II SAB/Lu 22/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Ref. Małgorzata Poniatowska Furmaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2005 r. sprawy ze skargi R.T. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie realizacji sieci kanalizacji sanitarnej I. zobowiązuje Wójta Gminy do wydania orzeczenia w sprawie w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wójta Gminy na rzecz R.T. kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. R.T. wniósł w dniu 10 maja 2004r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wójta Gminy, domagając się zobowiązania tegoż organu do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania za szkody wyrządzone przez Gminę przy realizacji na jego działce nr [...] w N. inwestycji polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej. W uzasadnieniu podniósł, że w wielu pismach bezskutecznie zwracał się z takim wnioskiem do różnych organów - w tym do Wójta Gminy. Wójt Gminy nie podjął czynności satysfakcjonujących skarżącego, dlatego w dniu 10 czerwca 2002r. złożył on do organu II instancji zażalenie w trybie art.37§2kpa. Organ wyższego stopnia nie uwzględnił zażalenia, o czym poinformował skarżącego stosownym pismem. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie wobec tego, że żądanie skarżącego wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji nie ma podstaw prawnych. Roszczenia skarżącego mają charakter posesoryjny i odszkodowawczy i mogą być realizowane na drodze postępowania cywilnego, o czym skarżący był informowany. Dotyczą one bowiem realizacji inwestycji (kanalizacji sanitarnej) prowadzonej przez Gminę za zgodą skarżącego na podstawie udzielonego jej pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 §2pkt.8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracyjnych. Kontrola ta polega na badaniu zgodności działania organu z prawem.( art.1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz.1269) Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności wówczas, gdy nie załatwia sprawy w formie przewidzianej przepisami prawa. Zasadniczym sposobem załatwiania spraw jest wydawanie przez organ indywidualnych aktów administracyjnych (decyzji, postanowień), chyba że przepisy wyraźnie przewidują działanie organu w innej formie. (np. w formie czynności materialno-technicznej) Z tego względu prowadzenie przez organ administracji publicznej korespondencji ze stroną w sprawie zgłoszonego przez nią żądania nie stanowi załatwienia sprawy w sytuacji, gdy przepisy prawa procesowego lub materialnego nakładają na organ obowiązek wydania określonego aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia). W ocenie Sądu skarga R.T. na bezczynność Wójta Gminy zasługuje na uwzględnienie. Skarżący w piśmie z dnia 10 czerwca 2003r. /k.12/ skierowanym do Wójta podnosił, że Gmina wykonując prace kanalizacyjne na jego działce wyrządziła mu znaczne szkody, uniemożliwiając jej swobodne użytkowanie i zagospodarowanie. Skarżący podkreślił, że w celu wykonania prac zajęto działkę bez jego zgody jako właściciela, dlatego domaga się on odszkodowania za szkody wyrządzone przeprowadzonymi robotami budowlanymi oraz za "utraconą powierzchnię inwestycyjną." Inwestycja polegająca na budowie kanalizacji sanitarnej ogranicza prawo własności i ma charakter inwestycji, o której mowa w art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2000r., Nr 46, poz.543) Zgodnie z tym przepisem starosta wykonujący z zakresu administracji rządowej może wydać decyzję udzielającą zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń (art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, t.j. Dz.U. z 2000r., Nr 46, poz.543), jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w powołanym art. 124 przysługuje właścicielowi odszkodowanie (art. 128ust.4 u.g.n. , które powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. O odszkodowaniu orzeka starosta w decyzji wywłaszczeniowej (art.129 u.g.n.) Skoro zatem skarżący domaga się odszkodowania za szkody wyrządzone przeprowadzeniem na jego działce przez Gminę N. kanalizacji sanitarnej, a przepis art. 129 u.g.n. wprost przewiduje w tej sytuacji odszkodowanie, to Wójt Gminy, do którego skarżący skierował żądanie powinien rozważyć czy sprawy nie przekazać właściwemu do oceny takiego żądania staroście, który jest wyłącznie uprawniony do wypowiedzenia się w przedmiocie wniosku skarżącego. (por. postanowienie SN z dnia 26 lutego 2002r., III KKO 1/02, OSNP 2002/20/507) Wójt Gminy nie jest bowiem władny do ustalenia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji dokonania wiążącej oceny czy odszkodowanie przewidziane w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami przysługuje skarżącemu, dlatego jego stanowisko zawarte w pisemnym wyjaśnieniu z dnia 1 lipca 2003r. /k.11/ skierowanym do skarżącego nie stanowi załatwienia sprawy w sposób przewidziany w przepisach prawa. W świetle art. 19 kpa w zw. z art. 65kpa, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ( t.j. Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1271) organ miał obowiązek z urzędu zbadać swoją właściwość i postanowieniem, na które przysługuje zażalenie przekazać wniosek do organu właściwego. Wprowadzony powołaną ustawą obowiązek wydania przez organ niewłaściwy postanowienia o przekazaniu wniosku organowi właściwemu i przyznanie zainteresowanemu prawa zaskarżenia tego postanowienia stanowi procesową gwarancję ochrony słusznego interesu strony oraz zasady praworządności, określonej w art. 6 kpa. Z tego względu podzielić należy pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 czerwca 1998r., w sprawie sygn. akt IV SAB 145/97, iż nie przekazanie wniosku strony innemu, właściwemu w sprawie organowi administracji wbrew art. 65 kpa uprawnia stronę do złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Ponadto należy zauważyć, że powołaną ustawą z dnia 30 sierpnia 2002r. został również zmieniony art. 66§3 kpa, który w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2004r. przewiduje, że jeżeli podanie (wniosek) złożono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania albo gdy wynika z podania, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Organ stojąc na stanowisku, że żądanie skarżącego podlega rozpoznaniu przez sąd powszechny, miał zatem obowiązek wydać postanowienie, o którym mowa w art.66§3 kpa. W świetle powołanych przepisów nie wydanie przez Wójta Gminy właściwego orzeczenia w sprawie, uniemożliwia nadanie prawidłowego biegu wnioskowi skarżącego i uzasadnia stwierdzenie bezczynności organu. Mając powyższe na uwadze, Sąd uwzględniając skargę, na podstawie art. 149 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270), orzekł, jak w sentencji.