VII SA/Wa 1260/04

WyrokWSA w Warszawie2005-06-13

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Leszek Kamiński, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uzasadnił postanowienie o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej, wyjaśniając sposób wyliczenia tej opłaty zgodnie z przepisami Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, ustalając wysokość opłaty legalizacyjnej, naruszył przepisy art. 8, 9 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie wyjaśnił w uzasadnieniu postanowienia sposobu wyliczenia tej opłaty, w tym stawki opłaty, kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu. Brak tych wyjaśnień uniemożliwił stronie kontrolę wydanego rozstrzygnięcia i naruszył zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o ustaleniu opłaty legalizacyjnej w wysokości 30.000 zł z powodu samowoli budowlanej polegającej na nadbudowie budynku gospodarczo-mieszkalnego. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia lub umorzenie opłaty ze względu na trudną sytuację materialną. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie z innych przyczyn niż wskazywał skarżący.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. M. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. postanowieniem z dnia [...] marca 2004r. nr [...] działając na podstawie art. 49, 59f i 59g ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. jedn. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), ustalił I. i W.i M. wysokość opłaty legalizacyjnej w wysokości 30.000zł. W uzasadnieniu wskazał, iż opłata powyższa została naliczona w związku z samowolą budowlaną inwestorów polegającą na nadbudowie w 2003r. budynku gospodarczo - mieszkalnego. Pierwotnie budynek był parterowy niepodpiwniczony. W związku z powyższym na inwestorów' zostały nałożone obowiązki , stosownie do art. 48 pust. 2 Prawa budowlanego. Po dostarczeniu dokumentacji żądanej przez organ w ww. postanowieniu, zasadne było nałożenie opłaty legalizacyjnej. Zażalenie na postanowienie złożył W. M.. Wniósł o wydanie pozwolenia na ukończenie remontu przy naliczeniu zerowej opłaty legalizacyjnej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Wskazał, iż zaskarżone postanowienie znajduje odzwierciedlenie w przepisach prawa oraz stanie faktycznym, który zaistniał w niniejszym przypadku. Organy nadzoru budowlanego nie mają możliwości odstąpienia od nałożenia opłaty legalizacyjnej, o co wnioskował inwestor, a jej wysokość nie zależy od swobodnego uznania organu, lecz jest ściśle określona przepisami Prawa budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. M. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia lub o umorzenie nałożonej opłaty legalizacyjnej. Wskazał, iż jego sytuacja materialna nie pozwala mu na zapłacenie tak wysokiej kwoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontroluje zaskarżoną decyzję lub postanowienie wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie skarga podlega uwzględnieniu jednakże z innych przyczyn niż żądał tego skarżący. W ocenie Sądu kontrolowane w tym postępowaniu postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza art. 8, 9 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia był ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej zgodnie z art. 49 i 59f Prawa budowlanego. Stosownie zatem do art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji był zobowiązany do wyjaśnienia stronie podstaw prawnych rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności sposobu wyliczenia opłaty legalizacyjnej. Niewystarczającym jest przytoczenie jedynie przepisów prawa które organ zastosował ustalając opłatę legalizacyjną. Ma to tym istotniejsze znaczenie w sprawie, że między wydaniem postanowienia przez organ I instancji a zakończeniem postępowania przed organem II instancji zmienił się stan prawny. Organ winien był zatem wyjaśnić stronie podstawę prawną zastosowania w sprawie przepisów dotychczasowych, nie zaś przepisów ustawy obowiązującej w dacie orzekania. Powyższe w ocenie Sądu narusza art. 9 k.p.a. W przepisie art. 59f ustawy Prawo budowlane podany jest sposób wyliczenia opłaty legalizacyjnej w oparciu o wzór matematyczny. Przepis ten w ust. 1 operuje pojęciami .stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Organ nadzoru budowlanego winien w uzasadnieniu postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną wyjaśnić jak ustalił stawkę opłaty i z czego ona wynika, do jakiej kategorii zaliczył obiekt budowlany i na jakiej podstawie prawnej, oraz w jaki sposób został ustalony współczynnik wielkości obiektu budowlanego. Brak w uzasadnieniu postanowienia powyższych informacji utrudnia stronie możliwość kontroli wydanego w jej sprawie postanowienia, przez co narusza nie tylko art. 9 i 107 k.p.a. ale również art. 8 k.p.a. nakazujący organom administracji publicznej prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Końcowo wskazać należy, iż wskazane wyżej uchybienia organu nie podważają zasadności ustalenia w sprawie opłaty legalizacyjnej. Trafnie ponadto organ II instancji wskazał, iż przepisy prawa nie pozwalają organom na miarkowanie opłaty. Nie mogły zatem odnieść skutku wnioski skarżącego o zmniejszenie mu opłaty legalizacyjnej bądź o ustalenie jej na poziomie zerowym. Mając na względzie wskazane wyżej rozważania i uchybienia Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło