II SA/Lu 369/05
WyrokWSA w Lublinie2005-06-14
Skład orzekający: Maciej Kierek, Jerzy Stelmasiak, Dorota Chobian
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki zbiornika wodnego i altanki, wydana przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości organów administracji budowlanej oraz z naruszeniem przepisów proceduralnych dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji w części dotyczącej rozbiórki zbiornika wodnego z uwagi na naruszenie przepisów o właściwości organów, wskazując, że organem pierwszej instancji w sprawach melioracji podstawowych jest wojewoda, a nie powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. W części dotyczącej rozbiórki altanki, sąd uchylił decyzje z powodu naruszenia przepisów proceduralnych (art. 7, 77 § 1, 107 kpa), polegającego na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz braku odniesienia się do zarzutów skarżącego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę zbiornika wodnego i altanki drewnianej, zrealizowanych bez pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucił krzywdzące skutki decyzji, brak możliwości legalizacji części zbiornika oraz nieprawidłowości w postępowaniu dotyczące planu zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części nakazującej rozbiórkę zbiornika wodnego; uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części nakazującej rozbiórkę altanki drewnianej; zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędzia WSA (del) Dorota Chobian /sprawozdawca/, Protokolant Referent Joanna Janiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2005 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej B. W. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w części nakazującej dokonanie rozbiórki zbiornika wodnego; II. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w części nakazującej rozbiórkę altanki drewnianej; III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; IV. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. D. kwotę 500,00 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania K. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. znak: PINB.[...] nakazującej K. D. rozbiórkę zbiornika wodnego o wymiarach w świetle lustra wody 10 x 30 m (pow. 300 m2,) z ustawioną altanką drewnianą o wymiarach 2,50 x 2 m, znajdującego się na działkach ewidencyjnych Nr 1406, 1407, 1575 i 1576 położonych w S. , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż organ I instancji działając w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakazał rozbiórkę zbiornika wodnego zrealizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Z ustaleń przeprowadzonego postępowania wynika, że na działkach Nr 1406, 1407, 1575 i 1576 położonych w S. znajduje się zbiornik wodny o wymiarach 10 x 30 m i głębokości około 1,20 , na którym ustawiona jest altanka drewniana o wymiarach 2,20 i x 2m. Zbiornik został wykonany przez K. D. w 2000 r. , bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Zbiornik ten nie pełni funkcji stawu hodowlanego , a jak wynika z oświadczenia inwestora został wykonany w celu regulacji stosunków wodnych na jego działkach oznaczonych w ewidencji numerami 1407 i 1408 oraz na działce 1575 stanowiącej własność K. i T. K. oraz 1576 należącej do Z. K.. W chwili obecnej teren, na którym znajduje się zbiornik nie posiada obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Ziemny zbiornik wodny zrealizowany przez skarżącego jest obiektem budowlanym a jego wykonanie mieści się w definicji budowy, o jakiej mowa w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne , zbiorniki wodne zaliczane są do melioracji wodnych podstawowych.
Obowiązująca od 1 stycznia 1995 r. ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wprowadziła jako zasadę obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i 30. W spisie obiektów i robót objętych tymi ostatnimi przepisami nie ma pojęcia zbiornika wodnego, co jest jednoznaczne z tym, że budowa tego rodzaju obiektu wymaga pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa, jeżeli budowa o której mowa w art. 48 ust .1 jest zgodna z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy lub zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
W przedmiotowej sprawie inwestor nie posiada decyzji o warunkach zabudowy i dlatego nie ma możliwości legalizacji popełnionej samowoli budowlanej. W obecnym stanie faktycznym i prawnym nie ma możliwości legalizacji części zbiornika usytuowanego na działkach będących własnością inwestora.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skardze od tej decyzji K. D. zarzucił, iż decyzja ta jest dla niego krzywdząca, gdyż nie pozwala mu na legalizację części zbiornika wodnego wykopanego w terenie bagiennym oraz altanki.
Nadto zarzucił , iż w postępowaniu administracyjnym " nie ściągnięto informacji w Urzędzie Gminy o planie zagospodarowania przestrzennego tego terenu", który to plan jest w końcowej fazie opracowywania i w którym to planie tereny działek Nr 1406 i Nr 1407 oraz sąsiednich są przeznaczone na ten cel, to jest pod zbiorniki wodne. Istniejący zbiornik jest akceptowany przez Urząd Gminy.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o oddalenie skargi, wywodząc jak w uzasadnieniu swojej decyzji.
Swój udział w sprawie zgłosił Prokurator Prokuratury Apelacyjnej, który także wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy , nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
Jak wynika z ustaleń Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, działającego w niniejszej sprawie jako organ II instancji zrealizowany w 2000 r. przez skarżącego obiekt budowlany jest zbiornikiem wodnym, o jakim mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne i jest zaliczany do melioracji wodnych podstawowych. Zgodzić się należy ze stanowiskiem, że realizacja takiego obiektu wymagała pozwolenia na budowę. Uszło jednak uwadze obu organom, że zgodnie z art. 83 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, do właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego, jako organu pierwszej instancji, należą zadania i kompetencje określone w ust.1, w sprawach, o których mowa w art. 82 ust. 3 i 4 . Z kolei w myśl art. 82 ust. 3 pkt 2 wojewoda jest organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych melioracji podstawowych oraz kanałów i innych obiektów służących ukształtowaniu zasobów wodnych i korzystania z nich . Tak więc zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w części nakazującej rozbiórkę zbiornika wodnego zapadła z naruszeniem powyższych przepisów statuujących właściwość wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego, jako organu I instancji. Dlatego też w tej części należało stwierdzić nieważność obu decyzji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 kpa.
Odnośnie tej części zaskarżonej decyzji, która dotyczy rozbiórki altany, to wskazać należy, iż organ II instancji w uzasadnieniu w ogóle nie odniósł się do zarzutów skarżącego. Również organ I instancji poza ustaleniem wymiarów altany nie wskazał, jakiego rodzaju jest to obiekt, czy wymaga on pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia. Żaden z organów nie zajął się także kwestią, czy tego typu obiekt w 2000 r. dla swej realizacji wymagał pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia a tylko wówczas możnaby mówić o samowoli budowlanej. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei w myśl art. 77 §1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadły z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 kpa i dlatego też w tej części obie te decyzje podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 cytowanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło