania okien są niezbędne dla zastosowania właściwych rozstrzygnięć w sprawie w oparciu o właściwe przepisy prawa budowlanego i warunków technicznych . Rozważając zastosowanie przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz. U. Nr 75, poz.690) w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, należy mieć na uwadze przepis § 330 określający zakres stosowania rozporządzenia.
Ponadto organ rozpoznając sprawę musi jednoznacznie określić czy działa z urzędu, czy na wniosek.
Kwestia ta wymaga wyjaśnienia, bowiem z uzasadnienia decyzji wynika, że rozpoznano wniosek "Centrum [...] ", co nie wynika z sentencji decyzji. Należy określić z czego wynika osobowość prawna Centrum, kto jest upoważniony do reprezentowania Centrum na zewnątrz, czy Centrum jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości.
W przypadku, gdy organ działa na wniosek ma obowiązek zbadania, czy ten pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony.
Wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić tylko z inicjatywy osoby – podmiotu, który ma legitymację procesową w rozumieniu art. 28 kpa.. należy ustalić, czy składający wniosek jest właścicielem sąsiedniej działki, musi on wykazać, że ma prawo dochodzenia zamurowania okien w przedmiotowym budynku, nie tylko po względem podmiotowym ale też przedmiotowym tzn. chce chronić swoje uzasadnione interesy.
Organ ma obowiązek zbadania przymiotu strony według powyższych kryteriów jeżeli uzna, że wszczyna postępowanie na wniosek.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art..145 § 1 pkt 1a,c, art.152 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zdaniem Sądu zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zapadły z naruszeniem prawa materialnego art.66 Prawa budowlanego, które miało wpływ na wynik sprawy i naruszeniem przepisów postępowania art.7 i 77 kpa., gdyż wszechstronne zbadanie i rozważenie okoliczności sprawy mogło doprowadzić do załatwienia jej w inny sposób.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło