III SA/Wa 168/05
WyrokWSA w Warszawie2005-06-14
Skład orzekający: Jakub Pinkowski, Małgorzata Jarecka, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niejasne lub sprzeczne pouczenie w decyzji o warunkach restrukturyzacji, dotyczące obowiązku zapłaty opłaty restrukturyzacyjnej, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego, jeśli jednocześnie istniały inne, niewątpliwe przesłanki do umorzenia?Ratio decidendi
Nawet jeśli pouczenie dotyczące obowiązku zapłaty opłaty restrukturyzacyjnej w decyzji o warunkach restrukturyzacji było niejasne lub sprzeczne, nie stanowi to podstawy do uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego, jeżeli istniały inne, niewątpliwe przesłanki obligujące organ do umorzenia. W niniejszej sprawie taką dodatkową przesłanką było posiadanie przez stronę zaległości podatkowych nieobjętych postępowaniem restrukturyzacyjnym.Stan faktyczny
Skarżąca B. D. wniosła o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego dla zaległości podatkowych. Organ restrukturyzacyjny objął postępowaniem pewne zaległości i ustalił opłatę restrukturyzacyjną. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie, uznając, że skarżąca nie spełniła warunków restrukturyzacji (nie wpłaciła opłaty, posiadała zaległości nieobjęte postępowaniem). Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. wewnętrzną sprzeczność decyzji i niejasne określenie warunków restrukturyzacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. na podstawie art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137, poz.926 z późn.zm.), zwanej dalej or.pod. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego wobec Pani B. D..
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wnioskiem z dnia [...].11.2002 r. Pani B. D. zwróciła się, na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, póz. 1287 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o restrukturyzacji", o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego dotyczącego zaległości podatkowych znanych na dzień 30.06.2002 r. W dniu 20.12.2002r. organ restrukturyzacyjny wydał decyzję znak [...], w której objął postępowaniem restrukturyzacyjnym zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-5) za lata 2000 -2001 w kwocie 13.833,90 zł, podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4) za lata 1999 - 2002 w kwocie 8.324,16 zł oraz podatku od towarów i usług za XI 2000r., III i XII 2001 r., III i V 2002 r. w łącznej wysokości 51.076,42 zł. Ustalono jednocześnie opłatę restrukturyzacyjną w wysokości 10.985,17 zł. Następnie, z uwagi na niedotrzymanie warunków restrukturyzacji, Naczelnik Urzędu Skarbowego W., decyzją z dnia [...].04.2004 r., znak [...] umorzył prowadzone postępowanie restrukturyzacyjne. Zdaniem organu pierwszej instancji przedsiębiorca nie spełnił warunków restrukturyzacji określonych w art. 10 ust.1 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 30.08.2002r., albowiem nie uiścił opłaty restrukturyzacyjnej, nie złożył informacji o bieżącej sytuacji finansowej, na dzień wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji posiadał nieobjęte postępowaniem restrukturyzacyjnym zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych.
W dniu [...].07.2004 r. Pani B. D. złożyła odwołanie od przedmiotowej decyzji do Dyrektora Izby Skarbowej w W..
Wnosząc o uchylenie decyzji w całości, zarzuciła jej:
1. ustalenie, że Strona była zobowiązana do wykonania warunków wymienionych w decyzji o warunkach restrukturyzacji Nr [...] z dnia [...].12.2002 r., podczas gdy orzeczenie nie zawierało ich specyfikacji,
2. przyjęcie bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji skarżąca posiada zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych,
3. nie wskazanie dokładnych danych dotyczących wysokości zadłużenia i czasookresu, co uniemożliwia ustosunkowanie się do tej kwestii.
Dodatkowo, w piśmie z dnia [...].07.2004 r. stanowiącym uzupełnienie odwołania został podniesiony zarzut, iż w/w decyzja o warunkach restrukturyzacji nie zawierała warunku wpłaty opłaty restrukturyzacyjnej, lecz zapowiedź odrębnej decyzji o rozłożeniu na raty tej opłaty.
Dyrektor Izby Skarbowej w W., po przeanalizowaniu stanu faktycznego sprawy, uwzględniając obowiązujące przepisy prawa podatkowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, że organ podatkowy I-ej instancji zasadnie uznał, że Strona nie spełniła warunków określonych w art 10 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji i na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 wyżej cytowanej ustawy umorzył postępowanie
restrukturyzacyjne. Dyrektor przyznał, iż przesłankami umorzenia postępowania było niewpłacenie przez Podatnika opłaty restrukturyzacyjnej i posiadanie zaległości, natomiast odrzucił jako przesłankę niezłożenie przez Podatnika informacji o sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Stwierdził, że przepis art. 10 ust. 2 ustawy restrukturyzacyjnej nie uzależniania wydania decyzji na korzyść podatnika od złożenia tych informacji.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że wbrew zarzutom odwołania w decyzji o warunkach restrukturyzacji organ podatkowy zawarł zarówno informacje o obowiązkach przedsiębiorców, których wypełnienie skutkować miało umorzeniem zaległych zobowiązań, jak i terminach, w których obowiązki te miały zostać wypełnione. Okoliczność zagubienia decyzji, na którą powoływała się Strona nie mogła wpłynąć na zwolnienie jej z obowiązku ich wypełnienia. Dodatkowo podniósł, że postanowieniem z dnia [...].03.2004 r. znak [...] wyznaczono Stronie, w trybie art. 200 or.pod., siedmiodniowy termin do zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Z przysługującego jej prawa Strona nie skorzystała. Zwrócił także uwagę, że przesłanki umorzenia zaległych należności zostały określone przepisami ustawy i obowiązywały w jednakowy sposób w stosunku do wszystkich podatników, co dezawuuje twierdzenie Strony, iż nieznajomość tych warunków była przez Stronę niezawiniona.
Dyrektor Izby Skarbowej przyznał, że uzasadnienie decyzji z dnia [...].04.2004 r. nie było wyczerpujące w części dotyczącej istnienia zaległości podatkowych.
W toku postępowania odwoławczego, na podstawie zgromadzonych przez organ restrukturyzacyjny informacji i dokumentów Dyrektor ustalił faktyczne kwoty zadłużenia Strony z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Wskazał , że na dzień wydania zaskarżonej decyzji, tj. [...].04.2004 r., na kartach kontowych
Podatnika widniały zaległe zobowiązania podatkowe, nieobjęte restrukturyzacją wobec Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-4 za kwiecień 2003 r. w kwocie 399,75 zł oraz wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w podatku dochodowym od osób fizycznych – PIT –4, za marzec, maj, lipiec, sierpień, październik, grudzień 2003 r. w kwocie 2 681,44 zł i styczeń 2004 r. w łącznej kwocie 1 690,60 zł ( tu: PIT –5).
Powyższe kwoty podatku wynikały ze złożonych przez Podatnika deklaracji podatkowych, a zaległością podatkową stały się wobec braku ich zapłaty. Jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej ewentualne wątpliwości Strony, co do istnienia kwot zaległych (bądź ich wysokości) mogły zostać w każdym momencie, na jej wniosek, potwierdzone przez organy podatkowe.
Odnośnie zarzutu Strony, w przedmiocie opłaty restrukturyzacyjnej Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż brak było podstaw do uwzględnienia argumentów Strony, że decyzja o warunkach restrukturyzacji zawierała jedynie zapowiedź o rozłożeniu opłaty restrukturyzacyjnej na raty. Zdaniem Dyrektora nie budzi wątpliwości, iż w decyzji z dnia [...].12.2002 r. organ restrukturyzacyjny ustalił przedmiotową opłatę w kwocie 10.985,17 zł i zawarł jednocześnie pouczenie o obowiązku jej wpłaty w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Zdaniem Dyrektora informacja o rozłożeniu opłaty restrukturyzacyjnej na raty odrębną decyzją została zamieszczona omyłkowo, jednakże okoliczności towarzyszące wydaniu decyzji o warunkach restrukturyzacji wykluczają przyjęcie, iż informacja ta była jedyną przyczyną zaniechania przez Stronę uiszczenia tejże opłaty.
Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że wskazane przez Stronę uchybienia organu restrukturyzacyjnego nie miały wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, albowiem bezspornym pozostaje fakt, iż nie zostały dopełnione dwa podstawowe warunki, niezbędne dla umorzenia zaległych zobowiązań podatkowych w trybie restrukturyzacji należności publicznoprawnych - Strona nie uiściła opłaty restrukturyzacyjnej oraz na dzień wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji posiadała nieobjęte postępowaniem restrukturyzacyjnym zaległości podatkowe.
Pani B. D. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. podniosła, iż rozstrzygnięcie Dyrektora jest wewnętrznie sprzeczne albowiem z jednej strony Dyrektor Izby Skarbowej stwierdza, że zarzuty podniesione w odwołaniu są słuszne, a z drugiej, że nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Skarżącej jest bezsporne, iż decyzja o warunkach restrukturyzacji nie zawierała obowiązku uiszczenia opłaty restrukturyzacyjnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że Skarżąca nie wyjaśniła w czym dopatruje się "wewnętrznej sprzeczności decyzji".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 listopada 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy w toku rozpoznawanej sprawy organy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowią przepisy wskazywanej ustawy w brzmieniu zmienionym ustawą z dnia 19 marca 2004 r. o zmianie ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 82., poz.745).
Warunki, które przedsiębiorca musiał spełnić, by zostały umorzone należności objęte restrukturyzacją zostały określone w art. 10 wyżej cytowanej ustawy. Z przepisu wynikło, że przedsiębiorca, by skorzystać z umorzenia zaległości musiał:
1. wpłacić opłatę restrukturyzacyjną oraz
2. w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt ustawy nie mógł posiadać zaległości z tytułów wymienionych w art. 6 ustawy, z wyjątkiem należności wymienionych w art. 11 ust. 1 pkt 2 i ust. 3, nieobjętych restrukturyzacją, należących do właściwości danego organu restrukturyzacyjnego.
Rację mają organy restrukturyzacyjne, że Pani B. D. nie spełniła warunków wyżej wskazanych w punktach 2 i 3, co skutkowało koniecznością wydania orzeczenia o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego w oparciu o przepis art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji .
Decyzja ustalająca warunki restrukturyzacji z dnia [...] grudnia 2002 r. wskazywała w swojej treści kwoty należności objętych restrukturyzacją wraz z odsetkami. Jednocześnie wskazywała należności, które zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji podlegają spłacie przez przedsiębiorcę. Pouczono także Stronę, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy, iż objęte restrukturyzacją należności o których mowa w art. 6 ustawy o restrukturyzacji podlegają umorzeniu pod warunkiem, że przedsiębiorca w dniu wydania decyzji o zakończeniu postępowania nie posiada zaległości z tytułów wymienionych w art. 6, nieobjętych restrukturyzacją, składek na ubezpieczenia emerytalne, pozostałych składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonego oraz składki na powszechne ubezpieczenia zdrowotne. Pouczono także, że warunek wymieniony wyżej uznaje się za spełniony, jeśli wymienione zobowiązanie lub zaległość wraz z odsetkami za zwłokę zostaną rozłożone na raty przed wydaniem decyzji, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji.
A zatem nie ma racji Skarżąca, iż w decyzji nie zostały wskazane warunki restrukturyzacji.
Ma natomiast rację, iż niejasno określono zobowiązanie Strony, co do zapłaty opłaty restrukturyzacyjnej. W treści decyzji znajduje się bowiem zapis, z którego wynika wysokość opłaty i obowiązek jej uiszczenia w kasie lub na konto Urzędu, a jednocześnie jest informacja iż "opłata restrukturyzacyjna zostanie rozłożona na raty w odrębnej decyzji"
Sąd zważył, co następuje.
Podejmując decyzję o zakończeniu postępowania organy podatkowe musiały zbadać, czy przedsiębiorca spełnił nałożone na niego warunki, zgodnie z treścią art. 10 ust. 2 i 3 ustawy o restrukturyzacji. Obowiązek ten wynika wprost z treści przepisu art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji i nie ma charakteru uznaniowego.
Jest faktem, że Strona nie zapłaciła opłaty restrukturyzacyjnej. Niejasne, a nawet sprzeczne pouczenia w decyzji nie mogło, w ocenie Sądu skutkować odmienna oceną stanu faktycznego.
Stwierdzić należy, że ani ustawa Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. ( Dz.U. Nr 98, poz. 1071 poz..ze zm), ani Ordynacja podatkowa nie normują sytuacji, w której organ wydając decyzję niejasno określającą obowiązki Strony, na skutek czego Strona nie może ich wypełnić, a w konsekwencji traci uprawnienie lub obciąża ją dodatkowy obowiązek. W przywołanych ustawach wprawdzie istnieją przepisy (art. 214 or.pod oraz 110 kpa) odnoszące się do błędnego pouczenia, ale dotyczą tylko prawa do odwołania. Przepisy te nie mogą mieć analogicznego zastosowania w sprawie. Stąd, należałoby stwierdzić, iż mimo wszystko rację mają organy restrukturyzacyjne, że Strona nie spełniła warunku z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie wnosząc opłaty. Nigdy bowiem nie została zwolniona z obowiązku jej uiszczenia, a wysokość opłaty była jej znana.
Gdyby brak opłaty restrukturyzacyjnej był jedyną okolicznością, która zadecydowała o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego Strona mogłaby, w ocenie Sądu, rozważyć możliwość domagania się odszkodowania od organów restrukturyzacyjnych. Sytuacja taka nie ma jednak miejsca, albowiem w sprawie zaistniały w istocie dwie przesłanki obligujące organ do umorzenia postępowania.
Drugą z nich było niewypełnienie przez Skarżącą warunku z art. 10 ust. 1 pkt. 3 ustawy o restrukturyzacji, a więc obowiązku nie posiadania zaległości z tytułu należności wymienionych w art. 6 ustawy, nieobjętych restrukturyzacją. Katalog tych należności obejmował między innymi należności z tytułu podatków: dochodowego od osób fizycznych , zryczałtowanego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, dochodowego od osób prawnych, od towarów i usług i inne.
Skarżąca, jak wynikało ze złożonych przez nią deklaracji podatkowych posiadała zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za: kwiecień 2003 r., marzec, maj, lipiec, sierpień, październik, grudzień 2003 r. oraz lipiec 2002r.
Dyrektor Izby Skarbowej, słusznie uznał, że są to zaległości w należnościach nieobjętych restrukturyzacją. Zgodnie bowiem z art. 6 ustawy, restrukturyzacji podlegały należności znane na dzień 30 czerwca 2002r., wymienione enumeratywnie w tym przepisie. Inne należności nie były objęte restrukturyzacją. Stąd oczywistym jest, że należności powstałe po dniu 30 czerwca 2002 r. należały do kategorii nieobjętych restrukturyzacją. Mając powyższe na uwadze organy podatkowe prawidłowo stwierdziły, że Strona nie spełniła warunków uprawniających Ją do umorzenia należności określonych w decyzji o warunkach restrukturyzacji i orzekły na podstawie art. .21 ust. 1 pkt 2 ustawy o restrukturyzacji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej u.p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny może uchylić zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego. Naruszenie prawa polegające na nieprawidłowym wskazaniu w decyzji warunków uiszczenia opłaty restrukturyzacyjnej, nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie znalazły także uzasadnienia ogólnikowe zarzuty skargi, iż zaskarżona decyzja jest wewnętrznie sprzeczna.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło