I SA/Wa 989/04

WyrokWSA w Warszawie2005-06-16

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Joanna Banasiewicz, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy schorzenie (uszkodzenie słuchu) wywołane działaniem czynnika szkodliwego (hałasu) może być uznane za chorobę zawodową niezależnie od stopnia jego uszkodzenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych, spowodowane działaniem czynnika szkodliwego występującego w środowisku pracy, powinno być uznane za chorobę zawodową niezależnie od stopnia uszkodzenia. Brak jest podstaw prawnych do wyłączania z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem ze względu na stopień tego uszkodzenia, co potwierdza utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego. W związku z tym, stwierdzone przez organy naruszenie przepisów prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W., która utrzymała w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem. Skarżący pracował od 1973 r. do 2001 r. na stanowiskach narażonych na hałas. Organy administracji, opierając się na orzeczeniach lekarskich i dochodzeniu epidemiologicznym, uznały, że nie ma podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na średni i mały ubytek słuchu. Skarżący podniósł, że uszkodzenie słuchu ma związek z jego pracą w warunkach narażenia na hałas.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. na rzecz S. M. kwotę 33 (trzydzieści trzy) złote i 22 (dwadzieścia dwa) grosze tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 989/04 UZASADNIENIE Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa oraz § 1 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz.294 z późn. zm.) - po rozpatrzeniu odwołania S. M. - utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u S. M. choroby zawodowej - uszkodzenia [...] wywołanego działaniem [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że S. M. pracował od 1973 r. do 2001 r. w kilkunastu zakładach pracy na stanowisku [...], [...] różnorakiego sprzętu [...] - [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz [...] ([...]). Ostatnim zakładem pracy, w którym był on narażony na czynnik szkodliwy - [...], była E. Spółka z o.o. Z. Przeprowadzono dochodzenie epidemiologiczne w zakładach pracy, w których skarżący był zatrudniony. W wyniku dochodzenia epidemiologicznego stwierdzono, że S. M. podczas pracy przy otwartych drzwiach [...] (w okresie wiosenno - letnim) z dużym prawdopodobieństwem był narażony na ponadnormatywny [...], zaś w pozostałym okresie zatrudnienia poziomy natężenia [...] nie przekraczały normatywów higienicznych. Poradnia Chorób Zawodowych w S. [...] Wojewódzkiego Ośrodka [...] w P. Oddział w W. w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. rozpoznała u skarżącego: [...], średni ubytek [...], [...], cechy dysfunkcji narządu [...]. Uznała również, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wg punktu 15 Wykazu Chorób Zawodowych (Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. Dz. U. Nr 65 poz. 94). Od powyższego orzeczenia S. M. odwołał się do Instytutu Medycyny Pracy w L., który w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] rozpoznał u niego obustronny ubytek [...] typu [...] małego stopnia oraz cechy dysfunkcji narządu [...]. Instytut stwierdził też, że analiza danych z badań okresowych oraz wyniki przeprowadzonych kompleksowych badań [...] ([...], [...], [...], [...],[...]) nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej tj. uszkodzenia [...] spowodowanego [...]. Dodał, że wprawdzie ubytek [...] w [...] lepiej słyszącym osiąga poziom wymagany przez kryterium diagnostyczno-orzecznicze, jednakże sam rozwój [...], udokumentowany [...] z lat 1996 r. - 2001 r. (gwałtowne pogorszenie stanu [...] dopiero w 2001 r. tuż przed ustaniem zatrudnienia) nie jest klinicznie charakterystyczny dla przewlekłego urazu [...], podobnie jak wykazane w badaniu [...] objawy uszkodzenia części [...]. Wyniki tego ostatniego badania mogą sugerować [...] stwierdzonych zmian. Wątpliwości Instytutu budziła również ocena środowiskowa, w której brakuje jednoznacznego potwierdzenia faktu istotnego narażenia badanego na poziomy [...] stwarzające ryzyko utraty [...]. W oparciu o orzeczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] Instytutu Medycyny Pracy w L. i przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] nie stwierdził u S. M. choroby zawodowej: uszkodzenia [...] wywołanego działaniem [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji podał, że z ustaleń instytutu, z przeprowadzonych badań i analizy dołączonej dokumentacji lekarskiej wynika, że nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Od tej decyzji S. M. złożył odwołanie. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. nie uwzględnił odwołania i decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powołał się na orzeczenia lekarskie wydane przez dwie jednostki powołane do rozpoznawania chorób zawodowych, które wydały orzeczenia w sprawie schorzeń skarżącego nie rozpoznając u niego choroby zawodowej, oraz na dochodzenie epidemiologiczne. Na powyższą decyzję S. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której przedstawił szczegółowo przebieg swojej pracy zawodowej, oraz podniósł, że decyzja jest dla niego bardzo krzywdząca, gdyż uszkodzenie [...] ma związek z jego pracą w warunkach narażenia na [...]. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa i naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z § 1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 poz. 294 z późn. zm.) za choroby zawodowe uważa się choroby wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia pod warunkiem, że zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Aby zatem określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, o którym wyżej mowa, a po drugie winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej. W w/w Wykazie Chorób Zawodowych pod pozycją 15 widnieje zapis: uszkodzenie [...] wywołane działaniem [...]. W tym określeniu brak jest podstaw prawnych, aby z prawnego pojęcia choroby zawodowej eliminować "[...] wywołane działaniem [...]" ze względu na stopień uszkodzenia [...]. Takiego ograniczenia omawianej choroby nie przewidują przepisy prawa materialnego. Stwierdzenie w orzeczeniach lekarskich - a w ślad za nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - średniego ubytku [...] oraz małego ubytku [...] u S. M., które nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, pozostaje w sprzeczności z prawem. Wynika to ewidentnie z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego. W wyroku z 11 marca 1999 r. III RN 128/98 Sąd Najwyższy uznał, że uszkodzenie [...] wywołane [...] występującym w środowisku pracy stanowi chorobę zawodową niezależnie od stopnia tego uszkodzenia, podobnie orzekł w wyroku z dnia 4 czerwca 1998 r. III RN 36/98 stwierdzając brak podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia [...] wywołanego działaniem [...] ze względu na stopień tego uszkodzenia. Te okoliczności w powiązaniu faktem, iż w wyniku dochodzenia epidemiologicznego stwierdzono, że S. M. podczas pracy przy otwartych drzwiach [...] (w okresie wiosenno - letnim) z dużym prawdopodobieństwem był narażony na ponadnormatywny [...], wskazują na naruszenie § 1 ust. 1 i 2 cytowanego rozporządzenia. Analogiczny pogląd wynika z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1984 r. II PRN 9/84, według którego w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. Wynika również z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 1999 r. I SA 140/98, w którym stwierdzono, że jeżeli orzeczenia lekarskie rozpoznają chorobę zawodową, a dochodzenie epidemiologiczne wykazuje, iż czynniki szkodliwe występowały w środowisku pracy, przesłanki wymagane do stwierdzenia choroby zawodowej należy uznać za spełnione. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 §1 pkt.1 lit a, art.152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 ze zmianami), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło