I SA/Gd 2675/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Alicja Stępień Sędziowie WSA Tomasz Kolanowski NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /spr./ Protokolant Agnieszka Zalewska po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2001 i 2002 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z 16 lipca 2002 roku nr [...] zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 10 (słownie: dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 2) powyższe decyzje nie mogą być wykonane. I SA/Gd 2675/02 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 16 VII 2002 r. Wójt Gminy określił "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w R. z siedzibą w K. zaległość podatkową w podatku od nieruchomości za 2001 r. i 2002 r. w kwocie 6.745,30 zł wraz z odsetkami. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że strona jest użytkownikiem działek Nr: [...] które stanowią ogrodzony kompleks gospodarczy. Wbrew ustawowemu obowiązkowi strona nie zadeklarowała prawidłowo podatku od nieruchomości i nie dokonała żadnej wpłaty podatku przez 7 miesięcy 2001 r. oraz 2002 r. co spowodowało powstanie zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę. W odwołaniu od decyzji strona podniosła, że nie prowadziła działalności gospodarczej na działce Nr [...], gdyż budynki są w ruinie. Stwierdziła, że działka zaś Nr [...] należy do innego podmiotu. Zarzuciła brak dokumentów potwierdzających, kto dysponuje działkami Nr [...] Decyzją z 30 września 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 6 ust. 8 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.) osoby prawne są obowiązane składać do dnia 15 stycznia deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy i wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości bez wezwania – na rachunek budżetu właściwej gminy za poszczególne miesiące w terminie do dnia 15 każdego miesiąca. Strona zadeklarowała jedynie budynki mieszkalne o powierzchni 55,84 m2, podczas gdy we władaniu strony znajdują się budynki związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 223 m2 i grunty związane z tą działalnością o powierzchni 5.295 m2. Charakter tych gruntów i budynków wynika zarówno z ich przeznaczenia (np. magazyn paliw, dystrybutor paliw, myjnia z rampą), jak i pozostawania w dyspozycji przedsiębiorcy. Organ podatkowy dokonał czynności sprawdzających, przeprowadzając w dniu 9 stycznia 2000 r. kontrolę nieruchomości i sporządzając z tych czynności protokół. Z protokółu tego wynika, że strona użytkuje nieruchomości oznaczone jako działki Nr [...], które stanowią jeden ogrodzony kompleks gospodarczy. Na działce Nr [...]znajduje się magazyn i dystrybutor paliw oraz myjnia z rampą i komory bezodpływowe. Nieruchomości znajdują się we władaniu strony w wyniku przekazania przez Spółdzielnię Usług Rolniczych w K. W planie zagospodarowania przestrzennego określono ich funkcję jako urządzenia usługowe rolnictwa. Strona nie dokonała zmian w sposobie użytkowania gruntów ani budynków np. na potrzeby mieszkania. Nie znajdują potwierdzenia zarzuty strony zawarte w odwołaniu zarówno co do charakteru nieruchomości, jak i dysponowania nimi przez stronę. Protokół kontroli z dnia 9 stycznia 2001 r., podpisany przez stronę stwierdza, że strona użytkuje ogrodzony kompleks nieruchomości, na który składają się częściowo zabudowane działki Nr [...] oraz działka Nr [...]. Stan ten potwierdza także załącznik Nr 1 do protokołu z Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia członków SUR w K. z dnia 4 stycznia 1992 r., w którym wymienia się m.in. magazyn paliw, dystrybutor paliw i myjnię betonową. Obiekty te znajdują się głównie na działce Nr 137/2. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6 ust. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, albowiem jako osoba prawna zobowiązana jest sama ustalić wysokość podatku w deklaracji, a tak zadeklarowany podatek wpłacać w terminie. Protokół kontrolny dotyczy działki Nr [...] w K., nie stanowi dowodu, że skarżąca dysponowała i użytkowała przedmiotową nieruchomość. W ocenie organu odwoławczego działka Nr [...] zabudowana jest stacją paliw, magazynem paliwowym oraz trójkomorową myjnią bezodpływową. Skarżąca wyjaśniła, iż stację paliw i zbiorniki paliwowe zbudowano w 1975 r. na działce [...] w K., a myjnię samochodową wzniesiono w latach 1989-1992. Dodatkowo skarżąca podniosła, iż w wyniku własnego postępowania wyjaśniającego ujawniła szereg nieruchomości, w tym działki Nr [...], o których istnieniu wcześniej nie wiedziała. Skarżąca ma ponadto wątpliwości dotyczące zasadności wydzielenia działki Nr [...]z nieruchomości [...]. Marginalnie skarżąca wskazuje, iż właściciel nieruchomości [...]Gmina nie wyrażał zgody na użytkowanie tej działki, przez co uniemożliwił dojazd do działek Nr [...]. Dodatkowo skarżąca wyjaśniła, iż stan nieruchomości położonych na przedmiotowych działkach uległ znacznej dewastacji, zatem nie jest prawidłowe uznanie, że skarżąca Spółka prowadziła na tych nieruchomościach intensywną działalność gospodarczą. W ocenie skarżącej organy podatkowe nie rozpoznały istoty sprawy tj. nie określiły zaległości podatkowej, tylko prowadziły postępowanie w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2001 i 2002 . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na jej uwzględnienie. W sprawie podobnie jak w poprzednio wyznaczanych sprawach dotyczących podatku od tej nieruchomości za lata poprzednie (sygn. SA/Gd 1119/01, 1654/01 i 1994/01) istnieje spór co do stanu faktycznego i prawnego działek gruntu położonych w K. o numerach [...]. Jego rozstrzygnięcie ma istotny wpływ na kwestie związane z określeniem wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2001 i 2002 r. Jak wynika z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2000 r., obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych, prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem (pkt 1), są użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub ich części (pkt 2), są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu (pkt 3) lub posiadają bez tytułu prawnego nieruchomości lub ich części albo obiekty budowlane nie złączone trwale z gruntem, stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych (pkt 4). Dla prowadzenia dalszych rozważań na temat ewentualnych stawek podatku, czy momentu powstania obowiązku podatkowego, organy podatkowe muszą ustalić czy na stronie ciążył obowiązek podatkowy w 2001 i 2002 r., czyli czy zaistniała któraś z przesłanek wymienionych w art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jak wynika z akt sprawy przeprowadzone postępowanie podatkowe nie wyjaśniło tych okoliczności. Dokumentem na jakim oparły swoje rozstrzygnięcie organy podatkowe był protokół z kontroli nieruchomości z dnia 9 stycznia 2001 r., w którym kontrolujący stwierdzili że spółka "A" użytkuje działki [...]. Na poparcie tego stwierdzenia brak jednak jakichkolwiek innych dowodów. Z kolei w protokole tym zawarto także wyjaśnienia strony, według których na powyższych działkach nie prowadzi działalności gospodarczej. Ponadto wskazał, że od 1990 r. działka Nr [...]136 nie została przekazana Spółce a o istnieniu działki [...]dowiedział się w październiku 2000 r. Pomimo powyższych zastrzeżeń, które były wielokrotnie podnoszone przez stronę w decyzjach organów obu instancji brak ustosunkowania się do kwestii posiadania działek. Z akt sprawy wynika natomiast, że według otrzymanej od Starostwa Powiatowego w B. informacji z rejestru gruntów, właścicielem działki [...]jest Gmina a jej administratorem Urząd Gminy, właścicielem działki Nr [...] jest Gmina a władającym Spółdzielnia Usług Rolniczych w K., natomiast właścicielem działki Nr [...]jest C. W aktach sprawy znajduje się także Uchwała Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółdzielni Usług Rolniczych w K. z dnia l stycznia 1992 r. Wynika z niego, że SUR w K. przekazała majątek trwały Spółce z o.o. "A" z siedzibą w R. Z załącznika do tej uchwały wynika, że przekazano między innymi grunt oznaczony numerem działki [...]w K. Jak można wywnioskować z treści pism strony działka ta została podzielona na działki [...]. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika zatem, że jedyną ze spornych działek, która pozostaje we władaniu skarżącego jest działka oznaczona w rejestrze gruntów pod Nr [...]. Jej posiadanie wynika z uchwały Walnego Zgromadzenia SUR w K. Najprawdopodobniej pomimo braku wyraźnego wskazania w uchwale, przekazano także działkę o Nr [...]. Powinno to jednak jednoznacznie wynikać z przeprowadzonego postępowania podatkowego. Zupełnie niejasny w kontekście zebranego materiału dowodowego jest natomiast stan faktyczny istniejący na działce Nr [...]będącej własnością Gminy. Dla udowodnienia istnienia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, konieczne jest udowodnienie posiadania przez stronę nieruchomości, choćby bez tytułu prawnego (art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Wobec niewyjaśnienia wszystkich istotnych wątpliwości mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję jak i decyzję organu pierwszej instancji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy podatkowe muszą udowodnić, że na stronie ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości i określić go wyraźnie w decyzji. W tym celu koniecznym jest przeprowadzenie postępowania dowodowego, przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych przewidzianych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Sąd zwraca również uwagę na błędy w postępowaniach prowadzonych przez organy obu instancji. Z akt sprawy wynika, że strona została zapoznana z materiałem dowodowym zebranym przez organ pierwszej instancji w dniu 18 stycznia 2001 r. Po tym dniu zebrano kolejne dowody w postaci kopii wypisów z rejestru gruntów dostarczonych przez Starostwo Powiatowe [...]w dniu 23 lutego 2001 r. Dowody te dołączono do materiału dowodowego już po wydaniu przez organ pierwszej instancji decyzji z 23 stycznia 2001 r. Organ drugiej instancji nie zapoznał strony w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej 76 zgromadzonym materiałem dowodowym. W sytuacji, gdy w sprawie pojawiły się nowe dowody, z którymi nie zapoznano strony, doszło do istotnego naruszenia prawa procesowego mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 23 stycznia 2001 r. Nr [...]. Ponadto Sąd orzekł w przedmiocie wykonalności decyzji w trybie art. 152, a o kosztach postępowania zgodnie z art. 200 w związku z art. 209 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.